ءبىر قويشى قارت قويلارىن ورىستەتىپ، جايىلىمعا جايعان سايىن دوڭگە جاقىن وسكەن ءبىر الما اعاشىنىڭ تۇبىنە بارىپ دەم الاتىن، دەپ جازادى قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى. ەگەر جەمىس پىسكەن مەزگىل بولسا، الما اعاشىمەن تىلدەسىپ: – قانە، بالام، قارتتىڭ الماسىن بەرە عوي، – دەيتىن. سويتكەنشە بولماي، ءدامى ءتىل ۇيىرەتىن، ءيسى اڭقىعان، بالبىراپ پىسكەن ءبىر الما جەرگە توپ ەتە تۇسەتىن. قارت بولسا، كىشكەنە باكىسىمەن الگى المانى اسىقپاي تىلىمدەپ كەسىپ، وزىمەن بىرگە الا كەلگەن تورسىعىنداعى ايرانىمەن قوسا ءسال جۇرەك جالعاعاننان كەيىن اكەسىنەن قالعان قۇرانىن باپپەن قولعا الىپ، جايلاپ وقي باستايتىن.
قويشى قارت بۇل الما اعاشىن وسىدان جيىرما جىل بۇرىن وتىرعىزعان كەزدە ءجيى-جيى سۋعارىپ، ناماز الدىندا بەتى-قولىن شايعان دارەت سۋىنىڭ قالعانىن دا ىرىمداپ سونىڭ تۇبىنە توگەتىن. قارت ءجۇزىن شايعان سول سۋدىڭ شاراپاتى ءتيدى مە، ايتەۋىر، الما اعاشىنىڭ تامىرى تەز جان الىپ، از ۋاقىتتا-اق بوي كوتەرىپ، جەمىس بەرە باستادى. قويشى قارت ول كەزدە جاس بولعاندىقتان قاي ادەمى الماعا كوزى تۇسپەسىن، ءسال ۇمسىنىپ قول سوزعانى جەتىپ جاتىر ەدى. الايدا ودان بەرگى قانشاما جىل ىشىندە قارتتىڭ بويى الاسارىپ، بەلى بۇگىلدى، ال الما اعاشىنىڭ بويى كەرىسىنشە بارىنشا بيىكتەپ، شىنار اعاشىنداي جايقالىپ كەتكەن-دى. ءبىراق الما اعاشى قانشا جايقالىپ وسكەنىمەن ماپەلەپ وسىرگەن بالانىڭ اتى بالا ەمەس پە؟ ونى بالاسىنداي كورەتىن قارت اعاش بۇتاقتارىن الاقانىمەن جاي عانا سيپاپ تۇرىپ:
– قانە، بالام، بۇگىنگى نەسىبەمدى تۇسىرە عوي؟ - دەيتىن.
ايتقانىنداي، كوپ پالسىنبەستەن ءبىر الما ءتۇسۋشى ەدى. بۇل كورىنىس ءدال وسى قالپىندا بىرنەشە جىلدان بەرى قايتالانىپ كەلە جاتقان-دى. ءتىپتى قارت سۇراعاندا، المانىڭ تۇسپەي قالعان ءبىر دە ءبىر كۇنى بولعان ەمەس.
اۋىل ادامدارى بولسا، تاڭعاجايىپ بۇل قۇبىلىستى سىرتتاي بىرنەشە مارتە بايقاپ، قويشى قارتتى «اۋليەگە» جورىسىپ قويعالى قاشان.
قارت كىسى اعاش كولەڭكەسىندە ازداپ تىنىعىپ، نامازىن وقىعاننان كەيىن ادەتتەگىدەي سول كۇنگى الماسىن سۇرادى. الايدا، ءبىر تاڭعالارلىعى، اعاش بۇتاقتارى جەمىسكە تولىپ تۇرسا دا، قارت قولىنا ەشتەڭە تۇسپەدى. قارت ءوز قالاۋىن قانشا قايتالاعانىمەن ءبارىبىر ەشتەڭە بولا قويمادى. كۇتكەنى ورىندالماي، كىرپىگى مەن ساقالى تارام-تارام جاسقا شىلانعان قارت ءۇنسىز عانا الىستاپ قويلارىنا كەتىپ بارا جاتتى.
جەمىس بەرگەلى بالاسى قارت كوڭىلىن ەش قالدىرىپ كورگەن ەمەس ەدى. ماپەلەپ وسىرگەن بالاسىنا ءدال وسى جولى قاتتى رەنجىدى. كوڭلى قۇلازىعان قارتتىڭ بويى ءتىپتى شوكىمدەي بوپ، بەلى دە بۇرىڭعىدان بەتەر بۇكشيە تۇسكەندەي.
مالدارىن قايىرىپ، اۋىلعا بەت العاندا مەشىتتەن اۋەلەپ شىققان ازانعا قۇلاق ءتۇردى. ازان وتە ءبىر ەرەكشە، اۋەزدى ۇنمەن وقىلىپ جاتقانداي. ءتىپتى استارىنان قۋانىش تا سەزىلەتىن سەكىلدى. بىردەن ىركىلىپ، بويىن جيناپ الا قويدى. قارت بايعۇس ومىرگە قايتا كەلگەندەي كۇي كەشتى. ويتكەنى، ەسىنە ءبىر نارسە تۇسكەن ەدى.
بۇل جولى كوزىنە قۋانىشتان جاس الىپ، بالاشا ءماز بولعان قارت الگىندەگى الما اعاشىنا جەتكەنشە اسىقتى. كەلە سالا ونى اينالىپ-تولعانىپ، كەڭ قۇشاعىن توسەي قۇشاقتاعان قارت: – كۇنىم، اشەيىن، – دەدى يەگى كەمسەڭدەپ جىلاعان كۇيى، – اينالايىن، بالام، جارىعىم! ۇمىتشاق مەن بايعۇستى رەنجىتپەي تۇرىپ-اق بىلدىرسەڭ بولماس پا ەدى؟! بۇگىن ورازا ايىنىڭ العاشقى كۇنى ەكەن عوي؟!
شولۋشى: اسەل وتەشوۆا
