2026 جىلى كاسسالىق چەك جاي قاعاز بولۋدان قالدى: ول تاۋاردىڭ سيفرلىق «پاسپورتىمەن» بايلانىسىپ، سالىق جيناۋدىڭ وزەگىنە اينالدى. چەك ساقتاۋعا ەندى تەك ۇتىس ءۇشىن ەمەس، ءاميان مەن زاڭ الدىنداعى قاۋىپسىزدىك ءۇشىن دە ستيمۋل پايدا بولدى.
ۇلتتىق تاۋارلار كاتالوگى ىسكە قوسىلدى
1 قاڭتار 2026 جىلدان باستاپ ەلدە ۇلتتىق تاۋارلار كاتالوگى مىندەتتى تۇردە جۇمىس ىستەي باستادى. بۇل جوبانى بىرنەشە رەت تانىستىرىپ كەلگەن ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين رەفورمانى جەدەلدەتتى.
كاتالوگتا نارىقتاعى ءار تاۋارعا بىرەگەي ۇلتتىق يدەنتيفيكاتور (NTIN) بەرىلدى. تىزىمگە كىرمەگەن ءونىمدى لەگالدى ساتۋ مۇمكىن بولماي قالدى. وندىرۋشىلەر، يمپورتتاۋشىلار، ديستريبيۋتورلار جانە ساتۋشىلار قۇجات اينالىمىن، سونىڭ ىشىندە كاسسادا ساتۋ پروسەسىن وسى دەرەكقورمەن بايلاپ جۇرگىزەدى.
چەك ەندى تاۋار «پاسپورتىمەن» تىگىلىپ تۇر
جۇيە كاسسالىق اپپاراتتارمەن، فيسكالدىق دەرەكتەر وپەراتورلارىمەن جانە ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرالارمەن بىرىكتىرىلدى. ءار چەك جولى مەملەكەتتىك كاتالوگتاعى ناقتى NTIN-كودقا تۇيىستىرىلەدى.
ناتيجەسىندە باقىلاۋ كۇشەيدى: چەكتە دۇرىس كورسەتىلمەگەن تاۋاردى انىقتاۋ جەڭىلدەدى، ويتكەنى كاسسادان تۇسكەن اقپارات تىركەلگەن نومەنكلاتۋرامەن اۆتوماتتى سالىستىرىلادى. «چەك — سالىق جيناۋدىڭ نەگىزى» دەگەن ۇستانىم وسى جىلى تەحنيكالىق فاكتىگە اينالدى.
سالىق تۇسىمىندە باستى ىركىلىس چەك بەرىلمەگەن روزنيسادا جاتقانىن بۇعان دەيىن ۇكىمەت مويىنداعان ەدى. ءدال وسى تۇستى ەڭ ءالسىز بۋىن دەپ سيپاتتاعان بولاتىن ۆيسە-پرەمەر.
چەك جيناعانعا قايتارىم: Salyq كەشبەك
2025 جىلى لوتەرەيا ىسپەتتى يدەيالار تالقىلانسا، 2026 جىلى ناقتى قۇرال رەتىندە Salyq كەشبەك جوباسى ءجۇردى. فيسكالدىق چەكتەردى جۇيەگە جۇكتەگەن ساتىپ الۋشىلارعا شىعىننىڭ ءبىر بولىگى قايتارىلادى.
ودان وزگە، بانكتەر مەن مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار تاراپىنان چەكتەردى جاپپاي ىنتالاندىراتىن اۋقىمدى باعدارلامالار ازىرگە كورىنبەدى. بانكتەردىڭ ءوز كليەنتتەرىنە بەرەتىن ادەتتەگى كەشبەكتەرى بولەك ءجۇرىپ جاتىر.
چەك — ەندى قورعانىس قۇجاتى
قارجى مينيسترلىگى تابىستى جاناما باعالاۋ تەتىگىن ىسكە قوستى. ەندى ادامنىڭ شىعىنى رەسمي تابىسىمەن سالىستىرىلىپ وتىرادى. شىعىن كىرىستەن اسىپ كەتسە، سالىق قىزمەتى تۇسىنىكتەمە سۇراتا الادى. مۇندايدا ءىرى ساتىپ الۋلار مەن ماڭىزدى تولەمدەردى دالەلدەۋگە چەكتەر كومەكتەسەدى.
نازارعا مۇلىك، اكتيۆتەر، بانك شوتتارىنداعى قوزعالىس، ساپارلار جانە باسقا دا ەلەۋلى شىعىندار تۇسەدى. مۇنداي ءتاسىلدى ۆەدومستۆو سىناپ كوردى: 2025 جىلدىڭ باسىندا بلوگەرلەرگە تەكسەرىس جۇرگىزىلىپ، 500-دەن اسا ادامدا شامامەن 53 ملرد تەڭگە كولەمىندە سايكەسسىزدىك انىقتالدى.
الدا تەحنيكا، ەم-دوم، دەمالىس، مەيرامحانا، قىمبات تاۋارلار، شەتەل ساپارلارى، ءتىپتى تاكسي پايدالانۋ بەلسەندىلىگى بويىنشا شىعىندار ەسەپكە الىنادى. مۇنىڭ ءبارىن الگوريتمدەر مەن جاساندى ينتەللەكت اۆتوماتتى تالدايدى.
بانكتەر قوسىلسا، ۇتىس تا بولۋى مۇمكىن
سەرىك جۇمانعارين بانكيرلەرمەن كەزدەسۋدە ازاماتتاردى چەك الۋعا ىنتالاندىراتىن جاڭا شارالاردى تالقىلاۋدى ۇسىندى. چەك دەرەكتەرى بويىنشا ۇتىس ويىندارى — ىقتيمال نۇسقالاردىڭ ءبىرى رەتىندە ايتىلدى.
Kaspi.kz باسشىسى ميحايل لومتادزە دايىن يدەيالار بارىن جانە ولارمەن بولىسۋگە ءازىر ەكەنىن جەتكىزدى. دەمەك، چەكتى تالاپ ەتەتىن تۇتىنۋشى كوبەيەدى، ال بيزنەس پەن مەملەكەت سيفرلىق ەسەپتى قاتايتىپ، كولەڭكەلى اينالىمدى قىسقارتۋدى جالعاستىرادى.
بۇل تۋرالى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.