Qazaqstannyń halyq ártisi, QR Memlekettik syılyǵynyń ıegeri Maqpal Júnisovanyń óner jolynda júrgenine bıyl 35 jyl. Osyǵan oraı óner ıesi elimizdiń birqatar qalalaryn aralap, óziniń jeke án keshin ótkizip úlgerdi, - dep jazady JULDIZDAR.KZ.
Qazirgi tańda Eldiń erke qyzy Astana jáne Almaty qalasynda ótetin esep berý keshterine qyzý daıyndyq ústinde. Alda óziniń osynaý úlken shyǵarmashylyq keshiniń ótetinine qaramastan, Maqpal ánshi Almatynyń tórinde bolyp jatqan kez-kelgen sharadan tys qalyp jatqan joq. Bárine belsendi túrde atsalysýda. Munyń ózi onyń ózgelerge uqsaı bermeıtin ózgeshe bir bolmysy desek artyq aıtqandyq emes.
Iá, Maqpal ózi aıtqandaı Eldiń erke qyzy. Eli de ony erkeletip alaqanynda aıalaı biledi. Óıtkeni ol óziniń ónerin súıgen halqyna jan júregimen berilgen jan. Kez-kelgen konsertterden keıin sýretke túsip, qoltańba alý úshin ózine qaraı umtylǵan qaýmalaǵan kóptiń de kóńilin qaldyrmaı, elmen emen jarqyn aralasýy da onyń qarapaıymdylyǵyn kórsetse kerek. Keıbir ózderin juldyz sanaıtyn ánshiler sekildi suhbat berýge de bálsine qoımaıdy. Tilshiler qaýymynan syryn da, shynyn da jasyrmaıdy ol. Qaı jerde júrse de, ózine ǵana tán syńǵyrlaǵan kúlkisimen kóptiń kóńilin serpiltip júretini taǵy bar. El aldyndaǵy esep berý keshine qyzý daıyndyqta júrgen halyqtyń súıikti ánshisi – Maqpal Júnisovamen konsertterdiń birinde jolyǵyp, az-kem syr bólisýdiń sáti túsken edi.
ÁNSHİ ÚSHİN EŃ QIYNY – DAIYN ÁNDİ İSHİŃDE SAQTAP JÚRÝ EKEN…
– Maqpal Muhamedıarqyzy, shyǵarmashylyǵyńyzǵa 35 jyl tolyp jatyr eken. Qutty bolsyn!
– Rahmet! Ýaqyt degen zymyrap óte shyǵady eken ǵoı. Áne-mine degenshe óner jolynda júrgenime 35 jyl da tolyp qalypty. Osy ýaqytqa deıin elimizdiń birqatar aımaǵyn aralap ta keldim. Qazir Astana men Almaty qalalarynda ótetin úlken konsertke ázirlenip jatqan jaıym bar.
– Eldiń Erke qyzy qandaı erekshelikterimen kópti eleń etkizbek?
– Álbette birinshe kezekte repertýarym kóptegen jańa ándermen tolyqty. Degenmen, kesh barysynda júz paıyz el estimegen ánder oryndalady deı almaımyn. Óıtkeni halyq jańa ándermen qatar, qulaqqa sińip, ári el arasynda tanylyp qalǵan ánderdi de esitkisi keletini zańdylyq. Sondyqtan da, konsert kezinde jańa ándermen qatar, osy ýaqytqa deıin eldiń erekshe yqylasyna bólengen ánderim de tyńdarman nazaryna usynylmaq. Búgingi kúni shyǵarmashylyq keshke «Otyrar sazy» orkestrimen birge arnaıy baǵdarlama ázirlenýde. Sonymen qatar, dombyramen de biraz ánderdi shyrqamaqpyn. 35 jyldyq kesh bolǵandyqtan kóp nárseni qamtýǵa, ári barynsha joǵary dárejede ótkizýge kúsh salyp jatqan jaıym bar. Shyndyǵyn aıtý kerek, keshtiń rejıseri de, senarısti de – ózim. Osy ýaqytqa deıingi án keshterimniń barlyǵynda tıisti baǵdarlamany ózim daıyndap kelemin. Óıtkeni, halyqqa usynatyn dúnıem eń birinshi kezekte ózimniń kóńilimnen shyǵýy kerek. Sonda ǵana kópke unaıdy degen oıdamyn.
– Qandaı ánshiler qatysady dep josparlanýda?
