Birazdan beri arnaıy kóńil bólip... belgili qoǵam qaıratkeri, ekonomıs  ǵalym, tulǵaly azamatymyz ORAZALY  SÁBDEN  myrzanyń - " ABAI jáne QAZAQ ELİNİŃ BOLASHAǴY" (A.2016j.) - atty kitabyn jan-jaqty  taldap... tarata   oqyp, san-sala oılar túıindeldi. Sóz joq, shyǵarmanyń  oqyrmanyna  aıtary da... shartarapqa jeteler ıdeıalary  da  jeterlik...  Jalpy,  avtor -  ǵylymı eńbeginiń taqyryptaryn - "Birinshi sóz"  den  - On besinshi sózge" deıin - búgingi  qoǵam jaıly aıtpaq OILARY  men  MAZMUNYN... Uly Abaıdyń  "QARA SÓZDERİMEN" qundaqtap... jetildire jetkizýge tyrysqany, oı órnekterinen  kórinip tur. Oqyrman qaýym kitapty oqyı otyryp... mynaý "naryqtyq qoǵamnyń" áli de belgisizdeý -  qyrlary men syrlaryna qanyǵa túsip, telegeı  tereń  tuńǵıyqtarǵa  úńilgendeı kúı keshedi. Bul eńbektiń basty ereksheligi... "tabıǵı ǵylym"  men  "rýhanı ǵylymdy" úndestirý   arqyly,  osy kezge deıin, "aıarlyǵy  ashylmaǵan kapıtalısik qoǵamnyń" jeksuryndyqtaryn da... múldem jańa túıindermen áshkereleýge tyrysady. Bul  ekonomıs  ǵalymnyń - ózine tán jetistikteri ekeni anyq. Tek,  ǵasyrlar boıy kele jatqan - "qoǵam taǵylymy"  men  "adam tárbıesindegi" - kemshilikterdi... burynǵy "tárbıe tásilderi" men " eski túsinikter" arqyly túzeýge bolmaıtynyn, ǵalym  Orazaly dál basyp  ańǵarmaǵan tárizdi. Sondyqtan, ǵylymı  eńbektegi jetistikterdi ǵana jelbirete bermeı... mundaǵy ketikterdi de toltyrýǵa, ózimizshe  "at salystyrý" men  "pikir qosýdy" jón kórdim...

Kitap úsh bólimnen turady.

- Shyǵarmanyń - İ-BÓLİMİNde - ORAZALY óziniń - "...on bes sózin"  - Abaıdaı áýlıeniń  "QARA  SÓZDERİNE" súıene taldap, búgingi  QOǴAMNYŃ   DAMÝY men  ADAMNYŃ  RÝHANI  TÁRBIESİ jaıyndaǵy qubylystardy  - jańasha mazmundaǵan - USYNYSTARMEN -  qortyndylapty.

- Shyǵarmanyń  -  İİ-BÓLİMİN de - " TARIHI  ULY  TULǴALAR" - dep, ertede ótken danalardyń is-áreketterin qysqasha baıandap...  aty-jónderimen ;

 - "TAMIRIS  hansha (b.j.s.d. 570-520) ...

- "ATTILA   patsha (406-453) ...

- "SHYŃǴYS AITMATOV  pen... (1928-2008) aıaqtapty.

- Shyǵarmanyń  -  İİİ-BÓLİMİN de - "ABAI jáne QAZAQ  ELİNİŃ  BOLASHAǴY"  týraly  kitapqa  jazylǵan  pikirler  -  berilipti.

(Akademıkter-Á.Qaıdar,T.Kákishev,S.Qırabaev,A.Qoshanov,M. Myrzahmetuly, ǵalym-fılolgtar -T. Toqtarov, A. Osman, J. Shoıynbet, M. Áliphan, H. Ǵabjalılov).

Mine áńgimelemek kitabymyzdyń  QURYLYMY  osylaı bolǵanda, endi azdap  MAZMUNYNA  toqtalmaqpyz.  Jalpy  SÁBDEN  ORAZALY   ǵulama  bul eńbeginde - taldaý  -  pikirlesý - usynys jasaý - formasynda... máseleni jańasha  ashýǵa tyrysqany ańǵarylady. Shyǵarmadaǵy - "...SÓZ..." - dep berilgen  ár "TAQYRYPTY" jilikteı talqylaý... tym uzaq-sonarǵa alyp ketetindikten, oqyrmannyń ózine qaldyrdyq. Sondyqtan da, ár taqyrypqa qoıylǵan - "maqsat" pen "jaýapty " ǵana bir-eki mysal retinde kórsetkendi jón kórdik...

