Kásipqoı boksshy kelesi jekpe-jegi 20 tamyzda ótýi múmkin ekendigin aıtty, - dep habarlaıdy Qamshy.kz. Qazir el boksshylaryn Rıo Olımpıadasyna daıyndaýǵa kómek kórsetip jatqan ol sports.kz-ke bergen suhbatynda basqa da birqatar saýaldarǵa jaýap bergen.
Qazaqstannyń ulttyq quramasymen birge jıyn ótkizý týraly ıdeıa qalaı keldi?
Bul usynysty alǵash bolyp Baýyrjan Ospanov tastady. Ol maǵan qońyraý shalyp, AQSH-qa habarlasyp, ondaǵy bapkerlerden otandyq boksshylardyń aqyrǵy daıyndyǵyna sportshylar ákelip, kezdesýler ótkizý múmkindigin anyqtaýdy surady. Óz promoýterimmen sóılesip, kelisimin aldyq, Qazaqstanǵa kelýge daıyn boksshylardy izdeýgi kiristik.
Amerıkadan kásibı boksshylardy bizdegi kezdesýlerge ákelý qıyn bolmady ma?
Árıne, barlyǵy ońaı boldy deı almaımyn. Ne degenmen sportshylar ár eldiń azamattary, ol elderdiń zańdary, ár sportshynyń promoýter kompanıalary, bapkerleri ár túrli degendeı. Olarmen jeke kelisim-shartqa otyrýǵa týra keldi. Qazir bári jaqsy. AQSH-tan kelgen boksshylar bizdiń jigittermen jaqsy daıyndalyp jatyr.
Mundaı jıyndar qanshalyqty paıdaly dep oılaısyz?
Qazaqstan quramasynda qazir boks áleminde jetekshi pozısıa ıelenetin, Azıa men Álem chempıondary jınaqtalǵan. Men úshin bul paıdaly tájirıbe. Ózimniń áýesqoı bokstaǵy kezimdi, kásibı alańdaǵy kezdesýlerge daıyndyq kezinde mán bermeıtin dúnıelerdi eske túsirip jatyrmyn.
Bizdiń komandaǵy ishki atmosfera týraly da aıta otyrsańyz.
Barlyq jigitterdiń rýhy joǵary, Olımpıadada úzdik kórsetkish tanytýǵa daıyn. endi sol jaqsy daıyndyq úzdik nátıjege negiz bolýy tıis. Brazılıaǵa baratyn 10 boksshynyń árqaısysy medal úshin kúresýge qabyletti. Al, ana jaqta bári qalaı bolatynyn rıng kórsetedi. Barlyǵymyz jigitterge barynsha qoldaý kórsetýimiz tıis dep sanaımyn.
Jánibek Álimhanuly úshin sońǵy eki jyl kúrdeli boldy. Jetistikteri de bar, sátsizdikteri de joq emes. Siz onyń Rıoda medal alý múmkindigin qalaı baǵalaısyz?
Jánibek – daıyn. Sport – sondaı kúrdeli jol. Munda sátsizdik pen jetistikter qatar júredi. Tek myqtylar ǵana barlyq qıyndyqtardy jeńip, maqsatyna jetedi. Jánibek Álimhanuly – sondaı jigitterdiń biri. Olımpıadada ol óz sheberligin kórsetedi. Jıynda Jánibekpen kóp ýaqyt ótkizip júrmin, onymen jup ta qurdyq. Ol óz-ózin jınap, tek senimdi aqtaýǵa kúshin salýda.
Qazaqstan quramasynyń kapıtany Danıar Eleýsinovke de zor úmit artylyp otyr...
