ءبىزدىڭ ەلدە ساياسات قىزىق قوي. الەمنىڭ، بىزدەن باسقا ەلدىڭ ساياساتى، باسشىلارىنىڭ ۇستانىمى، جالپى باسشىلىق ەتۋ ءستيلى بولەك تە، بىزدىكى بولەك. «ءار ەلدىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار عوي» دەيتىندەر دە بار. ءبىراق، ەرىكسىز تاڭداي قاعاتىن جايتتار دا از ەمەس.
ەلدە باسشى، شەنەۋنىك بىتكەننىڭ جۇمىسى حالىققا، ەلگە قىزمەت ەتۋگە ەمەس، ەسەپ بەرۋگە ارنالعانداي عوي ەجەلدەن. بۇرىن جوعارى جاققا قۇرعاق ەسەپتەر جولداسا، ءقازىر حالىقتى دا ويلاعانسىپ، اقپارات قۇرالدارى ارقىلى ەسەپ بەرگەن بولادى. قىزىق وسى جەردە باستالادى. كەلسىن، كەلمەسىن اكىم، مينيسترلەردىڭ باسپاسوزگە جاۋاپتى كومەكشىلەرى، حاتشىلارى باسشىلارىن «سۋپەر» ادام ەتىپ كورسەتۋگە قۇمار. بۇل ءۇردىس وبلىس دەڭگەيىندە دە، رەسپۋبليكا دەڭگەيىندە دە كەڭ جايىلعان.
الگى «پيارشىلار» باسشىلارىنا جاعىنۋ ءۇشىن بە، الدە سونداي تاپسىرما الا ما، اكىم-قارالاردى «حالىق قاھارمانى» ەتۋدىڭ ءتۇرلى جولدارىن تاپقان. بۇعان الەۋمەتتىك جەلىنىڭ دە الەۋەتى پايدالانىلۋدا. جاس اكىمدەر مەن مينيسترلەردىكى تۇسىنىكتى. ءوسۋ كەرەك، قىزمەتتىڭ جوعارى ساتىلارىنا جەتۋ كەرەك. ونىڭ ۇستىنە جاس دەگەن اتى بار، ەلگە ۇلگى بولىپ اشىقتىق قاعيدالارىن ۇستانۋى، سول ءۇشىن الەۋمەتپەن جەلى ارقىلى تىكەلەي بايلانىس جاساۋى قاجەت. «بولاشاقتىق» شەنەۋنىكتەردىڭ ۆەلوسيپەدكە مىنگەنى، تەاترعا بارعانىنا دەيىن جالاۋلاتىپ جاتقانداردىڭ ءىسىن سولاي تۇسىندىرۋگە بولادى. ال، «اسارىن اساپ، جاسارىن جاساپ»، قابىلەت، قارىمى جەتكەن جەرگە دەيىن ءبىراز قىزمەتتىڭ باسىن شالعان اعا شەنەۋنىكتەرگە نە جوق؟
بەردىبەك ساپاربايەۆتىڭ شارۋاشىلىق سالاسىن ءجىتى مەڭگەرگەن، ۇيىمداستىرۋ قابىلەتى جوعارى، مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى تاجىريبەسى مول ەكەنىن ەشكىم جوققا شىعارمايدى. ونى قاي وبلىسقا، قاي قالاعا باسشى ەتىپ جىبەرسە دە ول جەردىڭ حالقى «مىنانى نەگە تاعايىندادى؟» دەمەيدى. اكىم، مينيستر لاۋازىمدارىن بۇرىن دا اتقاردى، الداعى ۋاقىتتا قاي لاۋازىمعا بارسا دا ەشكىم قارسى كەلمەس. سوندا، ساپاربايەۆتىڭ «پيارشىلارى» (بالكىم ءوزى) نە ءۇشىن تىراشتانادى؟ «قار قۇرساۋىندا قالعان شوپىرلارعا باردى»، «بازار ارالادى» دەگەن سياقتى وڭىرلىك دەڭگەيدەگى، كوممۋنالدىق سيپاتتاعى جۇمىستارىن رەسپۋبليكالىق گازەت، تۆ، سايتتار ارقىلى كورسەتۋدىڭ نە قاجەتى بار؟ الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى ءبىراز كۇلكىگە اينالدىرعانى اسەر ەتتى مە، سوڭعى ۋاقىتتا مۇنداي «ەرلىكتەرى» ءبىراز باسەڭسىپ، ءىسى ءبىرشاما كەسەكتەلە ءتۇستى.
ءقازىر ينتەرنەتتى اشىپ قالساڭ، «ساپاربايەۆ جۇڭگو كومپانياسىنىڭ باسشىلارىن ورنىنا قويدى»، «يتاليا بيزنەسمەنىنە ەسكەرتۋ جاسادى»، «اقتوبە اكىمى ميتينگتەر شەت ەلدەن قارجىلاندىرىلاتىنىن ايتتى» دەگەن سياقتى اقپاراتتاردان كوز تۇنادى. بەينە بەردىبەك وبلىس اكىمى ەمەس، پرەمەر-مينيستر، ياكي مەملەكەتتىك حاتشى ما دەرسىز. وعان مۇنداي ناسيحات كەرەك پە؟ كەرەك ەمەس، ارينە. اكىم رەتىندە، وبلىس باسشىسى رەتىندە. ال، ودان جوعارى ورلەيمىن، بيلىكتىڭ بيىك باسپالداعىن باعىندىرام دەسە، تانىمالدىعىن ءبىر دە كەمىتپەۋ كەرەك. قايتا رەيتينگ ءوسىرۋ ءۇشىن ەفيردەن، اقپارات اعىمىنان تۇسپەۋ كەرەك. ساياساتتانۋشىلار، ءتۇرلى ەكسپەرتتەر شەنەۋنىكتەردىڭ، ساياساتكەرلەردىڭ بەدەلىن دە سول اقپاراتتارعا قاراپ انىقتايدى. سول ساراپشىلار اراسىندا سوڭعى ۋاقىتتا «بيلىك ءترانزيتى»، «تاق مۇراگەرى»، «ترانزيتتىك پرەزيدەنت» دەگەن اڭگىمەلەردى قايتا كوتەرىپ ءجۇر. وسىنداي جاعدايلارعا قاراپ وتىرىپ ب. ساپاربايەۆ مىرزا الدەبىر قارجىلىق-وندىرىستىك توپتاردىڭ ءتىلىن تاۋىپ، ساياسات پەن بيزنەس وكىلدەرىنىڭ قولداۋىن يەلەنىپ، پرەزيدەنتتىك تاقتان دا دامەلەنىپ ءجۇر مە دەگەن ويعا قالاسىز؟
ياحيا ءجۇسىپ
