ءمالىم دە بەيمالىم دجەكي چان: قۇرساقتا جاتقاندا-اق الەمگە تانىلارىن سەزدىرگەن

/uploads/thumbnail/20170710104133699_small.jpg

1954 جىلدىڭ 7 ساۋىرىندە گونكونگ جانە امەريكا اكتەرى، رەجيسسەر، پروديۋسەر، تريۋكتەردى قويۋشى دجەكي چان ومىرگە كەلدى. ونىڭ ادامنىڭ شاماسى كەلە بەرمەيتىن ەرەكشە تريۋكتارعا تولى، كومەدياسى مەن تراگەدياسى ارالاس فيلمدەرى بۇكىل الەمگە تانىمال.

ونىڭ جۇلدىز ەكەنىن، اكتەر ەكەنىن ءبارى بىلەدى، ءبىراق ول قانداي ادام، بالا دجەكي قانداي بولدى، وتباسىندا قانداي؟ قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى وسى سۇراقتاردىڭ جاۋابىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى.

ءوزىنىڭ ەرەكشە تۇلعا اتانارىن دجەكي چان دۇنيە ەسىگىن اشپاي جاتىپ سەزدىرگەن: اناسى دجەكيگە 11 اي بويى ەكىقابات بولعان كورىنەدى، اقىرى تولعاعى كەلمەگەن ول بالانى وپەرسيا ارقىلى الدىرادى. ءسابيدىڭ سالماعى 5 كەلى 400 گرامم بولعان ەكەن.

اكتەردىڭ شىن ەسىمى – چان كون سان، ونىڭ اكەسى تىڭشىلىق قىزمەتىنىڭ كەسىرىنەن وتباسىنىڭ ەسىمدەرىن تۇگەلدەي وزگەرتكەن، ال دجەكيدىڭ ناعىز ەسىمى – فون سي لۋنگ.

بولاشاق جۇلدىزدىڭ اكەسى تىڭشى بولعان، ال اناسى اپيىن ساتقان.

دجەكي دۇنيەگە كەلگەندە اتا-اناسى ونى اكۋشەر-بريتاندىققا 26 دوللارعا ساتپاق بولعان.

مۇنى بىلگەن دجەكي «ەگەر مەنى ساتىپ جىبەرگەندە ۇلىبريتانيادا تۇراتىن ەدىم، جۇڭگو تىلىندە ەمەس، اعىلشىن تىلىندە سويلەيتىن ەدىم، مۇمكىن دارىگەر بولاتىن با ەدىم» دەپ ويلايدى.

دجەكي 7-گە تولعاندا اتا-اناسى اۆسترالياعا كوشىپ كەتكەن، ال بالانى گونكونگتاعى مەكتەپ-ينتەرناتىنا قالدىردى. سول جەردە بولاشاق جۇلدىز اكروباتيكا، اكتەرلىك شەبەرلىك، جەكپە-جەككە ۇيرەندى. جاتتىعۋلارى ساعات تاڭعى 5-تە باستالىپ، جارىم تۇنگە دەيىن جالعاسقان.

كەز-كەلگەن قاتەلىكتىڭ ارتىندا قاتاڭ جازا تۇرعان. بالالىعىن ەسكە الا وتىرىپ دجەكي ءوزىن كۇندە تاياقتىڭ استىنا العان كۇندەرىن ايتادى.

ونىڭ بالا كەزدەگى لاقاپ اتى – «ۇلكەن مۇرىن» بولدى: بىردە مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە ءمۇعالىم تاياقپەن مۇرنىن سىندىرعان، سول كۇننەن باستاپ ول «ۇلكەن مۇرىن» اتاندى.

جۇڭگو تىلىندە جازىپ، وقۋ دجەكي ءۇشىن قيىن، سەبەبى مەكتەپتە گرامماتيكا مەن وقۋدى ۇيرەتپەگەن دەسە دە بولادى. بولعاننىڭ وزىندە بالالار تىڭداماس تا ەدى. جۇڭگو ءتىلىن دجەكي وسە كەلە اعىلشىنمەن قوسىپ ۇيرەندى.

