ادام قۇدايعا سەنسە دە، سەنبەسە دە ءوز ەركى. ونى بەلگىلى ءبىر ءدىندى ۇستانۋعا ەشكىم، ەشقاشان ماجبۇرلەي المايدى. سەبەبى ول ادامنىڭ ءوز ەركىمەن، قالاۋىمەن بولاتىن دۇنيە.

قوعامدا اتەيستەر دە، ءدىندى بەرىك ۇستاناتىندار دا  بار. وسى ەكى توپتىڭ اراسىنداعى  تالاي داۋ دامايعا، قىزۋ پىكىر تالاسقا كۋا بولىپ جاتامىز. اتەيستەردىڭ قۇدايعا سەنبەگەندىكتەن جەككورىنىشتى بولىپ جاتادى. ال اتەيستەر قۇدايدىڭ بار ەكەنىنە كامىل سەنەتىندەردى اڭقاۋ، ومىرگە رەاليستىك كوزقاراسپەن قارامايتىن ادامدار رەتىندە قابىلدايدى، سول ءۇشىن كىنالايدى. ەكى ۇستانىمداعى، ءتۇرلى كوزقاراستاعى ادامدار ءبىر قوعامدا ءومىر ءسۇرىپ جاتىر.

يسلام ءدىنىن ۇستانۋشىلار قاسيەتتى قۇران كارىم نەگىزىندە وزدەرىنىڭ سەنىمدەرىن دالەلدەيدى، ال حريستياندار بيبليانى العا تارتادى جانە  ت.س.س ودان باسقا دا الەمدە سانسىز كوپ سەنىمدەر مەن سەكتالار تولىپ جاتىر.

اتەيستەرگە كەلەتىن بولساق، ولاردى تىكەلەي قۇدايدى جوققا شىعارۋشىلار دەپ قاراستىرامىز. ءدىندى دە، جاراتۋشىنى دا مويىندامايتىن «قۇدايدان قورىقپاعاننان قورىق» دەپ اتام قازاق ايتپاقشى ءتىپتى، قورقىنىش ۇيالاتاتىن ادامدار  رەتىندە كورەمىز. الايدا، اتەيستەردىڭ كەيبىرى وزدەرىنىڭ سەنىمدەرىن عىلىم ارقىلى نەگىزدەيدى. ءيا، ولاردا دا سەنىم بار. ول سەنىم - عىلىم دەپ اتالادى. اتەيستەردىڭ كوبى عالىمدار، جوعارى دارەجەلەى پروفەسسورلار ەكەن. الايدا ولاردىڭ كوزقاراستارى كوبىنە قاراپايىم ادامداردىڭ پىكىرىنە كەرەعار بولاتىنى جاسىرىن ەمەس.

اسا «باعالى» ساپار

جاقىندا ولگا سۆەتلوۆا ەسىمدى بلوگەردىڭ وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن جاريالاعان بلوگ جازباسىنا كوزىم ءتۇستى. وندا ايەل ءوزىنىڭ جۇبايىنىڭ يزرايلگە ساپارى تۋرالى اڭگىمە وربىتكەن.

يزرايلگە ساپارى بارىسىندا ولگانىڭ جۇبايى مەن ونىڭ دوسى  قاسيەتتى «ءال اقسا» مەشىتى، «جىلاۋ قابىرعالارى» جانە ت.ب كيەلى ورىندارعا بارىپ دۇعا جاساپ، تىلەك تىلەمەكشى نيەتپەن ساپارعا اتتانىپ جول جۇرگەن.  ساپار بارىسىندا ولارمەن بىرگە گيدتە ىلەسىپ بارعان. گيد بولامىن دەپ ۇسىنىس جاساعان جىگىت كورىنگەن جەردەن كادەسىي، ەستەلىك زاتتار، ءدىني اتريبۋتتاردى ساتىپ الماڭدار دەپ ەسكەرتۋ جاساعان. وتە ارزان باعادا زاتتار ساتاتىن باسقا جەر تاۋىپ بەرەمىن دەپ ۋادە ەتكەن. الايدا گيدتىڭ ۇسىنىسىنا كەلىسەمىز دەپ كەرىسىنشە ءۇش ەسە قىمباتقا ۇرىنىپ قالعاندارىن ەكى جىگىت كەيىن بىلگەن.

   «قاسيەتتى جەرلەرگە دەيىن ءوزىم اپارىپ كىرگىزىپ جىبەرەمىن» دەگەن جىگىت كيەلى جەردىڭ كىرە بەرىسىندە وتىرعان ادامعا قوماقتى سومماداعى اقشا تاستاۋدى ۇسىنعان. ايتپەسە كىرگىزە المايتىنىن ەسكەرتكەن.

-«گيد جىگىت كوزدەن تاسا بولعان ۋاقىتتا ونىڭ الگى كىرە بەرىستەگى اداممەن سىبىرلاسىپ سويلەسىپ تۇرعانىن ەستىپ قالدىق- دەيدى. اقشا جاعىن كەلىسىپ، ءبولىسىپ جاتىر-اۋ» دەپ توپشىلادىق.

