قۇربان شالۋ وقيعاسى

/uploads/thumbnail/20170709065057247_small.jpg

يبراھيم وزىنە ەرگەن ادامدارىمەن بىرگە كەرۋەنمەن يراق ەلىنەن شىقتى. ولار پالەستينا ەلىنە قاراي بەت الدى. كۇنى-تۇنى ءجۇرىپ وتىرىپ ولار اقىرىندا پالەستينا جەرىنە اياق باستى. مۇنداعى حالىقتار دا اللادان باسقا جۇلدىزدار مەن عالامشارلارعا تابىنادى ەكەن. يبراھيم بۇل جەردە ءبىراز ۋاقىت قونىستاندى. پالەستينا حالقىن اللانىڭ تۋرا دىنىنە شاقىردى. عالام مەن جۇلدىزداردىڭ شىنايى جاراتىلىسىن ولارعا ابدەن ءتۇسىندىرىپ باقتى. اسپان دەنەلەرىنىڭ ادامدار سياقتى جاي جاراتىلىس ەكەندىگىن ۇعىندىرۋعا تىرىستى. الايدا بابىل شاھارىنىڭ جۇرتى سەكىلدى بۇل جەردىڭ حالقى دا وزدەرىنىڭ ازعىن دىندەرىنە ابدەن بەرىلگەن ەل ەدى. ولار ءيبراھيمنىڭ ايتقان ناسيحاتىنا قۇلاق اسپادى. تۇسىنگىلەرى دە كەلمەدى. اللا تاعالانى جەكە دارا قۇداي دەپ تانۋدان باس تارتتى. باياعىلارىنشا اسپان دەنەلەرىنە تابىنۋلارىنان تايمادى. ءوزىنىڭ ەلشىسىنە مويىنسۇنباعان بۇل حالىقتى اللا تاعالا تارشىلىقپەن، قۇرعاقشىلىقپەن جازالادى.

   

بۇل ەلدە ۇگىتىنە قۇلاق اساتىن جان تاپپاي، ابدەن كۇدەرىن ۇزگەن سوڭ يبراھيم مىسىر ەلىنە ءوتتى. مۇندا دا حالىقتى اللانىڭ تۋرا جولىنا شاقىردى. ونىڭ قاسىندا ايەلى سارا مەن اعاسىنىڭ ۇلى لۇت بىرگە ەرىپ ءجۇردى.

  

بۇل ۋاقىتتا مىسىردى ءبىر قاتىگەز ءارى زالىم پاتشا بيلەپ تۇرعان بولاتىن. بۇكىل ەل اۋماعىندا ونىڭ اق دەگەنى العىس، قارا دەگەنى قارعىس بولىپ ەسەپتەلىنىپ، تولىق بيلىگىن جۇرگىزىپ تۇرعان ەدى. پاتشانىڭ جانىنداعى جاندايشاپتارى ەلگە شام ايماعىنان جاتجەرلىكتەردىڭ كەرۋەنىنىڭ كىرگەنىن حابارلاپ ۇلگىردى. جانسىزدارى پاتشاعا وسى كەرۋەندە سارا اتتى وتە سۇلۋ ايەلدىڭ كەلە جاتقاندىعىن دا جەتكىزدى. مۇنى ەستىگەن پاتشا سول كەرۋەننىڭ باسشىسىن دەرەۋ الدىنا اكەلۋگە بۇيرىق بەردى. يبراھيم پايعامبار وسىنداي قيىن سىناققا دۋشار بولدى. ءوزىنىڭ ايەلىن اپەرباقان پاتشانىڭ الدىنا قالاي جالعىز جىبەرمەك؟ قالايشا جۇبايىن زالىمنىڭ قولىنا بەرمەك؟ ول تىعىرىقتان شىعاتىن جول ىزدەۋگە تىرىسىپ باقتى. يبراھيم اسا سابىرلى ەدى ءارى راببىسىنا دەگەن يمانى وتە بەرىك بولاتىن. يراقتىڭ زالىم پاتشاسى ءنامرۋدتان قۇتقارعان راببىسىنىڭ مىسىردىڭ زالىمىنان دا قۇتقاراتىنىنا نىق سەندى. ويتكەنى ول – بارلىق نارسەدەن حاباردار جانە بۇكىل الەمدەردىڭ پاتشاسى.