«دجەكي» دەگەن ەسىمدى اۋستراليادا قۇرىلىستا جۇمىس ىستەپ جۇرگەندە العان.

كينوعا الاعاشقى قادامىن 8 جاسىندا باستاعان، «ۇلكەن جانە كىشكەنتاي ۆونگ تين بار» فيلمىنە تۇسكەن. 1971 جىلى مەكتەپتى بىتىرگەندە ونىڭ موينىندا 7 فيلم تۇردى.

بىردە جاس ءارى تانىلىپ ۇلگەرمەگەن اكتەر اقشا ءۇشىن «ۇلكەندەرگە ارنالعان» فيلمگە تۇسەدى. الايدا ءوز وتكەنى ءۇشىن دجەكي قىسىلعان ەمەس، ونى ءبىر ساباق، تاجىريبە دەپ بىلەدى.

دجەكي ءرول سومداعان پورنو فيلم 1975 جىلى ءتۇسىرىلىپ، «All in The Family» دەپ اتالدى.

اكروبات جانە كاسكادەر بولىپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەندە «كۋلاك ياروستي»، «ۆىحود دراكونا» فيلمدەرىنە بريۋس ءليدىڭ ارىپتەسى بولىپ تۇسەدى.

بريۋس ءليدىڭ ولىمىنەن كەيىن پروديۋسەر ۆيللي چان دجەكيدى جاڭا بريۋس لي رەتىندە بىرنەشە فيلمدەرگە ءتۇسىردى. الايدا دجەكي ەكرانداعى ءوز بەينەسىن جاسادى. جەكە تريۋكتارى مەن جەكپە-جەكتەرىن قوسىپ، كومەديامەن ۇشتاستىرىپ تۇسىرگەن اۆتورلىق  العاشقى «پيانىي ماستەر» ءفيلمى ءساتتى شىقتى.

1976 جىلى فيلمگە ءتۇسۋ بارىسىندا ۇستەلدەن قۇلىپ كوزىن جاراقاتتاعان اكتەر وپەراسيادان ءبىراق شىقتى. كوزى جازىلىپ ءارى بۇرىنعىسىنان ۇلعايعان دجەكي ەكىنشى كوزىن دە ۇلعايتپاق بولىپ، وپەراسيا جاساتقان.

دجەكي – گونكونگ كينويندۋسترياسىندا تاۋەلسىز اكتەر بولعان العاشقى جانە جالعىز ادام. ول تەك ءوزى جيناعان كاسكادەرلەر كومانداسىمەن جۇمىس ىستەدى. 1985 جىلعى «پوليسەيسكوي يستوريي» ءفيلمىنىڭ ءتۇسىرىلىمى بارىسىندا كوپتەگەن كاسكادەرلەر زارداپ شەگىپ، دجەكيمەن جۇمىس ىستەۋدەن باس تارتقان.

بۇگىندە چاننىڭ كومانداسىندا 16 كاسكادەر بار، 10-15 جىلدان كەيىن ءارقايسىسى جەكپە-جەك ونەرىنىڭ ناق شەبەرلەرىنە اينالادى. دجەكي ولارمەن ءوزى جاتتىعىپ، ءار كاسكادەردىڭ ءومىرى ءۇشىن ءوزى جاۋاپ بەردى. ەڭ باستىسى كومانداسىنا سەندى.

ادامدار دجەكيدى جايباسار دەپ ايتادى. بىردە 10 مينۋتتىق ساحنانى 2900 مارتە تۇسىرگەن. «ساحان مەنىڭ كوڭىلىمنەن شىقپايىنشا، مەن تۇسىرۋدەن جالىقپايمىن. جانكۇيەرلەرىمە فيلمدەگى ءار قوزعالىس ۇناۋى ءتيىس» دەيدى دجەكيدىڭ ءوزى.

دجەكيدىڭ كينوكارتينالارىندا قاندى زورلىق، ەروتيكالىق ساحنالار، جاعا جىرتىسۋ، دورەكىلىك سىندى دۇنيەلەر اتىمەن جوق. مۇنداي بولعانىنا اكتەر ماقتانادى دا، سەبەبى ونىڭ فيلمدەرىن ەر ادامداردان بۇرىن بالالار مەن ايەلدەر كوبىرەك تاماشالايدى.