Danıarǵa da, Berik pen Ádilbekke de birdeı qaraý kerek. Eshkimdi bólip, jarý qajet emes. Bul Olımpıadaǵa árbir múshesi úzdik boks kórsetýge oqtalǵan bir komanda. «Danıar, 69 keli – Qazaqstannyń salmaǵy, sen altyn alýǵa mindettisiń» dep aıtý durys emes. Bul sportshyǵa úlken qysym bolady. Eleýsinovti biledi jáne oǵan senedi. Ol óziniń joǵary deńgeıin álemge kórsetken boksshy. Oǵan sáttilik tilegim keledi. Óz tarapymnan men ne isteı alamyn? Olımpıadaǵa daıyndalýǵa kómektesemin.
Abylaıhan Júsipovtiń medal alý múmkindigin qalaı baǵalaısyz? Onyń eresekter arasyndaǵy boksqa jaqynda qosylǵanyn eskersek, oǵan zor senim artý qanshalyqty durys?
Olımpıada oıyndarynda jeńiske jetkende Bekzat Sattarhanov ta jas boldy. Olımpıadaǵa qatysý Abylaıhan Júsipov úshin úlken sabaq jáne baǵasyz tájirıbe bolady.
Siz sportshy Olımpıadada qandaı qysymǵa tap bolatynyn jaqsy bilesiz. Sizdiń oıyńyzsha, bizdiń jigitterge Brazılıada eń mańyzdy ne nárse bolmaq?
Shynymen de mundaı jarysta óziń kezdesetin qarsylasyń qorqynyshty bolmaıdy. Ózińdi jeńý áldeqaıda qıynǵa soǵady. Óıtkeni, ózińe qandaı úmit artylyp otyrǵanyn, el aldyndaǵy jaýapkershilikti túsinesiń. Árbir qarsylasyń saǵan Olımpıadada jaqsy boks jasaý qajettigin aıtyp turǵandaı bolady. Sondyqtan, barynsha aldyǵa qoıǵan maqsatqa tolyqtaı kóńil bólip, qarsylasyńdy qalaı jeńý, kelesi qarsylasqa qalaı daıyndalyp, ústemdigińdi kórsetýden basqa artyq nárse oılamaý kerek. Qalǵany keıin bolady…
AIBA-nyń kásipqoı boksshylardyń Olımpıadaǵa qatysýǵa ruqsat berýine qalaı qaraısyz?
Bul bizdiń talqylaıtyn máselemiz emes. Biz elimizdi tanytýǵa múmkindik bar jerde rıngke shyǵamyz. Bul bastama ázirge áńgime kúıinde ǵana.
Eger osyndaı sheshim joq degende úsh jyl buryn qabyldanǵanda, Siz olımpıadalyq quramaǵa ótýge tyrysar ma edińiz?
Árıne, Olımpıadada jeńiske jetý – ár sportshynyń armany. Ár adam álem aldynda, mıllıondar aldynda óz eliniń týyn kóterýdi abyroı sanaıdy dep oılaımyn. Men barmaǵanmen bizdiń kishi baýyrlarymyz bar, biz solarǵa senip, solardy qoldaýymyz qajet.
Qazaqstan quramasynyń aldynda Olımpıadada eki altyn medal ıelený mindeti tur. Bul mejeni baǵyndyra alamyz ba?
Árıne, baǵyndyramyz. Nege baǵyndyrmasqa?! Bir kezderi Kýba 6 altyn medal jeńip alǵan. Bizdiń boks mektebimiz osal dep oılaısyz ba? Eger biz aldymyzǵa sondaı bıik maqsattar qoımasaq, Olımpıadaǵa barýdyń qajeti qansha? Qazaqstan quramasyndaǵy 10 boksshynyń árqaısysy medalmen qaıta alady. Olar onda Azıa, Álem chempıonattaryndaǵy jeńisterimen, halyqaralyq tájirıbelerimen bara jatyr.
Astanada áıelder arasyndaǵy álem chempıonaty kezinde Siz jaqynda kelesi kezdesýińizdiń máselesi sheshiletinin aıtqansyz...