– Almatyda ótetin konsertke qonaq retinde ánshi Álisher Karımov qatyspaq. Ekeýmiz qos daýysta shyrqaımyz dep josparlap otyrmyz. Qazirgi tańda jańa án jazylý ústinde. Sonymen qatar, keshke Indıra Elemes, Arman-aı atty jas ánshiler de qatyspaq. Aıtýǵa tıisti bir nárse – kesh barysynda tyńdarman qaýym qyzym – Mereıdiń de ónerine kýá bolmaq. Al, Astanada ótetin konsertte ánshi QR Eńbek sińirgen qaıratkeri Gúlmıra Sarına óner kórsetedi.
– Jaqyn arada beınebaıan túsirý oıyńyzda joq pa?
– Jalpy beınebaıan túsirý josparda bar. Bul turǵyda «Gákký» telearnasymen birge jumys istemekpin. Sondaı-aq, belgili prodúser Baıan Esentaevaǵa da beınebaıan túsirý týrasynda usynys jasamaqpyn. Sátin salsa, bul josparlarymyz júzege asady degen oıdamyn.
– «Jańa ánder jazylyp jatyr» dep qaldyńyz, atap kórsetseńiz…
– Jazylyp jatqan jańa ánder óte kóp. Onyń ishinde Sáken Qalymovtyń ádemi bir áni bar. Bárin atyn atap, túsin tústemeı-aq qoıaıyn. Ózderińiz kesh barysynda kýá bola jatarsyzdar.
Ánshiniń mindeti – ándi halyqqa jetkizý emes pe? Sondyqtan jańadan jazylǵan ánderdi konsertime deıin ustap turý qıyndyq týǵyzyp jatyr. Tipti birli-jarymyn Uzynaǵashta, Qaskeleńde ótken konsertterde oryndap ta qoıdym(kúlip). Ánshige eń qıyny – daıyn ándi ishińde saqtap turý eken.
MENİŃ BİLGENİMNEN BİLMEITİNİM KÓP…
– Sizdiń pikirińizshe búgingi qazaq estradasynyń kemshin tusy qaısy?
– Allaǵa shúkir dep aıtaıyq, búgingi kúni qazaq estradasynda jaqsy ánshiler óte kóp. Bizdiń kemshin tusymyz – sol talantty ánshilermen qatar, jylt etip bir kóringen az kúndik ánshilerdi de súzgiden ótkizbeı, radıo, telearnalardan kórsete beretindigimiz. Osydan keıin qazaq estradasy týraly teris uǵym qalyptasýy da múmkin. Áıtpese bizde Abaı atamyz aıtqandaı, “qulaqtan kirip, boıdy alatyn” ásem ánderdi naqyshyna keltirip oryndap júrgen shynaıy óner ıeleri jeterlik.
Taǵy bir kemshiligimiz – bizdiń aramyzda 20 jylda halyqqa bir-aq ret esep beretin Halyq ártisteri bar. Menińshe bul óte uıat nárse. Halyq ártisi degen qurmetti ataqty alǵan árbir óner ıesi, sol halqy úshin aıanbaı qyzmet etýge tıis. Iaǵnı, eldiń aldynda jyl saıyn bolmasa da, tym quryǵanda úsh jyl da bir ret esep berý keshin ótkizýi kerek dep oılaımyn. Aldaǵy ýaqytta osyndaı máseleler durys jolǵa qoıylsa eken deımin.
– Maqpal hanym, qazaq ónerine eńbegi sińgen tájirıbeli ánshi retinde izińizden ergen ini-qaryndastaryńyzǵa qandaı keńes aıtqan bolar edińiz?
– 35 jyldan beri sahnada júrsem de meniń de bilgenimnen bilmeıtinim kóp. Menińshe árbir óner ıesi sahnanyń qyr-syryn ómir boıy úırense de artyqtyq etpeıdi. «Ónerdi úıren de jıren» deıdi ǵoı dana halqymyz. Sol aıtpaqshy, bizge áli de kóp nárseni úırene túsý kerek.
Qazirgi jastarǵa pálen dep, aqyl aıtýdyń ózi qıyndaý. Kópshiligi qabyldaı bermeýi de múmkin. Biraq óner jolyn tańdadyń eken, osy jolda aıanbaı eńbek etseń, eńbegiń eshqashan da zaıa ketpeıdi. Osy tusta kógildir ekran arqyly kópke tanylǵysy keletin jas ánshiler týraly basa aıtqym keledi. Mundaılar tek, “birneshe beınebaıan túsirsem, telearnadan kórsetsem – tanymaldylyqqa qol jetkizem boldy” dep kelte oılaıdy. Shyn máninde telearnanyń tórinen tań atqannan keshke deıin kórinýdi ǵana kókseý – bekershilik. Eger sen shyn máninde daryndy ánshi bolsań, óz ónerińdi halyqtyń aldynda kórset. Seniń ánderiń halyqtyń kóńilinen shyqsa ǵana ónerińniń ári qaraı óristeýine dańǵyl jol ashylmaq. Al bir jylt etip, qaıta joq bolý – jáı ǵana bos áýreshilik der edim.