ءسويتىپ، مىسىر پاتشاسى ءيبراھيمدى ءوزىنىڭ سارايىنا الدىردى. ول سالعان جەردەن كەرۋەندەگى سارا اتتى سۇلۋ ايەل تۋرالى سۇراي باستادى. يبراھيم پايعامبار ەش ساسپاستان: «ول مەنىڭ قارىنداسىم»، – دەدى. ول ءدىن قارىنداسىم دەگەن ماعىنادا ايتتى. پاتشا ول ايەلدى وزىنە اكەلۋدى بۇيىردى.

يبراھيم ءمۇمىن ايەلىنە بارىپ، پاتشامەن بولعان اڭگىمەنى باياندادى. ءارى قاراي نە ىستەۋ كەرەكتىگى تۋرالى اقىلداستى. ەكەۋى دە اللا تاعالاعا جالبارىنىپ، وسى تىعىرىقتان شىعارىپ، وزبىر پاتشانىڭ زابىرىنەن ساقتاۋدى تىلەدى. سودان سوڭ سارا امالسىزدان پاتشانىڭ سارايىنا باردى. اپەرباقان پاتشادان قۇتىلۋدى ويلاپ، مۇڭايىپ كىردى. قىزمەتكەرلەردىڭ ايتۋىمەن سارايدىڭ ءبىر بولمەسىندە پاتشانى كۇتىپ وتىردى.

پاتشا بولمەگە كىرگەندە سارانىڭ مۇڭايىپ وتىرعانىن كورىپ، ونىڭ قاسىنا جاقىن بارىپ، قۇشاقتاماقشى بولدى. ءبىراق سارا پاتشانى جاقتىرماعان پىشىنمەن ارتقا قاراي شەگىندى. پاتشا وعان جاقىنداعىسى كەلگەن سايىن دەنەسى وزىنە باعىنباي، قاتتى دىرىلدەپ، سەلكىلدەي باستادى. قولىن سوزسا، قولى دا جانسىزدانىپ قالا بەردى. پاتشا بۇعان قاتتى تاڭداندى، ونە بويىن الدەبىر ۇرەي، قورقىنىش بيلەدى. وز-وزىنەن ايقايلاپ، جىن سوققان ادامنىڭ كۇيىن كەشتى. ساراعا جاقىنداماق بولعان ارەكەتىنەن تۇك شىقپاعان ول ءوزىنىڭ جاتار بولمەسىنە بارىپ دەم العىسى كەلدى.  توسەگىنە بارىپ قيسايسا دا جاقىن ارادا كوزى ىلىنبەدى. اقىرىندا تاڭ الدىندا عانا ۇيىقتادى. ءبىراق ۇيقىسى دا ءجوندى بولمادى، قورقىنىشتى تۇستەر كورىپ، شوشىپ وياندى. سوندا بارىپ زالىم پاتشا سارايىنداعى ايەلدى قورعايتىن الدەبىر كۇشتىڭ بارلىعىن سەزدى. ەلىنە كەلگەن الگى ادامنىڭ تەگىن ادام ەمەس ەكەندىگىنە كوزى جەتتى. ولارعا ءزابىر كورسەتسە بىردەڭەگە ۇشىراۋى مۇمكىن ەكەندىگىن سەزىپ، قورىقتى. اقىرى ۇيقىسىز ءتۇن ءوتىپ، تاڭ اتقان سوڭ پاتشا سارانى يبراھيمگە قايتاردى. جاي قايتارمادى، مول سىي-سياپاتپەن، اجار اتتى كۇڭدى بىرگە قوسىپ شىعارىپ سالدى. سودان كەيىن ولارعا مىسىر ەلىندە قالاعاندارىنشا تۇراقتاۋلارىنا رۇقسات بەردى.

