راۋاعاش گ ۇلى – گۇلدىڭ اتى، دالا گۇلىنە جاتادى.

قازاق گۇل باپكەرلەرى راۋعاش گۇلىن قاراقۇمىقتار گ ۇلىنىڭ گۇلدەس جانە جەمىستەس تۋىسى تۇرىندە تانيدى. كوپجىلدىق گۇلدى جانە جەمىستى شوپتەكتەس وسىمدىك دەپ بىلەدى. اسەمدىك جانە دارىلىك جاقتان جەر شارىنداعى قۇندى، باعالى گۇلدەر ساناتىندا.

راۋاعاش گ ۇلىنىڭ بيىكتىگى 30-100 سانتيمەتر شاماسىندا بولادى. جۋان تامىرىنىڭ سىرتى كۇرەك ءتىستى، ءىشى سارى ءتۇستى كەلەدى. جالعىز ساباعىنىڭ ويىق سىزىقتارى بولادى. ءتۇپ جاعىنداعى ۇزىن ساعاقتى جاپىراقتارى كەزەكتەسىپ ورنالاسادى. دوڭگەلەك جاپىراعىنىڭ جيەگى كەتىك بولادى. جاپىراق تۇعىرى قوڭىر ءتۇستى قابىق ءتارىزدى، ساباعىن وراي وسەدى. شاشاۋ گۇل شوعىرى باسىندا وسەدى. تۇقىمشا جەمىسى دومالاق قاناتتى، شەتى قىزىل گۇل ءتۇستى كەلەدى. تۇقىمى ءۇش قىرلى، راۋاعاش گ ۇلى تامىز، قىركۇيەك ايلارىندا گۇلدەيدى. گۇل جارعان كەزى اجارىنىڭ تولعان كەزى، ءدارى بولعان كەزى.

راۋاعاش گ ۇلىنىڭ جەر شارىندا 2000-عا جۋىق ءتۇرى بار. ولار ۇلى قاراعايلى، سامىرسىندى تاۋلاردا، تەرەك شاتقالدى سايلاردا، قوڭىرجاي جەرلەردە وسەدى.

قازاق شيپاگەرلەرى راۋاعاش گ ۇلىنىڭ تامىرى جانە ساباعى ءدارى بولادى دەپ قارايدى. كۇزدە جەر ءۇستى ءبولىمى قۋراعاندا قازىپ الادى. سىرتقى بوجىر قابىعىن الىپ تاستاپ، شيكى كۇيدە نە اراق قوسىپ قۋىرىپ پايدالانادى، ءدارى جاسايدى. بۇل گۇلدەن جاسالعان دارىلەردىڭ قاسيەتى – كەرمەك ءدامدى، سۋىق رايلى، ۋسىز بولادى. ىستىقتى باسادى، ۇلكەن دارەتتى كەلتىرەدى، ءىش قاتقاندى جۇمسارتادى، ىسىكتى قايتارادى، قانتالاۋدى تاراتادى، ءىرىڭدى ىسىكتەردى جازادى. سوقىرىشەك جەدەل قابىنۋىنا، ىشەك قابىنۋعا، ءىش وتۋگە، قان تۇكىرۋگە، مۇرىننان قان اعۋعا، كۇيىككە، قايناق سۋعا كۇيۋگە ەم بولادى.

قازاقتار قويدىڭ ەتىن اسقاندا راۋاعاشتىڭ تامىرىن قوسىپ قايناتادى، سوسىن سورپاسىن ىشەدى. سورپاسى قىزعىلت ءتۇستى توساپ ءدارى بولادى. قازاق راۋاعاشتى «سارى اعاش» دەپ تە اتايدى. بۇرىنعى قازاق انالارى ونىڭ سارى ءتۇستى ادەمى بوياۋىمەن تەرىمەن تىگىلگەن تون-شالبارلاردى بوياعان. كيىمگە اسەم دە ادەمى ءتۇس بەرىپ، كيىم اجارىن ارتتىرعان.

بولات بوپاي ۇلى جوتا قاجى