Búgin Halyq Qaharmany, Keńes Odaǵynyń batyry, qazaqtan shyqqan tuńǵysh ǵaryshker, áskerı ushqysh Toqtar Ońǵarbaıuly Áýbákirovtiń týǵan kúni, - dep habarlaıdy Qamshy.kz.
Ol 1946 jyly 27 shildede Qaraǵandy oblysy Qarqaraly aýdanynda dúnıege kelgen. Ushqyshqa 1988 jyly Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berilgen. Tehnıka ǵylymynyń doktory (1998), profesor (1997), Qorqyt Ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetiniń qurmetti profesory.
Ǵaryshker-ushqysh 1969 jyly Reseıdegi Armavır joǵary áskerı ushqyshtar ýchılıshesin, 1979 jyly Avıasıa ınstıtýtyn bitirgen.
1988 jyly Keńes odaǵynda tuńǵysh ret áýede ushaqqa 2 ret janarmaı quıdyrý arqyly soltústik polúske ushý saparyn erlikpen oryndady.
1989 jyly alǵashqy ret avıatasýshy kreıserdiń alańqaıshasyna «MıG-29K» reaktıvti ushaǵyn úlken sheberlikpen qondyrdy. Sondaı-aq, ol reaktıvti ushaqtyń 50-den asa jańa túrin synaqtan ótkizdi.
1990 jyly ǵaryshkerler quramyna alynyp, 1991 jyly sáýirdiń 2-sinde Keńes Odaǵy Ǵaryshkerler daıarlaý ortalyǵynda ǵaryshqa ushý daıyndyǵyna kirisip, sol jyly qazannyń 2-sinde Baıqońyrdan «SoıýzTM-13» kemesimen ushqan.
Ǵaryshqa Aleksandr Aleksandrovıch Volkovpen jáne avstrıalyq ǵaryshker Frans Fıbekpen birge «Soıýz TM-13» ǵarysh kemesiniń ǵaryshker-zertteýshisi retinde ǵaryshqa attandy. Qazaqstan men Avstrıaǵa ǵaryshqa jol ashqan bul tarıhı oqıǵany Qazaq KSR-nyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen Avstrıa Respýblıkasynyń kansleri Frans Vranıskıı baqylady.
Osy kúni Nursultan Nazarbaev Baıqońyr ǵarysh aılaǵynda respýblıkanyń Ulttyq ǵarysh agenttigi qurylatyndyǵy týraly málim etti.
Ǵaryshta ol ózge seriktesterimin birge bıotehnologıa, metalýrgıa, medısına salalary jáne Aral aımaǵy boıynsha ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizgen. Zertteý nátıjesinde Aral ústindegi tuzdy shań boramasynyń paıda bolý prosesi, sol zıandy aerozoldardyń Qazaqstan men Reseı aımaqtaryna taralýynyń ǵaryshtyq sýretteri alynǵan. Sonymen qatar Qazaqstan aýmaǵyndaǵy atmosferany jáne jer betin zertteý, juldyzdy, aspandy astrofızıkalyq baqylaý jumystary da oıdaǵydaı ótken. Ol Qazaqstandaǵy ǵaryshtyq zertteýlerdiń negizin qalaýǵa, otandyq Qarýly Kúshterdiń áskerı daıarlyǵyn jetildirýge, áskerı partrıottyq tárbıe jumystaryn jolǵa qoıýǵa belsene aralasty.
1992-1993 jyldary – Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstriniń birinshi orynbasary. 1993-1994 jyldary – Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Aeroǵaryshtyq agenttiginiń bas dırektory, Ǵylym jáne jańa tehnologıa mınıstriniń orynbasary.
1994-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń depýtaty, Qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy.
1996-2000 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kómekshisi, keńesshisi. 2000-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik keńesi hatshysynyń orynbasary.
2002-2003 jyldary - «Ispat-Qarmet» AAQ-ynyń korporatıvtik ister jónindegi orynbasary. 2004-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Halyqaralyq is, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi.
«Parasat» ordenimen, medaldarmen, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen «Qurmet belgisi», Lenın, Qazan revolúsıasy, «Altyn kres» ordenderimen marapattalǵan.
