ءسابي - شاڭىراقتىڭ شاتتىعى. دۇنيەگە دەنى ساۋ ءسابي اكەلۋ ءۇشىن انانىڭ دەنساۋلىعى دا مىقتى بولۋ كەرەك. دارىگەرلەر وتباسىن قۇرماق نيەتى بار قىزدارعا الدىن الا تەكسەرۋدەن ءوتۋدى ۇسىنادى.  ءسابيدىڭ دۇنيەگە ساۋ بولىپ كەلۋىنە انانىڭ جاسى دا ءبىرشاما اسەر ەتەدى.

قاي جاسقا كەلگەندە دۇنيەگە ءسابي اكەلگەن دۇرىس دەگەن ساۋال كەشە-بۇگىن پايدا بولعان جوق. جاس انالاردىڭ دەنساۋلىعى ۇلكەن جاستاعى ايەلدەردىڭ اعزاسىمەن سالىستىرعاندا مىقتى، ۇرىق جاسۋشالارى قورشاعان ورتانىڭ زياندى زاتتارى اعزالارىنا ءسىڭىپ ۇلگەرمەگەن. ال ەكىنشى جاعىنان قاراساق، جىل وتكەن سايىن ايەلدەر نەكەگە ءبىرشاما كەش تۇرىپ جاتادى. باستى نازارلارىن مانساپ پەن ساياحاتقا سالىپ، جاستىق شاقتىڭ قىزىعىنا جۇمسايدى.

بىرنەشە جىل بۇرىن تۇڭعىشىن كەش بوسانعان انالارعا 25-26 جاستاعى ايەلدەردى جاتقىزاتىن. بولاشاق انالار ءۇشىن ەڭ قولايلى ۋاقىت 20 مەن 27ء-نىڭ اراسى دەپ تانىلعان.

مەديسينا سالاسىندا انالاردى جاس ەرەكشەلىگى بويىنشا 3 توپقا ءبولىپ قاراستىرادى. ولار: 20 جاسقا دەيىن ، 20- 25 جانە 25 جاستان كەيىن تۇڭعىشىن دۇنيەگە اكەلەتىندەر.

20 جاسقا دەيىنگى ايەلدەر كوپ جاعدايدا جۇكتىلىكتى جوسپارلامايدى.  سونىڭ ىشىندە 17 جاسقا دەيىنگى  جۇكتىلىك جاس انانىڭ ومىرىنە ءقاۋىپ توندىرەدى. بوسانۋ بارىسىندا دا كۇش-قاۋقارى جەتپەي قالۋى مۇمكىن.   ايەل بالاسىنىڭ اعزاسى 17 جاسقا تولعان كەزدە دۇنيەگە ءسابي اكەلۋگە دايىن بولادى . ءبىر جاعىنان 20 جاسقا دەيىنگى جاس انالاردىڭ وزدەرى بالالىعىنان ارىلا قويماعان بولىپ سانالادى. ال دەنساۋلىعى جاعىنان بالا كوتەرۋگە اعزالارى  بەيىم كەلەدى. بالاسىن 20 جاسقا دەيىن بوسانعان ايەلدەر ءوز بالاسىنا جاقسى دوس بولا الادى جانە بالا دا ءوز بەتىنشە ءومىر سۇرۋگە ەرتە بەيىمدەلەدى.

20 مەن 25 جاس. اتالعان جاس ايەلدەرگە تۇڭعىشىن دۇنيەگە اكەلۋ ءۇشىن تاپتىرمايتىن ۋاقىت. الايدا بۇل جاستاعى ايەلدەر پسيحولوگيالىق جانە ماتەريالدى جاعىنان وعان دايىن بولا بەرمەيدى. جەكە باسپانا مەن تۇراقتى جۇمىستىڭ جوقتىعى نەمەسە جوو ورنىن اياقتاماۋ، مانساپ قۋىپ، ءوزى ءۇشىن ءومىر ءسۇرۋ سىندى سان ءتۇرلى سىلتاۋ سالدارىنان بۇل جاستاعى نازىك جاندىلار انا بولۋعا وزدەرىن دايىن ەمەسپىز دەپ سانايدى.

25-30 جاستاعى ايەلدەر. ايەلدەر اتالعان جاسقا كەلگەندە بالالى بولۋ جايلى، ءسابيدى دۇنيەگە اكەلۋ جايىندا تولىققاندى شەشىمگە كەلىپ جاتادى.  ايەل ول جاسقا دەيىن جان-جاقتى دامىعان، ماتەريالدى جاعىنان دا بالانى اسىراۋعا مۇمكىندىگى بار ، پسيحولوگيالىق تۇرعىدان دا دايىن كەلەدى. بۇل جاستاعى ايەلدەردىڭ دەنساۋلىعى دا ءسابيدى دۇنيەگە اكەلۋگە جارامدى. الايدا 25 جاستان اسقان ايەلدەر دارىگەردىڭ قاتاڭ باقىلاۋىندا بولىپ، بارلىق كەرەكتى اناليزدەردى تاپسىرۋى كەرەك.  