«بايقاپ قاراساق، عيباداتحانانىڭ باسقا جاعىندا كوپتەگەن ساۋداگەرلەر   مەن تۋريستەر قۇراعان كوپشىلىك   بازار سەكىلدى جەردە جينالىپ تۇر ەكەن. سويتسەك ول ارزان بازار ەكەن. ءبىز ساتىپ العان قىمبات كادەسىيلار مەن اتريبۋتتار بۇل جەردە وتە ارزان ساتىلادى.

 «عيباتحانا - كيەلى، قالعانىنىڭ ءبارى –بيزنەس»-دەگەن قورىتىندىعا كەلدىك. «جىلاۋ قابىرعاسىنا»  بارعاندا دۇعا جاساپ تۇرعان كوپشىلىكتى كورىپ تاڭقالدىق.  ءسويتىپ تۇرعان ۋاقىتتا ءدىني قىزمەتكەرلەردىڭ ءبىرى بىزگە جاقىنداپ الدەنە تۋرالى سەندىرۋگە تىرىسىپ سويلەي باستادى. ماسەلەنىڭ اقشادا ەكەنىن تۇسىندىك.

بيزنەس كوزى

«كيەلى جەر عوي» دەپ قۇرباندىق جاسالۋى ءتيىستى  دەدىك تە  اقشا تاستادىق. ارادا كوپ ۋاقىت وتپەي تاعى ءبىر ەكى ادام كەلىپ تاعى ءبىر نارسە تۋرالى ءبىزدى سەندىرە باستادى. ولاردان پوليسيا شاقىرتامىز دەپ جاتىپ ارەڭ باس ساۋعالاتتىق. ەڭ اياعى «ءال اقسا» مەشىتىنە كەلگەندە تاعى ءبىر گيد ءبىزدى جەتكىزىپ، كىرگىزبەكشى بولدى. مەشىت تەرريتورياسىندا  ءدىني قىزمەتكەرلەر دۇعا وقىپ بەرۋدى ۇسىندى، ارينە تەگىن ەمەس.  مەشىت ىشىنە كىرىپ شىققان سوڭ گيد مىرزا بىزگە يزرايلمەن كۇرەس ءۇشىن قۇرباندىق جاساۋدى سۇرادى. ول اقشا نە ماقساتتا جۇمسالادى دەگەن سۇراققا، ەۆرەيلەردى ولتىرەمىز دەپ اشىعىن ايتتى. «كىسى ولتىرتۋگە اقشا بەرمەيمىز» دەپ كەسىپ ايتقانىمىز سول ەدى،  گيد تاپجىلماستان سول مەزەتتە ءتىرى جانە  قايتىس بولعان جاقىندارىمىزعا باعىشتاپ  دۇعا وقىتىپ بەرۋدى ۇسىندى، ءبىز بىر-بىرىمىزگە قارادىق تا وعان دا اقشا تولەۋىمىز كەرەك ەكەنىن تۇسىندىك.  ەندى شىعا بەرەيىن دەسەك، «سىزدەردى شىعارمايدى، پروپۋسكسىز كىردىڭىزدەر»،- دەپ سالا بەردى. مۇندايادام نانعىسىز تالاۋعا تاپ بولعان ءبىز، بۇل جولى تاڭقالعان دا جوقپىز.  1 كۇن ىشىندە بانكروتقا ۇشىراپ، اقىرى مىناداي قورىتىندىعا كەلدىك: ءدىني  سالت جورالار ادامداردى -مانيپۋلياسيالاۋ جولى. "مەن قۇدايعا سەنەمىن، ءبىراق اتەيستپىن..." دەيدى جىگىت. "ءدىن  مەن سەنىمدى شاتاستىرماۋ قاجەت، ەكەۋى ەكى ءتۇرلى نارسە"-دەيدى ول.

قازىرگى تاڭدا، سەنۋشى ءبىراق اتەيستەردى دە كوتەپ كەزدەستىرۋگە بولادى ەكەن. پارادوكس بولىپ كورىنگەنىمەن، شىندىق. ۇلكەن نيەتپەن ورازا تۇتىپ، سوڭىندا بىردەن  ىشىمدىككە سالىنىپ كەتەتىندەر نەمەسە شىركەۋگە كىرىپ دۇعا جاساپ، شىققان سوڭ باسقاشا ءىس ارەكەتتەر جاسايتىندار از ەمەس.  سوندا ولار ءوز دىندەرىنە، ءوز سەنىمدەرىنە قارسى شىعىپ، قاعيدالارىن بۇزىپ وتىرعان جوق پا؟ الايدا ولاردى اتەيستەر قاتارىنا جاتقىزۋ دا قيىن. ولار سەنۋشىلەر ەمەس، جاراتۋشىمەن كەلىسىمگە كەلگىسى كەلەتىندەر. جاسارىن جاساپ الىپ، كەشىرىم سۇرايتىندار. مۇنداي ادامدار سەنىم مەن ءدىندى اجىراتا المايدى. سەنىم- ماڭگىلىك پروسەسس ەمەس پە؟ 

اۆتور: نازەركە مۇسا