يبراھيم وزىنە ەرگەن يمان كەلتىرگەن توپپەن بىرگە مىسىردا تۇراقتاپ قالدى. ءوز ەڭبەكتەرىمەن كۇن كورىپ، جاعدايلارىن جاقسارتتى. اللا تاعالا وعان قۇت-بەرەكەتىن توكتى. ءبىراز ۋاقىت وتكەن سوڭ يبراھيم شام ايماعىنا قايتا كوشۋگە بەل بايلادى. ونداعى حالىقتى اللانىڭ تۋرا جولىنا شاقىرۋعا نيەتتەندى.يبراھيم پايعامباردىڭ كەرۋەنى مىسىردان شىعىپ، شىعىسقا، شام ايماعىنا قاراي بەت تۇزەدى. سيناي تاۋلارىنىڭ جانىنان ءوتتى. ءبىراز ۋاقىتتان سوڭ پالەستينا جەرىنە ات باسىن تىرەدى. اعاسىنىڭ ۇلى لۇت جانۇياسىمەن بىرگە شام ايماعىنىڭ شەكاراسىندا قالدى. سول ءوڭىردىڭ ەلىن تۋرا دىنگە باستاۋ ءۇشىن سونداعى سادۋم اتتى اۋىلعا توقتادى. 

يبراھيم پايعامبار ايەلى سارا جانە مىسىر پاتشاسى سىيعا تارتقان كۇڭى اجارمەن بىرگە باقىتتى عۇمىر كەشىپ جاتتى. بۇل كەزدە ءيبراھيمنىڭ جاسى الپىستى القىمداپ قالعان ەدى. سولاي بولا تۇرا ءالى كۇنگە دەيىن بالاسى جوق-تى. ويتكەنى ايەلى سارا بالا تۋمايتىن بەدەۋ بولاتىن. يبراھيم ءوزىنىڭ قاسىندا سەرىك ءارى مۇراگەر بولاتىن ۇلى بولعانىن قاتتى ارماندايتىن. ايەلى سارانىڭ دا بالاعا دەگەن قۇشتارلىعى اسا زور ەدى.

ءبىر كۇنى سارا كۇيەۋىنە: «ۋا، يبراھيم! وسى سەن نەگە اجارمەن كوڭىل قوسپايسىڭ؟ بالكىم، اللا تاعالا سول ارقىلى ءسابي بەرەر»، – دەپ ۇسىنىس ايتتى. ءبىراق يبراھيم: «دۇرىس قوي. ءبىراق مەن سەندەردىڭ ارالارىڭدا قىزعانىش وتى تۇتانىپ كەتە مە دەپ قورقامىن»، – دەگەن ءۋاجىن ءبىلدىردى. الايدا سارا كۇيەۋىنە ءوزىنىڭ ۇسىنىسىن كۇن سايىن وڭاشادا ايتا بەردى، ايتا بەردى. ويتكەنى ول ءوزىنىڭ سەبەبىنەن كۇيەۋىنىڭ ۇرپاقسىز قالۋىن قالامايتىن.

اقىرىندا يبراھيم ءوزىنىڭ كۇڭى اجارمەن كوڭىل قوسىپ، ەكىنشى ايەلدىككە الدى. ءبىر جىلدان سوڭ ارالارىندا يسمايل اتتى ءسابي دۇنيەگە كەلدى. ءيبراھيمنىڭ قۋانىشىندا شەك بولمادى. بىرنەشە جىلداردان بەرى كۇتكەن تىلەگى ورىندالىپ، ۇلدى بولدى. سول ءۇشىن راببىسىنا مىڭ سان ماداق ايتىپ، شۇكىرشىلىك قىلدى.

ءبىراق كوپ وتپەي ونىڭ وتباسىندا ءوزى بۇرىننان قاۋىپتەنگەن نارسە ورىن الدى. ايەلى سارانىڭ بويىن قىزعانىش بيلەدى. ول اجاردى دا، ونىڭ ۇلى يسمايلدى دا جاقتىرمايتىن بولدى. ولاردى كوز الدىندا كورگىسى دە كەلمەدى. اقىرىندا ءوزىنىڭ سەزىمىن باعىندىرا الماعان ول كۇيەۋى يبراھيمنەن اجار مەن ونىڭ بالاسىن كوز كورمەس الىس جەرگە اپارىپ تاستاۋىن ءوتىندى.