Máselen, "BİRİNSHİ  SÓZ" de ; - "Dúnıe júzi qaıda  baǵyt aldy ?" - degen suraqty talqylaı kelip;

- "...Birinshisi, damyǵan Elder tek baıýdy oılap... jalpy ekonomıkany damytýdy ózgerissiz, tek bıznesti júrgizý ádisimen ǵana jasap otyr. Nátıjesi -dúnıejúzilik daǵdarys...

- "...Ekinshisi, der kezinde qoǵamdyq  transformasıa jasaý, bul- kezek kúttirmeıtin is.

- Sol arqyly  - álemdik psıhologıa men rýhanıatty - ózgertý kerek.

- ...Halyq  úshin bar baılyǵymyzdy tıimdi paıdalaný... olaı bolmasa, alpaýyttarǵa jutylyp ketýimiz múmkin"..., - degendi aıtady.

- Iá-á, shyndyǵynda da oılanatyn da túıindeıtin tolǵanystar ekeni anyq.  

Taǵyda bir kelesi taqyrypty mysalǵa alyp kórsek  -  "EKİNSHİ  SÓZ" de ;

 - "Biz kim edik ?

- Qazir kimbiz ?

- Qaıda bara jatyrmyz ?

- Alda ne kútip tur ?" - degen suraqtardy jan-jaqty taldaı kele bylyı qortyndylap ;

- "... Jer.., qazba baılyǵy jaǵynan... dúnıedegi eń baı memleketterdiń birimiz, endeshe nege - KEDEI - turýymyz kerek ? - dep tujyrymyn  saýalmen támámdaıdy...

Al - "T Ó R T İ N Sh İ  S Ó Z  de" - "Rýhanı  qundylyǵymyz qandaı, qazir qaı deńgeıde, ony qalaı jańǵyrtamyz" - degen máselege jaýap izdeıdi...

-"Ádilet pen aqylǵa,

Synatyp kórgen-bilgenin,

Bilgizer alys jaqynǵa

Solardyń sóıle degenin.

ABAI.

Orazaly Sábdenuly óz usynysyn ;

- "Osy oraıda Túrkistandy rýhanı astanaǵa aınaldyrý ıdeıasyn alǵa tartpaqpyn [7]. Qysqasha aıtsaq, bul megajobanyń aty - "Túrkistan óńiri"  rýhanı - jańa tehnologıalyq klastryn qurý - Qazaqstan qoǵamyn izgilendirý týraly - Ideıa" - dep túıedi. Muny ǵalym... 6-túrli máselege jiktelgen usynystarmen iske asyrýǵa bolatynyn dáleldeýge tyrysady. Oqyp kórgen jón ?!..

- Mine osyndaı suraqtar men taldaýlardyń - áleýmettik - rýhanı - ekonomıkalyq - qoǵamdyq jáne adamı faktileri - jiktele-jiliktelip... oqyrmanyn oıǵa jeteleıdi. Áıtsede, meni qyzyqtyrǵan másele... ǵalymnyń osy  "Tórtinshi sózinde" aıtylatyn, búgingi jáne erteńgi ýaqyttaǵy - adamzat tárbıesi - jaıly tolǵanystaryna kelise otyryp... múldem jańasha pikir aıtyp tolyqtyrǵandy jón kórdim...

- Sebebi, ýaqyt tynysymen epoha aýysýyna baılanysty... adam balasynyń jandúnıesindegi ózgeristerdi eskerip, urpaqty burynǵy tásildermen jáne eski tehnologıa  arqyly tárbıeleýdiń bereri az demekpin. Tipti, onyń jaǵymsyz kórinisteri... adamzat  deńgeıinde, qazirdiń ózinde-aq qatty baıqalyp otyr. Mysal retinde  aıtsaq,  HH-ǵasyrdyń  ortasynda... aýrýdyń túrleri júzden (100) asa ǵana bolsa, byltyrǵy (2015j) statısıka boıynsha myń jeti júzden (1700) asatyny aıtylyp, jańa týyp jatqan balalardyń - aǵzasyndaǵy  aqaýlary -  qyryq bes ( 45-46%  ) paıyzǵa  deıin óskendigi aıtylady. Mine, bul derekterden - adamzat qaýymynyń ... ómir súrý órnekteri  men  rýhanı tárbıesindegi -  asa aýyr da aýqymdy kemshilikteri anyq baıqalady...