– Eldiń bir azamaty retinde sizdi qandaı másele alańdatady?
– Meni keń baıtaq qazaq jerinde qazaqtarǵa jer jetpeı jatqandyǵy qatty alańdatady. Osy másele jolǵa qoıylsa, el turǵyndarynyń úıli-jaıly bolý múmkindikteri artar edi.
QAIYRYMDYLYQ JASAÝDY AZAMATTYQ PARYZYM DEP SANAIMYN
– Qupıa bolmasa aıtyńyzshy, tapqan tabysyńyzdy qaıda jumsaısyz?
– Óner adamy retinde halyqtyń aldynda júrgendikten, ádemi kıinip júrýge mindettimiz. Sondyqtan da tapqan tabysymyzdyń bir bóligi mindetti túrde sahnalyq kostúmderimizdi tiktirýge jumsalady. Sonymen qatar, týǵan-týysqandaryma, baýyrlaryma kómekteskendi de
qup kóremin.
– Qaıyrymdylyq jasap turasyz ba?
– Árıne, eldiń aldynda júrgendikten, ártúrli máselemen kómek surap habarlasatyndar kóp. Taıaýda ǵana Taldyqorǵan qalasynda ótken konsertten túsken qarjyǵa áleýmettik jaǵdaıy tómen, múmkindigi shekteýli bir balaǵa arba alyp berdim. Árıne mundaı qaıyrymdylyq isterdi Alla razylyǵy úshin jasaýǵa nıettimin.
Sondaı-aq, bizge de qoldaý kórsetip turatyn qoly ashyq azamattar barshylyq ekendigin aıta ketkenim jón. Sondyqtan da, “óle jegenshe, bóle jeıik” dep muqtaj jandarǵa shamamyzdyń kelgeninshe kómektesýge tyrysamyz.
– Al, áleýmettik jelige qanshalyqty mán beresiz? Ondaǵy jazylǵan pikirlermen sanasyz ba?
– Árıne, zaman talabyna saı men de áleýmettik jeli qoldanýshylardyń birimin. Ónerimdegi, ómirimdegi jańalyqtardy halyqpen kúndelikti ınstagramdaǵy paraqsham arqyly bólisip otyramyn. Onda elimizdiń túkpir-túkpirinen hal-jaǵdaıymdy surap, habarlasyp otyratyn dostarym jeterlik. Degenmen, áleýmettik jelidegilerdiń 99 paıyzy men týraly ózderiniń jaǵymdy pikirlerin bildirse, 1 paıyzy synap, minep jatady. Biraq men oǵan túk te renjimeımin. Óıtkeni men ózimdi minsizbin dep aıta almaımyn. Kez-kelgen adam kemshiliksiz bolmaıdy. Degenmen meniń boıymdaǵy kemshin tustardy túzetetin de olar emes.
– Qyzyńyz – Mereıdiń bolashaqta kim bolǵanyn qalaısyz?
– Búgingi kúni Mereıdiń negizgi mindeti – sapaly bilim alý. Osyǵan ózi de jete mán berip júrgen jaıy bar. Qazirgi tańda elimiz boıynsha “Úsh tuǵyrly til” saıasatyn júzege asyrý maqsatynda qazaq, orys, aǵylshyn tilderin tereńirek meńgerý qolǵa alynyp jatqany bárimizge belgili. Sondyqtan da, Mereı bilimdi azamattardyń biri bolýy úshin de atalǵan tilderdi jetik meńgerýge talpynyp júr. Keleshekte aǵylshyny tiliniń mamany, ıaǵnı aýdarmashy nemese tilshi bolyp, álemdi aralaǵysy keledi. Keıin eseıgesin ózgerip ketpese, qyzymnyń qazirgi armany osy.
– Qyz balasyn tárbıeleýde qandaı nárseni basty nazarda ustaısyz?
– Kezinde anamyz ózimizge ne aıtsa, men de sony qyzymnyń qulaǵyna quıyp otyramyn. Ásirese, ashyq-ashyq kıinbeýin qatty qadaǵalaımyn. Sondaı-aq, qyz degen bolashaq ana ekendigin únemi eskertip otyramyn. «Sen, meniń qasymda máńgilik júrmeısiń, erteń ózge shańyraqtyń tútinin tútetesiń. Barǵan jerińde tastaı batyp, sýdaı sińýiń kerek» dep qyzǵa qajetti «qyryq úıden tyıymnyń» bárin sanasyna sińirýge tyrysyp júrmin.
– Áńgimeńizge rahmet! Oıǵa alǵan isterińiz oryndala bersin!
Derekkóz: JULDIZDAR.KZ