ءبىر كۇنى يبراھيم اجار مەن يسمايلدى الىپ، ۇزاق ساپارعا اتتاندى. شام ەلىنەن شىعىپ، وڭتۇستىككە قاراي باعىت الدى. ءبىراز كۇندەر وتكەن سوڭ سۋسىز قۋ مەديەن ءشول دالاعا ات باسىن تىرەدى. يبراھيم كولىگىنەن ءتۇسىپ، جان-جاعىنا قارادى. بۇل كىشى-گىرىم تاۋلاردىڭ اراسىنداعى ءبىر ۇلكەن اڭعار بولاتىن. اعىن سۋ دا، قىلتيعان ءشوپ تە جوق اينالا قۇم. ءتىپتى اڭ-قۇس، ءتىرى جاندىك تە كوزگە كورىنبەيتىن، ەشبىر تىرشىلىكتىڭ نىشانى دا بايقالمايتىن ناعىز ساحارانىڭ ورتاسى. اجار دا تۇيەدەن ءتۇسىپ، اينالاعا كوز جىبەردى. مەڭىرەۋ تاۋلار، قۇمنان باسقا ەشتەڭە جوق. يبراھيم ءبىراز ءۇنسىز تۇردى دا، كوككە قاراپ، كۇبىرلەپ دۇعا وقىدى: «ۋا، راببىم! مەن ۇرپاعىمدى ەل-تۇزسىز جەرگە، قاسيەتتى ءۇيىڭنىڭ قاسىنا تاستاپ كەتىپ بارامىن. ولار وسى جەردە ءوسىپ-ونسىن. وزىڭە قۇلشىلىق قىلىپ، ناماز وقىسىن. بۇل جەرگە قۇت-بەرەكە دارىتىپ، ءوزىڭنىڭ كەڭشىلىگىڭمەن باسقا جۇرتتان ارتىق ەتكەيسىڭ. ادامداردىڭ جۇرەگى بارۋعا قۇلشىنىپ تۇراتىن كيەلى مەكەنگە اينالدىرعايسىڭ. تىلەگىمدى قابىل الا كور. جانۇيامدى ءبىر وزىڭە عانا تاپسىردىم».

وسىلايشا يبراھيم ۇلى مەن ايەلىنە دەگەن قيماس سەزىمىن سىرتقا شىعارماي، ولاردىڭ بەتتەرىنەن ءسۇيىپ قوشتاستى. سوسىن كولىگىنە ءمىنىپ، قايتۋعا بەت الدى. اجار جىلامسىراپ: «ۋا، يبراھيم! ءبىزدى مىنا ەلسىز دالاعا تاستاپ بارا جاتسىڭ با؟» – دەپ ەتەگىنە جارماستى. يبراھيم سالماقتى كەيپىن بۇزباي: «مەن سەندەردى راببىما قالدىردىم»، – دەدى. اجار كوزىنىڭ جاسىن ءسۇرتىپ، اللانىڭ امىرىنە كونگەندەي بولىپ: «ولاي بولسا ول ءبىزدى جوعالتپاس. اللا جار بولسىن ساعان»، – دەپ قوشتاستى.

