- "Óner joly qıyn jol", - deıdi. Qansha jerden óner tutyp tursa da, demeýdiń qajet ekeni anyq. Alǵash Atamekenge oralǵanda sizderge demeýshi bolǵandar boldy ma?
- Atamekenge eki eldiń kelisimsharty boıynsha, 1992 jyly oqýǵa kelip, 2 jyldan keıin bitirip, elde qaldyq. Ónerdi ary qaraı jalǵastyrý úshin túrli sharalarǵa qatysyp, ónerdegi saýatymyzdy arttyrdyq. Elde qalýymyzǵa negizgi sebep: óner jolynda alǵash baǵyt kórsetken ánshi Maıra İlıasova boldy. Ol kisi ánimizdi halyq arasyna pash etýimizge úlken jol asha bildi.
- «Qyzdar-aı» ánshi apaıymyz Maıra İlıasovanyń alǵash qurǵan toby. Osy toptyń qurylýy jóninde aıtyp berseńizder...
- Biz alǵash Fılormonıaǵa kelgende Maıra apaıymyzben birge ár túrli konsertterge shyǵa bastadyq. Sazger Jáýir Artyqbaevanyń «Qyzdar-aı» atty ánin qos daýyspen oryndaýymyzǵa týra keldi. «Ándi úsh daýysqa salyp oryndap kóreıik»,- dep Maıra apaıymyzǵa usynys jasap edik, ol kelisip, birge aıta bastadyq. «Qyzdar-aı» áninen bólek Altynbek Qorazbaev aǵamyzdyń «Qara qyz, qara qyz», «Ómir de ómir, ómir –aı» jáne basqa da ánderdi birigip oryndadyq. Sodan bastap, «Qyzdar-aı» toby halyq arasyna tanyla bastady. Maıra apaıymyzdan bólingennen keıin de, «Qyzdar-aı» bolyp qaldyq. Sebebi, ol halyqtyń qoıǵan aty.
- Jeke shyǵarmashylyqtaryńyzda qandaı jańalyqtar bar?
- Oblystyq Fılormonıadan ketip, jeke shyǵarmashylyqpen aınalysa bastaǵanymyzǵa eki jyldan asa ýaqyt bolypty. Al, biz elge oralǵan 20 jyldan astam ýaqytty eskere otyryp, aldyńǵy jyly oblystyq mádenıet kúnine oraı, Stýdentter saraıynda ózimizdiń jeke esep berý konsertimizdi ótkizdik. Konsertte burynǵy aıtylyp júrgen ánderimizdi jańalap, halyqqa usyndyq. Taqyryby elge, halyqqa arnalǵan ánderimiz negizinde «El tilegi» dep ataldy. Osy ándederimizben Shymkent, Qostanaı, Aqtóbe oblystarynda gastróldik saparda boldyq. Basqa oblystarǵa barǵanda sol jerde saqtalǵan kóne ánderdi jınaqtaı otyryp, óńdeý jasap, qorjynymyzdy toltyryp jatqan jaıymyz bar.
- Qazirgi tańda «Qyzdar-aı» tobynyń ánshileri bolýdan bólek, basqa qyzmet atqarasyzdar ma?
- Árıne, óner adamdarynda bos ýaqyt az bolatyny anyq. Ekeýimiz de qazir jeke shyǵarmashylyq jolynda júrgen soń, tipti de ýaqyttyń bos bolýy múmkin emes. Eger ýaqyt bola qalsa, Aınur óziniń jeke otbasylyq jumystarymen, bala tárbıesimen aınalysady. Men bos ýaqytymdy bolashaqta shákirt tárbıeleýge jumsaımyn.. Sońǵy bir jyl kóleminde fılormonıadaǵy qyzmetimizdi toqtata turyp, ózderimizdiń jeke shyǵarmashylyq jumysymyzben aınalysyp jatqan jaıymyz bar.
Bizder Almaty oblystyq Súıinbaı atyndaǵy Fılormonıada jumys istep júrgenimizde ókimet tarapynan páter berildi. Muny aıtý sebebimiz, shetelden kelgen qazaqtarǵa degen úlken qurmet dep sezinemiz. Sonymen birge, Almaty oblystyq mádenıet kúnderi shetelderde: Koreıada, Máskeýde, Qyrǵyzstanda boldyq. Bunyń ózi ókimettiń ónerge degen durys kózqarasyn baıqatsa kerek.
- Toıǵa shyǵyp tabys tabasyzdar ma? Elge oralǵanda "qazaǵym maǵan bersin emes, elime ne beremin?" degen oı bolǵan shyǵar. Sizder qandaı bir ıgilikti is atqardyńyzdar?
- Qazaq ánshileriniń toıǵa degen qurmeti, árıne, úlken. Halyq ónerińdi baǵalap, jaqsy kórip tursa, biz odan eshqashan qashqan emespiz. Toı - qazaqtyń baılyǵy. Árıne, elimiz dep kelgennen keıin elge, jerge degen qurmet bir bólek bolsa, elge berer barymyz óner bolmaq. Óner jolynda júre otyryp, túrli qaıyrymdylyq konsertterin júrgizdik. Qarttar úıi, jetimder úıi bolsyn, biz bar yntamyzben ýaqyt bólip, ol kisilermen baılanysta boldyq. Barǵan árbir oblystardaǵy ıgilikti sharalardy qaldyrmadyq. Sebebi, halyqtyń, eldiń qurmetinen asqan qurmet joq shyǵar. Bizdiń de alǵa qoıǵan maqsattarymyzdyń biri osy elge degen ıgilikti bir kishkene bolsa da is atqarsaq. Onyń ózi halyqqa kórsetken qurmetimiz dep bilemiz.
- Qazaq ánderin nasıhattaıtyn birden-bir topsyzdar. Biraq, qazirgi jastarda burynǵy qazaq ánderine degen suranys az. Óz aýdıtorıamyzdy azaıtyp alamyz dep qoryqpaısyzdar ma?
- Mýzyka tili, ol eshqashan jerge, ultqa, násilge qaraı tyńdaýdy qajet etpeıdi. Belgili bir ánshiniń ózindik tyńdarmandary bolady. Biz kóbine qazaq halyq ánderin aıtamyz. Biraq, zamanaýı túrde ánderdi óńdeı otyryp, óz tyńdarmandarymyzdy jalyqtyrmaýǵa tyrysamyz. Mysaly, gastróldik saparymyzǵa jastarmen qosa, úlken kisiler de keledi. Sol sebepti, qaı stılde bolmasyn ánderimiz daıyn deýge bolady. Óner jolyndaǵy ustanatyn maqsatymyz: qandaı orta bolmasyn, jandy daýyspen án salý. Óıtkeni, júrekten shyqqan án ǵana júrekke jetedi.
- Aldaǵy ýaqytqa qoıǵan qandaı maqsattaryńyz bar?
- Árbir óner adamy, ne basqa mamandyq ıesi bolsyn, ózderiniń anyq bir maqsaty, armany bolýy kerek dep oılaımyz. Aldyna maqsat qoıa bilmegen adam armanyna jete almaıdy. Bizdiń alǵa qoıǵan basty maqsatymyz: qazaq ánderin budan da kóp jınaı otyryp, halyqqa ádemi kúıinde jetkizý jáne bolashaq shákirtter tárbıeleý. Sol úshin kóp eńbektenýimiz kerek.
Sazdy ánder:
[mp3player width=400 height=450 config=fmp_jw_widget_config.xml playlist=fmp_jw_widget_playlist.xml]
Suhbattasqan Ábdibek Tóleýbek
