سىڭلىلەرىمە كەڭەس...
ءبىر جاپ-جاس ءسىڭلىم: "جىگىتتىڭ سەزىمى راس-وتىرىگىن قالاي تانۋعا بولادى؟ جاقسى جىگىتتى قالاي تانۋعا بولادى؟" دەپ سۇرادى.
1. جۇمىس ىستەمەيتىندەرگە جولاما. اربا سۇيرەسە دە، ەڭبەكقور بولسا - جاقسى ادام.
2. اربا سۇيرەپ تاپقان تابىسىنا سىلقيىپ سىراعا تويىپ السا - جامان ادام. جالپى، ىشەتىندەرگە جولاما. ءبىر تيىنىن ەكى تيىن ەتۋدى ويلايتىن، الدىنا ۇلكەن ماقساتتار قويا بىلەتىن جانە سول ماقساتىنا جەتۋ ءۇشىن ەرىنبەي ەڭبەك ەتەتىن جىگىت - جاقسى جىگىت.
3. الەۋمەتتىك جەلىدە ۇزدىگىپ وتىراتىندارعا ەشقاشان سەنبە؛ ومىردە كورىپ، تانىپ، ءبىلىپ، وزىنە قاراتا السا - ءسوز باسقا...
4. جەلىدە "كۇيىپ-سۇيىپ"، ال ومىردە سەنى كورگەن جەردە قاشىپ-پىسىپ جوعالاتىندارعا ەشقاشان سەنبە؛
5. وزىڭە ءسوز ايتىپ، ىڭعاي تانىتىپ جۇرگەن جىگىتتەن "وتە شۇعىل تۇردە اقشا كەرەك ەدى" دەپ، كوپ تە ەمەس، از دا ەمەس، 20-30 مىڭ تگ. قارىز سۇراپ سىنا. بەرۋى دە مۇمكىن، "وتمازكا" جاساۋى دا مۇمكىن. شىن سۇيسە - وزىندە بولماسا، وزگەدەن سۇراپ تاۋىپ بەرەدى. سۇيمەسە، سەنىڭ اقشادان قىسىلىپ تۇرعانىڭ وعان بەس تيىن... نە "جوق" دەيدى، نە سول كۇنى ءوزى دە جوعالۋى بەك مۇمكىن، نە اقشاسى بولسا دا بەرمەيدى. سەن سۇراعان اقشانى تاۋىپ بەرىپ، كوپ ۇزاماي اقشاسىنىڭ "قارىمىنا" - توسەكتەس بولۋىڭدى قالاۋى عاجاپ ەمەس. ونداي بەيشاراعا قارىزىن سول ساتتە قايتار دا، ماڭگىلىككە "پروششاي" دە! جاعداي باسقاشا ءوربۋى مۇمكىن: قارىز بەرگەن جىگىت "قارىزىمدى قاشان قايتاراسىڭ؟" دەگەنىن كۇت. سولاي دەسە، ول ادامنان اۋلاق ءجۇر. ول سۇراماي قويسا، ارا-تۇرا وعان قارىز ەكەنىڭدى ۇمىتپاعانىڭدى، ەسىڭدە ەكەنىن ونىڭ دا ەسىنە سالىپ تۇر. ونىڭ جاۋابى قانداي بولاتىنىنا ءمان بەر... اراعا ءبىراز ۋاقىت سالىپ، العان قارىزىڭدى قايتار. قايتىپ السا - ول جىگىتپەن ومىرلىك باس قوسۋدىڭ قاجەتى جوق. ويتكەنى، سەنىمەن شىنايى باس قوسسام دەگەن جىگىت ساعان ءوتىپ كەتكەن تەڭگەسىن قايتىپ المايدى. ءارتۇرلى دوستىق، تىلەكتەستىك، پوزيتيۆ سوزدەر ايتىپ، قارىزىن قايتىپ الۋدان باس تارتسا - ول جاقسى جىگىت. (ءبارىبىر قارىزىڭدى قالايدا قايتارۋدىڭ رەتىن تاپ، ءتىپتى بولماعان جاعدايدا سول اقشانىڭ كولەمىندە سىيلىق جاسا).
6. اقشادان قىسىلىپ جۇرگەنىن (تۇرعانىن) بايقاساڭ، شاماڭا قاراي قولداپ جىبەر (اقشالاي نە زاتتاي... بىرگە كينوعا بارساڭ بيلەتتى الا سال، كافە-مەيرامحاناعا بارساڭ - تولەي سال ت.ب.) ەگەر ول سەنىڭ قالتاڭنان شىققان شىعىندى جىگىتتىك نامىسىنا سالىپ كەرى قايتارسا - وندا جاقسى جىگىت. (كەرى الۋ-الماۋ ءوز ەركىڭ). ەگەر سەنىڭ اقشاڭدى قايتارۋدىڭ ورنىنا، كەرىسىنشە، ونداي جاعداي قايتالانا بەرسە، جىگىت نامىستانباي سەنىڭ ەسەبىڭنەن قىدىرۋعا، ىشىپ-جەۋگە، سوتكاسىنا بىرلىك تولتىرۋعا ت.ب. كەتارى بولماسا - ونداي الفونستان بىردەن قۇتىل.