سونان كەيىن اجار قۇنداقتاۋلى بالاسى يسمايلدىڭ جانىنا كەلدى. كۇن اپتاپ ىستىق بولاتىن. اينالادا ەشقانداي كولەڭكە دە جوق. ءسابي دە، ونىڭ اناسى دا قاتتى شولدەدى. اجار سۋ ىزدەپ كورمەكشى بولىپ ورنىنان تۇردى. ارى-بەرى قاراعانىمەن، جان-جاقتاعى تاۋلاردان باسقا ەشتەڭە كورىنبەدى. جاقىن ماڭداعى سافا تاۋى جاقتان بۇلدىراعان ساعىمدى بايقادى. اجار ونى سۋ ەكەن دەپ ويلاپ سوعان قاراي جۇگىردى. ءبىراق بۇل تاۋدىڭ قاسىنان ەشتەڭە تاپپادى. ابدەن شاراسى تاۋسىلىپ، شولدەگەن وعان ەكىنشى تۇستاعى ءمارۋا تاۋىندا سۋ بار سياقتى كورىندى. دەرەۋ سول تاۋعا قاراي جۇگىردى. ءبىراق بۇل دا سۋ بولماي شىقتى. وسىلايشا ونىڭ كوزىنە ساعىم سۋ بولىپ ەلەستەپ، ەكى تاۋدىڭ اراسىندا ارلى-بەرلى جەتى رەت جۇگىردى. ءبىراق بۇل قارەكەتىنەن ەشتەڭە شىقپادى. جاقىن ارادا سۋ جوق. كىشكەنتاي ءسابيى شولدەن قاتالاپ، جىلاپ جاتىر. ءوزى دە ابدەن شارشادى. اقىرىندا اجار بايعۇس بالاسىنىڭ قاسىنا ورالدى. تاعدىردىڭ جازۋىنا مويىنسۇنىپ، اللادان مەدەت تىلەدى. ءسابيى يسمايل بولسا قاسىندا جەر تەپكىلەپ شىرىلداپ جىلاپ جاتتى.

وسىلايشا ءبىراز ۋاقىت ءوتتى. كەنەتتەن ءبىر كەرەمەت وقيعا بولدى. اللا تاعالانىڭ جاردەمى كەلدى. ءسابيدىڭ اياعىنىڭ استىنداعى جەردەن شىم-شىمداپ ءمولدىر سۋ شىعا باستادى. اجار اللانىڭ بۇل كەرەمەتىنە شۇكىرشىلىك ەتىپ، سۋدان ءوزى دە ءىشىپ، سابيىنە دە بەردى. جوق جەردەن ريزىق بەرگەنىنە جاراتقانعا ماداق ايتتى.

سونان سوڭ سۋدىڭ جەرگە ءسىڭىپ كەتۋىنەن قاۋىپتەنىپ، توپىراقتى قولدارىمەن ىسىرىپ: «ەي، سۋ! مىنا ارنانى تولتىر، تولتىر» – «ءزامما، ءزامما»، – دەي ءجۇرىپ، ارنا قازدى. كەيىننەن بۇل بۇلاق ءزامزام بۇلاعى اتانىپ كەتتى.

ءسويتىپ، اللانىڭ قۇدىرەتىمەن بۇرىن-سوڭدى تىرشىلىك نىشانى بولماعان بۇل جەردەن سۋ شىعىپ، تىرشىلىك باستالدى. الىستان قالىقتاپ قۇستار كەلە باستادى. سايىن ساحارادان سۋ ىزدەپ شولىركەگەن جان-جانۋارلار وسى بۇلاقتان ءشولىن قاندىرىپ كەتەتىن بولدى. وسى ءوڭىردى مەكەندەگەن كوشپەلى ارابتار الىستان قۇستاردىڭ ۇشىپ بارىپ جاتقانىن كورىپ، مۇندا سۋ بار بولار دەپ توپشىلادى. تۇيەلەرىمەن كەلىپ، بۇلاق باسىندا وتىرعان بالالى ايەلدەن جاقىن ماڭعا قونىستانۋعا رۇقسات سۇرادى. اجار ولارعا رۇقسات بەردى. وسىلايشا بۇرىنعى مەڭىرەۋ ءشول دالاعا جان ءبىتتى. اجار مەن ونىڭ ۇلى يسمايل ءزامزام بۇلاعىنىڭ جانىندا جاڭا كورشىلەرىمەن بىرگە ءتاتۋ-تاتتى ءومىر كەشىپ جاتتى.