30- 40 جاس ارالىعىنداعى ايەلدەر. ءقاۋىپتى مە، جوق پا؟ 30 جاستان اسقان ايەلدەر قوعامدىق ورتادا وزىندىك ورنى بار، قالىپتاسقان تۇلعا. پسيحولوگيالىق، مورالدىق جاعىنان انا اتانۋعا دايىن كەلەدى. وزىنە دە، بولاشاق سابيىنە دە ءتيىستى كۇتىم جاساي الاتىنىنا سەنىمدى بولادى. الايدا بۇل جاستاعى ايەلدەردە باسقا ماسەلە تۋىندايدى: ىشكى اعزالارى 22-25 جاستاعىمەن سالىستىراندا باياۋ جۇمىس ىستەيدى جانە ءسابي كوتەرۋدە ءبىرشاما قيىندىقتار تۋدىرادى.

الەمدەگى سوڭعى زەرتتەۋلەر ايەلدەرگە تۇڭعىشىن بوسانۋعا 34 جاس وتە قولايلى دەپ كورسەتكەن. تەحاس (اقش) ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوكتورى دجون ميروۆسكيدىڭ ايتۋى بويىنشا، 34 جاستا ايەلدىڭ اعزاسى بالا كوتەرۋگە بەيىم كەلەدى. جاس كەزدە ايەلدىڭ بويىندا ءتۇرلى اۋرۋلار بولىپ، بوسانۋ بارىسىندا قيىندىق تۋدىرادى. بۇل تەوريانىڭ دۇرىستىعىن جەرگىلىكتى پسيحولوگ ماماندار دا قولداعان ەكەن. 30 جاستا ايەلدەر ءوزىنىڭ سەرىگىمەن سالماقتى، تۇراقتى قارىم-قاتىناستا بولادى. ومىرلىك تاجىريبەسى دە بار، ءارى وز-وزدەرىن قارجىلاندىرا الاتىن جاعدايدا. ونىڭ سەبەبىن بارلىعى انانىڭ بويىنا بىتكەن بالاعا اسەر ەتەدى دەپ ءتۇسىندىردى.

ايەل ادامنىڭ تۇڭعىشىن دۇنيەگە اكەلگەن جاسى ونىڭ قارتايعان كەزدەگى دەنساۋلىعىنا اسەر ەتەدى. تۇڭعىشىن 25 جاستان كەيىن دۇنيەگە اكەلگەن ايەلدەردىڭ قارتايعان شاعىنداعى دەنساۋلىعى جاستايىنان انا بولعاندارعا قاراعاندا، ءبىرشاما جاقسى بولادى. بۇنداي قورىتىندىعا وگايو (اقش) شتاتىنداعى ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى زەرتتەۋ بارىسىندا كەلگەن.

Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگىنىڭ ءجۋرناليسى اتالاعان ساۋال اياسىندا وتاندىق اكۋشەر- گينەكولوگتىڭ پىكىرىن بىلگەن بولاتىن.

گينەكولوگ سالتانات راحيم قىزىنىڭ پىكىرىنشە، جۇكتىلىك ءۇشىن ەڭ ءتيىمدى ءارى قولايلى دەپ ءبىر ۋاقىتتى ناقتى ايتۋ وتە قيىن. ونىڭ سەبەبى، اركىمنىڭ اعزاسى ءارتۇرلى دامىعان. بىرەۋ اۋىلدىق جەردە وسسە، بىرەۋ قالانىڭ تەز ازىرلەنەتىن تاعامدارىمەن وسكەن بولۋى مۇمكىن. بىرەۋ تولىققاندى وتباسىدا ءسابيىن دۇنيەگە اكەلەدى، ەندى ءبىر ايەلدەر تۇرمىسقا كەش شىعادى نەمەسە 30 جاستان اسقاندا بالانىڭ كەرەك ەكەنىن تۇسىنەدى. 

س.راحيم قىزىنىڭ پىكىرىن ناقتىلاي تۇسسەك: 

20 جاسقا دەيىنگى جۇكتىلىك: اۋىلدا وسكەن قىز

بارلىعىمىزعا بەلگىلى اۋىلدىق جەردە بارلىعى تازا ءونىم: ءسۇت ، ايران، ت.ب. ودان بولەك ەت ونىمدەرىنىڭ ءوزى ەشقانداي حيميالىق قوسپاسىز قولدانىلادى. فيزيكالىق ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا اۋىلدا وسكەن قىز ءبىرشاما كۇش-قۋاتتى. وسىنداي جاعدايدا وسكەن قىزدار ءۇشىن ەرتە تۇرمىس قۇرىپ، العاشقى ءسابيىن 19-21 جاسىندا دۇنيەگە اكەلۋ، دەنساۋلىعىنا ەش زيان كەلتىرمەيدى.