ءبىر سۇحباتىندا دجەكي قول-اياعىن سىندىرىپ، جاراقات الۋدان ەمەس، اۋرۋحانالار مەن دارىگەرلەردى كورگەندە زارە قۇتى قاشاتىنىن ايتقان.

1986 جىلعى «دوسپەحي بوگا» ءفيلمىنىڭ ءتۇسىرىلىمى بارىسىندا دجەكي ءبىر ولىمنەن امان قالدى. يۋگوسلاۆياداعى تۇسىرىلىمدە دەسينحرونوز سيندرومىنا شالدىققان، الايدا ەڭ قيىن دەگەن تريۋكتى ورىنداعان. بۇل ويناعانى ۇناماي، ەكىنشى قايتارا تۇسىرمەك بولادى. سول ساتتە دجەكي 12 مەتر بيىكتىكتەن تاستاردىڭ ۇستىنە قۇلايدى.

ميىنا زاقىم كەلگەن دجەكيدىڭ ءومىرىن ءوزى قاتتى قورقاتىن وپەراسيا قۇتقارىپ قالعان. بۇگىندە ونىڭ وڭ قۇلاعى ەستىمەيدى.

بۇل جاراقات ءبىر عانا ءفيلمنىڭ كەسىرىنەن بولعان، ال دجەكي جۇزدەگەن فيلمدەردى ءتۇسىردى، ءارقايسىسىنان جاراقات الدى، ساۋ جەرى قالماعان دا شىعار، بالكىم.

اكتەر كۇنىنە 4-5 ساعات ۇيىقتايدى. سونىڭ ارقاسىندا 80 ءفيلمىنىڭ 11-ىندە كاسكادەر بولدى، 15-ىنە رەجيسسەرلىك ەتتى، تاعى 11-ىنە پروديۋسەر بولدى. سونداي-اق دجەكي انشىلىكپەن دە اينالىستى. ونىڭ 20-عا جۋىق البومى بار، 1980 جىلدان باستاپ فيلمدەرىنىڭ كوبىندە دەرلىك دجەكميدىڭ تەماتيكالىق اندەرى ايتىلعان.

2012 جىلى گيننەس رەكوردسمەنى اتاندى. بۇل جەتىستىككە «دوسپەحي بوگا: ميسسيا زودياك» فيلمىندە سەنرايست، رەجيسسەر، باستى ءرولدى سومداۋشى، پروديۋسەر، اتقارۋشى پروديۋسەر، وپەراتور، تريۋكتار قويۋشى، سۋرەتشىع كاسكادەر، كومپوزيتور، تەماتيكالىق اندەردى ورىنداۋشى، كوورديناتور – وسىلاردىڭ ءبارىن ءبىر ءوزى اتقارعانى ءۇشىن جەتكەن.

سونداي-اق قايىرىمدىلىق شارالارى بولعان جەرلەردە دجەكي جۇرەتىن.

وتباسىنا كەلەر بولساق، 80 جىلدارى تايۆان اكتريساسى لين فەنسزياومەن باس قوستى. ولاردىڭ دجەيسي سان ەسىمدى ۇلدارى بار. سونىمەن قاتار، چاننىڭ ەتتا ۋ چجولين ەسىمدى قىزى بار، الايدا ەلەين ۋ سيلي ەسىمدى اكتريسادان نەكەسىز تۋعان قىز بولعاندىقتان دجەكي ونى مويىندامايدى.

دجەكيدىڭ ۇلى اكەسىنىڭ بايلىعىنان كوك تيىن دا المايتىن كورىنەدى. «ەگەر ءوزىنىڭ اقشا تابۋعا قابىلەتى بولسا، مەنىڭ اقشامدى قۇر بوسقا شاشىپ قايتپەك؟» دەيدى اكەسى ۇلى جايىندا.

دجەكي – بۋدديست، سونداي-اق ۆەگەتاريان.

شولۋشى: گۇلىم جاقان

قاتىستى ماقالالار