ءبىراز جىلدار ءوتتى. يسمايل ەر جەتىپ، جىگىت بولدى. كورشى تايپالاردىڭ بالالارىمەن قۇلىن-تايداي بىرگە ءوسىپ، بىرگە جەتىلدى. ءتىلى دە وسى تايپالاردىڭ تىلىندە – اراب تىلىندە شىقتى. يبراھيم الىستاعى سۇيىكتى ۇلى مەن ايەلىن ساعىنعاندا مۇندا كەلىپ-كەتىپ تۇراتىن بولدى.

ءبىر ءتۇنى يبراھيم تۇسىندە ۇلى يسمايلدى قولىمەن باۋىزداپ جاتقانىن كوردى. پايعامباردىڭ ءتۇسى اللادان كەلگەن ايان. بۇل ءتۇسىنىڭ ءمانىن تۇسىنبەي ءيبراھيمنىڭ باسى قاتتى. ءبىراق بۇل ءتۇسى ۇيىقتاعان سايىن قايتالانا بەردى. بۇل ول ءۇشىن وتە قيىن سىناق بولدى. جان دەگەندە جالعىز ۇلىن ولىمگە قالاي قيماقشى؟ قالايشا ونى ءوز قولىمەن ءولتىرىپ، توپىراققا كومبەكشى؟ الايدا اللانىڭ امىرىنە شارا بار ما؟ قايتكەندە دە جاراتقاننىڭ جارلىعىن ورىنداۋ كەرەك. «ۋا، راببىم! بۇل سەنىڭ جازعان تاعدىرىڭ عوي. تاعدىرىڭنان قاشىپ قۇتىلۋ بولماس. ءبىراق وزىڭنەن راحىمىڭدى سۇرايمىن»، – دەپ جالبارىندى يبراھيم. ءسويتىپ، ول اللانىڭ ءامىرىن ورىنداۋعا نيەتتەندى. قىلشىلداپ تۇرعان جاس جىگىت – جالعىز ۇلى يسمايلدى ەرتىپ الىس جولعا شىقتى. جاس جىگىت اكەسىنە ءوزىنىڭ باسىنان وتكەن قىزىقتى جايتتاردى اڭگىمەلەپ كەلە جاتتى. ال، يبراھيم بولسا مۇڭلى ويعا شومىپ، ءۇنسىز كەلەدى. سۇيىكتى ۇلىنا ونى ولتىرەتىنى تۋرالى قالاي ايتپاقشى؟ اقىرى ءبىراز جەر جۇرگەن سوڭ: «ۋا، ۇلىم! مەن تۇسىمدە سەنى باۋىزداپ جاتقانىمدى ءجيى كورەتىن بولدىم. سەن بۇعان نە دەيسىڭ، بالام؟» – دەپ سۇرادى.

يسمايل اتا-اناسىنىڭ ءتىلىن ەكى ەتپەيتىن ەلگەزەك ءارى قايىرىمدى بالا بولاتىن. اكە-شەشەسىن قاتتى ءسۇيىپ، ءاردايىم ولاردىڭ وزىنە رازى بولعانىن قالايتىن. ەشقاشان دا ولارعا قارسى كەلىپ كورمەگەن ەدى. اكەسىنىڭ ايتىپ تۇرعانى – اللانىڭ ءامىرى. يسمايل اكەسىنە مويىنسۇنعان قالپى: «ۋا، اكەتاي! اللانىڭ وزىڭە بۇيىرعانىن ورىندا. ينشاللا، مەن سابىرلى بولامىن»، – دەپ جاۋاپ بەردى. سودان سوڭ: «ۋا، اكە! انام مەن دوستارىم كورىپ قالىپ قايعىرماۋلارى ءۇشىن مەنى الىس جەرگە اپارىپ باۋىزداعايسىڭ»، – دەدى. جالعىز ۇلىنىڭ مىنا سوزدەرى قاتتى تەبىرەنتىپ، ءيبراھيمنىڭ جۇرەگى ەزىلىپ قويا بەردى. ءوزىن-وزى ۇستاپ، كوزىنىڭ جاسىن ارەڭ تەجەدى. ۇلى ءسوزىن ودان ءارى جالعاستىردى: «اكە! مەن ۇيدەن وتكىر پىشاق پەن ءجىپ الىپ، مينا ويپاتىنا قاراي بارايىن. سول جەردە اللانىڭ امىرىنە بويسۇنىپ، مەنىڭ موينىما پىشاقتى قويىپ، تارتىپ جىبەر».