20 جاسقا دەيىنگى جۇكتىلىك: قالالىق جەردە وسكەن قىز

قالانىڭ كۇيبەڭ تىرشىلىگىندە وسكەن قىز اۋىر جۇمىستاردى اتقارمايدى. كۇن سايىن كەسەك-كەسەك ەت جەمەيتىنى دە بەلگىلى،  دۇكەن سورەلەرىندەگى قوراپتاعى ءسۇت ونىمدەرىن قولداناتىنى ايدان انىق. ال وسىنداي جاعدايدا وسكەن قىز بالالارعا 20 جاسقا دەيىن ءسابي بوسانۋ ءبىرشاما قيىندىقتار الىپ كەلەدى. بوسانۋ بارىسىندا دا اۋىرسىنۋلار كەزدەسەدى.  

25 جاس نەمەسە 30-دان كەيىنگى جۇكتىلىك

ەۋروپادا 32-34 جاس ەڭ قولايلىسى دەپ تانىلىپ جاتادى. ال ءبىزدىڭ ەلىمىزدە  24-29 جاس تۇڭعىش ءسابيدى دۇنيەگە اكەلۋ ءۇشىن ەڭ ءتيىمدى كەزەڭ. بەلگىلى ءبىر ماماندىق يەسى اتانىپ، ماتەريالدى جاعىنان دا تۇراقتى تابىسى بار ايەلدەر ءۇشىن انا اتانۋعا ناعىز ۋاقىت. بۇل جاعدايدى دا ەكىگە ءبولىپ قاراستىرايىق:

1.تولىققاندى وتباسى

ەگەر ەكى جاس وتباسىن قۇرىپ، ءسابي سۇيۋگە نيەتتى بولسا، سونىمەن قوسا باسىندا باسپاناسى نەمەسە تۇراقتى جۇمىسى بولسا 29 جاسقا دەيىن تۇڭعىشىن دۇنيەگە اكەلگەنى دۇرىس.

2.كەش قۇرىلعان نەكە نەمەسە جالعىزباستى ايەل

كوپ جاعدايدا  30 جاستان كەيىن تۇڭعىشىن دۇنيەگە اكەلەتىندەر -  نەكەگە كەش وتىرعاندار. ومىردە ءوز ورنىن تاۋىپ، وتباسىن قۇرۋدى كەش جوسپارلاعاندار. ارينە، ەشتەن كەش جاقسى دەگەن اتالى ءسوز بار. جانە  ەكىنشىسى جالعىزباستى انالار. ولار قارتايعاندا جالعىز قالماس ءۇشىن 30 جاستان كەيىن انا اتانعىلارى كەلەدى، بالاعا دەگەن سەزىمدەرى ويانادى. 30-دان اسقان ايەلدەرگە دە ءسابي سۇيۋگە بولادى. ول ءۇشىن ۇنەمى دارىگەردىڭ قارالىمىندا ءجۇرۋى كەرەك -، دەيدى س.راحيم قىزى

ايەلدەر ءۇشىن ناقتى ءبىر جاسقا كەلگەندە بوسانۋ كەرەك دەگەن دۇرىس ەمەس. بىرەۋدىڭ جاعدايى بولمايدى، بىرەۋدىڭ دەنساۋلىعى جارامايدى. ال ءبىر جاعدايدا جوسپارسىز، نەكەسىز ءسابي كوتەرىپ  قويۋ كوپتەپ كەزدەسەدى. ونداي جاعدايدا العاش قۇرساققا بىتكەن سابيدەن جاساندى تۇسىك جاساتۋ ارقىلى ارىلۋ دۇرىس ەمەس، ول انانىڭ ومىرىنە ءقاۋىپتى، ءارى ەكىنشى رەت انا بولۋ باقىتى بۇيىرماي قالۋى مۇمكىن.

ەگەر ءسىز راسىمەن دە  انا اتانعىڭىز كەلسە، مانساپ  ءۇشىن ارمانىڭىزدان باس تارتۋدىڭ قاجەتى جوق. بالانى دۇنيەگە اكەلگەننەن كەيىن دە جۇمىسىڭىزدى جالعاسىتىرىپ، بارلىق ءىستى دوڭگەلەتىپ وتىرعان تۇلعا اتانۋىڭىزعا بولادى. باستىسى دەنساۋلىعىڭىزدى كۇتىپ، ۇرپاق جالعاستىرۋعا اسىعىڭىزدار!

ايگەرىم تاۋباي