7. بۇگىن كافە-مەيرامحاناعا شاقىرىپ، كەشكى استىڭ قارىمىنا توسەكتەس بولعىسى كەلسە، ونى قالاي "وتپراۆيتتاساڭ" دا جاراسادى.
8. "دوسىم... دوستارىم..." دەپ، سەنى دوستارىنان كەيىنگى 2،3،...10-شى ورىنعا ىسىرىپ قويسا - ول جىگىتپەن وتباسىلىق باقىت بولمايدى.
9. اتا-انا دەگەن سىيلى دا، قۇرمەتتى ادام. باۋىر دا... دەگەنمەن، ءارقايسىسىنىڭ ءوز ورنى، ءوز ءجونى، ءوز جولى، ءوز ءومىرى بار. سۇيگەن قىزىنىڭ قاي ەلدەن شىققانىن، قاي جەردەن شىققانىن، اتا-اناسىنىڭ الەۋمەتتىك ستاتۋسىن ت.ب. ماسەلەلەردى العا تارتىپ، وزدەرىن ارتىق، سەنى كەم ساناپ، ورتالارىڭا كيلىگە بەرەتىن تۋىستارى بولسا جانە جىگىت سول تۋىستارىنىڭ سوزىنە ەرىپ، ناقتى شەشىم قابىلداي الماي مياۋلاپ جۇرە بەرسە، "داۆاي، دوسۆيدانيا" دەۋگە بولادى...
10. سەنىڭ الەۋمەتتىك، قوعامدىق، ءدىني ت.ب. قالىپتاسقان كوزقاراستارىڭ بولسا، ول ساعان ءوز كوزقاراسىن كۇشتەپ تاڭباۋى ءتيىس. مىسالى: "مەن ناماز وقىدىم، سەن دە وقى... حيدجاب كي... مەنىمەن بىرگە سيرياعا بار... مەنىمەن بىرگە ءول..." دەيتىن اداممەن بىرگە بولۋعا دايىن بولساڭ - ءوزىڭنىڭ ەمەس، وزگەنىڭ ءومىرىن سۇرۋگە دايىن بول. ءبىراق اللا تاعالا ەكەۋىڭە ەكى ءومىر بەردى... ول - سەن ەمەس، سەن - ول ەمەسسىڭ... سەن دە ءوز كوزقاراسىڭدى تاڭباي، "مەندەي بول، مەن سياقتى ويلا" دەمەي، ونىڭ جەكە كوزقاراسىن، نانىم-سەنىمىن سىيلاۋىڭ كەرەك. ول سەندەي بولمايدى. سەن - ول بولمايسىڭ.
11. ءسوزى كوپ جىگىتتەردەن قاش. ەركەك ادامنىڭ ءسوزى از، ءىسى كوپ بولار.
12. ەگەر ءبىرىنشى كەزەككە ءوزىن ەمەس، سەنى قويسا، "مەن، مەن..، مەنىڭ..." دەي بەرمەي، سەن تۋرالى - سەنىڭ جايىڭدى (ءوز جاعدايىڭدى، تانىسا - تۋعان-تۋىسىڭنىڭ جاعدايىن) ءجيى سۇراسا، قاس-قاباعىڭدى باقسا، كوڭىلىڭدى اۋلاسا - قىسقاسى، سەنى وزىنەن ارتىق جاقسى كورسە، ول جىگىتتەن ايىرىلما. اقشاسى بولماي-اق قويسىن، اتاعى بولماي-اق قويسىن، سەن - باتىستا، ول - شىعىستا تۇرسىن، مەيلى... ەڭ باستىسى، ساعان دەگەن ادال جۇرەگى، ءبىر وتباسىن اسىراي الاتىن كۇش-قۋاتى، بالالارىن جاۋتاڭداتپايتىن مەيىرىمى، نە نارسەنى دە بايىپپەن شەشەتىن اقىلى، سابىرى بولسا، اڭگىمەلەرىڭ جاراسسا، ودان ارتىق ادام تاپپايسىڭ. ونداي ادامعا سەن ون ەسە وزىندەي بول! ياعني، توبەسىنە شىعىپ، "ىرباڭداماي"، دۇرىس ايەل، دۇرىس انا بول...
* ءوز ءسوزىم... كەرەگىڭدى الارسىڭ، كەرەك ەمەسىن وزىمە قالدىرارسىڭ...)