ءسويتىپ، يسمايل ۇيىنە كىرىپ شىعىپ، مينا ويپاتىنا قاراي ءجۇردى. ءبىر كەزدە ارتىنا مالعۇن شايتان ەردى. ول يسمايلعا: «يا، يسمايل! الجىعان شالدىڭ ايتقانىن ىستەپ نە قىلاسىڭ. ءوزىڭدى قور قىلما. سەن ءالى جاسسىڭ، ءومىرىڭدى بوسقا قيما. ارتىڭداعى اناڭدى اڭىراتىپ قالدىرما. ول سەنى قاتتى جاقسى كورەدى. سەنىڭ ولگەنىڭدى ەستىسە قارا جامىلىپ، ءومىر بويى قايعىرىپ وتەتىن بولادى»، – دەپ ازعىردى. يسمايل ونىڭ سوزدەرىن تىڭداماي، نازار اۋدارماي جۇرە بەردى. ويتكەنى ول اللاعا بار ىنتاسىمەن يمان كەلتىرگەن بولاتىن. سابىرلى ءارى سالماقتى ەدى. سوندىقتان دا شايتاننىڭ ءۋاسۋاساسى وعان اسەر ەتە قويمادى. ول جولدىڭ شەتىندە جاتقان مايدا تاستاردى الدى دا، قىر سوڭىنان قالماي كەلە جاتقان شايتاندى اتقىلادى. سوسىن جولىنا ءتۇسىپ كەتە باردى.

ءبىراق شايتان قايتا ورالىپ، جاس بالانى ەكىنشى رەت ازعىرىپ، جولىنان قالدىرۋعا تىرىسىپ باقتى. ال، يسمايل جاقىنداپ كەلگەن سايىن ونى قولىنداعى تاستارىمەن اتقىلادى.

ميناعا جەتكەندە اكەسى يبراھيم قۇشاقتاپ قارسى الدى. سودان كەيىن يسمايل ءبىر تاستىڭ شەتىنە جانتايدى. يبراھيم جىپپەن ۇلىنىڭ اياق-قولىن سوياتىن مالدىڭ اياعىن بايلاعانداي مىقتاپ بايلادى. باۋىزداعاندا ۇلى قينالىپ، اياق-قولدارى قوزعالىپ كەتپەسىن دەپ سولاي ىستەدى.

يسمايل بولسا اكەسىنە: «ۋا، اكەتاي! اللانىڭ ءامىرىن ورىنداي بەر. مەنىڭ كوزىمە قاراماۋىڭ ءۇشىن ءجۇزىمدى باسقا جاققا بۇرعايسىڭ. مەن اللانىڭ تاعدىرىنا رازىمىن. ونىڭ ءامىرىن ەكى ەتپەيمىن»، – دەپ جۇباتتى. يبراھيم بارلىق كۇش-جىگەرىن جيناپ، قانشا قيىن بولسا دا بالاسىن باۋىزداۋعا بەل بۋدى. وتكىر پىشاقتى قولىنا الدى دا، جالعىز ۇلىنىڭ تاماعىنا اپاردى. اپاردى دا بار كۇشىن جيناپ تارتىپ جىبەردى. ءبىراق پىشاق وتپەدى. بالاسىنىڭ تاماعىنا دانەمە دە بولمادى. «ۋا، راببىم! ءوزىڭ كەشە گور. راحىمىڭدى توگە گور. ناپسىمە ەرىك بەرە كورمە»، – دەپ كۇبىرلەدى يبراھيم. ول پىشاقتىڭ وتپەگەنىنە ءوزىن كىنالادى. جۇرەگىم ەلجىرەپ، دۇرىس كەسپەگەن بولارمىن دەپ ويلادى. ءسويتىپ، ەكىنشى مارتە تارتىپ كوردى. ءبىراق.. پىشاق تاعى دا وتپەي قالدى. يبراھيم ۇلىنىڭ ماڭدايىنان ءسۇيدى. يسمايل دا كوز-جاسىن ارەڭ تەجەپ، شىداپ جاتتى. قايىرىمدى اكە پىشاقتى قولىنا الىپ، ءۇشىنشى رەت تارتىپ كوردى. ءبىراق ەش وزگەرىس بولمادى. پىشاق وتپەي قالدى.