Iá, solaı. Biraq, biz Qazaqstan quramasynyń Olımpıadaǵa daıyndyǵyna qatysý týraly sheshim qabyldaǵandyqtan kezdesýdi biraz keıinge shegerdik. Qazir amerıkandyq boksshymen kelis sóz júrýde. Eger ol kelissóz sátti ótse, meniń kelesi kezdesýim shamamen 20 tamyzǵa qaraı Amerıkada ótedi.
Bıyl qansha kezdesý ótkizýdi josparlap otyrsyz?
Jyl sońyna deıin úsh kezdesý ótkizem be dep otyrmyn. Biraq, munyń barlyǵy ýaqyttyń enshisindegi másele.
Beıbit Shúmenov pen Denıs Lebedev arasynda kezdesý óte me, qalaı oılaısyz?
Bul eki boksshynyń rıngke shyǵýǵa kelisim berý, bermeý máselesi emes. Eki úlken promoýterlik kompanıa bar... Denıs Lebedev kóp jaǵdaıda kezdesýlerin AQSH-qa barmaı, óz jerinde, Máskeýde ótkizedi. Amerıka – kásibı bokstyń otany, ol jerde moıyndalý ońaı emes. Sondyqtan da, Lebedev ol jaqqa barmaıtyn sıaqty. Alaıda, meniń bilýimshe, Beıbit Lebedevtiń komandasyna Amerıkada kezdesýdi usynǵan. Bul kelissózderge baılanysty anyqtalady. Kásibı boksta kezdesýdiń ótýine kóptegen faktorlar áser etedi. Taraptar kelisimge kelip, biz qyzyq boks tamashalaımyz dep senemin.
Shúmenov reseılik boksshyny jeńedi dep oılaısyz ba?
Men Beıbitke júz paıyz senemin jáne ol Lebedevti jeńe alady dep oılaımyn.
Gennadıı Golovkın kelesi kezdesýin Londonda Kell Brýkpen ótkizedi. Brıtandyq boksshy Gennadııge qanshalyqty qarsylas bola alady?
Bul jerde ne aıtý kerektigin bilmeımin. Brýk Genamen kezdesý úshin eki salmaqqa kóterildi. Bul – aıtarlyqtaı aıyrmashylyq. Saýl Alvares jaqynda Ámir Hanmen kezdesti, alaıda, brıtandyq boksshy Kanelodan tómen salmaqta boldy. odan ne shyqqanyn kórdińizder. Golovkınge de sondaı bir nárse daıyndap qoıǵan sıaqty... Ol Gennadııdiń qarsylasy emes.
Kezdesý neshinshi raýndta aıaqtalýy múmkin?
Kanelo Ámir Handy qaı raýndta qulatyp edi? Shamamen sondaı bolady.
Siz kimmen úlken kezdesý ótkizgińiz keledi?
Saýl Alvares, Mıgel Kotto – meniń salmaǵymdaǵy kóshbasshylar. Úlken kezdesýler ótkizgiń keledi. Tek kúshtilermen judyryqtasyp qana úzdik bola alasyń.
Eger Kanelonyń komandasy Sizge erteń qońyraý shalsa, oǵan qarsy shyǵýǵa daınysyz ba?
Árıne.
Onyń úzdik qarsylastarmen kezdesýleriniń kóptigine de qaramaısyz ba?
Sportta eshkim keshegi kúnmen ómir súrmeıdi. Qazir, osy jerde kim myqty, sol jeńiske jetedi.
Jaqyn ýaqytta Sizdiń kezdesýińizdi Qazaqstanda ótkizý múmkin be?
Baýyrjan Ospanovpen birge bul máseleni qarastyryp jatyrmyz. Kezdesý demeýshilerdiń qoldaýyn qajet etetinin túsiný kerek. Qazaqstanda ondaı shara ótkizý bizdiń el úshin úlken oqıǵa bolar edi. Sondaı-aq, bizdiń barlyq jeńisimiz tek halyqtyń, óz sportshylaryna senetin, qoldaıtyn adamdardyń arqasynda ǵana múmkin ekenin aıtqym keledi.