وسى كەزدە اسپانداعى سان مىڭداعان پەرىشتەلەر اللا تاعالادان مىنا قارت پايعامبار مەن ونىڭ ۇلىنا راحىم ەتۋىن تىلەپ، جالبارىنىپ جاتىر ەدى. اللا تاعالا ولاردىڭ تىلەكتەرىن قابىل الىپ، يبراھيم مەن يسمايلعا ءجانناتتىڭ ءبىر كوك قوشقارىمەن بىرگە جەبىرەيىل پەرىشتەنى ءتۇسىردى. جەبىرەيىل ولاردىڭ جانىنا كەلىپ: «ۋا، يبراھيم! راببىڭ ساعان: «ۋا، يبراھيم! سەن ءتۇسىڭدى دۇرىس جورىدىڭ. ىزگى جانداردى وسىنداي سىيمەن سىيلايمىز. بۇل وتە قيىن سىناق. ءبىز ساعان ۇلى ءبىر قۇرباندىق تۇسىردىك»، – دەپ سالەم جولدادى. ۇلىڭ ەكەۋىڭە راحىم ەتىپ، قۇرباندىققا شالۋلارىڭ ءۇشىن مىنا ءجانناتتىڭ قوشقارىن ءتۇسىردى»، – دەدى.

جەبىرەيىلدىڭ بۇل ءسۇيىنشى حابارىن ەستىگەن اكەسى مەن بالاسى قۋانىشتان جارىلارداي بولدى. اللاعا ماداق ايتىپ، شۇكىرلىك ەتتى. سول كەزدەن باستاپ وسى كۇن مۇسىلمانداردىڭ ايتۋلى مەرەكەسىنە اينالدى. ول كۇن – قۇربان ايت كۇنى.

قيسسانىڭ قۇران كارىمدەگى نۇسقاسى

اللا تاعالا بىلاي دەگەن: «(يبراھيم) «ۋا، راببىم! ماعان ساليحالىلاردان بولاتىن (ۇل) بەر!» – (دەدى) (100). ءبىز ونى قايىرىمدى ۇلمەن قۋانتتىق (101). ۇلى (يسمايل) وزىمەن بىرگە جۇرەتىن جاسقا جەتكەندە: «بالاقايىم! سەنى تۇسىمدە باۋىزداپ جاتقانىمدى كورەمىن. قارا! سەن نە دەيسىڭ؟» – دەدى. ول: «ءاي، اكەتايىم! وزىڭە ءامىر ەتىلگەندى ورىندا. اللا قالاسا، مەنى سابىرلى دەپ تابارسىڭ»، – دەدى (102). ولار ەكەۋى مويىنسۇنعاندا، ول ونى ماڭدايىمەن جاتقىزدى (103). ءبىز ونى: «ءاي، يبراھيم!» – دەپ شاقىردىق (104). «سەن ءتۇسىڭدى شىندىققا شىعاردىڭ. ءبىز ىزگى ءىس ىستەۋشىلەردى وسىلاي سىنايمىز» (105). شىنىندا بۇل اشىق سىناق ەدى (106). ءبىز ونى (يسمايلدى) ۇلى قۇرباندىقپەن اۋىستىردىق (107). كەيىنگىلەرگە ول (يبراھيم) ءۇشىن جاقسى ات قالدىردىق (108). يبراھيمگە سالەم! شىنىندا ىزگى ءىس ىستەۋشىلەردى وسىلاي سىيلايمىز (109)».(ساففات سۇرەسى، 100-109-اياتتار).

اۋدارعان ءسابيت يبادۋللايەۆ

ummet.kz سايتىنان الىندى

قاتىستى ماقالالار