- ORAZALY  SÁBDEN  ulynyń - oılaryn  tarata-taldaı kele, búkil dúnıejúzi  erekshe  mán bergen... keshegi 2012 jylǵy - "Maıa kalendarynda" - kórsetilgen... epoha aýysýynan bastap, adam tárbıesi - "tán qumarlyǵynan"  attap... endi "jan qumarlyǵyna" aýysatyndyǵy, keler dáýirdiń  basty  jańalyǵy bolmaq...

Osy  jańa epohanyń aýyspaly kezeńi ótisimen-aq,  adam  rýhynyń  máni - táninde emes, negizinen  janynda  ekendigi anyqtalýda ?!.. Jannyń - 12 múshesi, ıaǵnyı arnalary - túısik, uıat, súıý, minez, zerde, tabıǵı qabilet, jiger jáne ishki bes sezim - ǵasyr basynda ashlyp ǵylymı dáleldendi.  Sóıtip, adamzattyń keleshegi - mindetti túrde "altynshy  rassaǵa"- aýysatyndyǵymen erekshelenbek. Al - "Altynshy rassanyń" - tárbıesi... búgingiden múldem  ózgeshe,  tikeleı "jan tárbıesi" men "tán tárbıesiniń" úndesýimen jetiletindigi ǵylymı tujyrymdaldy...

Ony - "Adam tárbıesiniń jańa ilimi" - atandyryp... pedagogıkadan doktorlyq qorǵaǵan, osy maqalanyń ıesi - akademık Sovet-Han Ǵabbasuly - ǵasyr basynda-aq dáleldegen. Tipti, bul  ıdeıanyń  mehanızmderimen  dúnıege  kelgen...  myńdaǵan   balalardyń  ómir  súrip  jatqanyna da,  shırek (25) ǵasyrdaı mezgil  bolyp qaldy.

Bulardyń - barlyǵy da, tabıǵı talanttar ?! Búginde respýblıkaǵa belgili - bala Jambyl men tórt ret chempıon bolǵan shahmatshy Jansaıany - bilmeıtin adam az desede bolady. Endi, qysqasha bolsa da -  "adam tárbıesiniń jańa ilimine" - toqtalyp kórelik.  Óıtkeni - Adam tárbıesi jetilmeı - qoǵamdaǵy  - izgilikti órkenıettiń - damýy múmkin emes...

Ult taǵdyry – urpaq tárbıesinde.

Táýelsizdik   qudiretimen  alǵash ret ‑ urpaq tárbıesi men bilim berý túıinin sheshýde, jalpylama sóz ben jattandy uǵymdardan tyıylyp, jańasha túsinikterge jol ashqan jón. Úsh júz jylǵy bodandyqpen –«zombylanǵan rýhymyzdy» ‑ tiktep, álem halqyn adastyryp otyrǵan ‑ «Evropasentrızm metodologıasynyń» ‑ jalǵandyǵyn ashatyn mezgil jetti. Onyń tikeleı yqpalymen, búkil adamzat qaýymy azyp otyr. Olaı bolsa, birden «Evropasentrızmniń» eń negizgi kemshilikterine toqtalmaqpyn.

Birinshisi,  adamda bar úsh júıeniń – Tán – Jan – Rýh – úndestikterin ádeıi... úndestirmeı  ajyratý  arqyly,  búkil  órkennıetimizdi,  tek   tán tárbıesine baılap, jan  men  rýhtyń  tárbıesi  túgil, tipti  onyń  óziniń  ne ekenin uǵyndyrmaýǵa tyrysty. Búgingi shákirtter túgil...  ustazdardyń ózderi ‑ Jan men Rýh – degenimiz ne dese, naqty jaýap bere  almaıdy. Endeshe,  aıtyńyzdar shy ?!?..  Jany  men   rýhy  tárbıesiz adamnan  ne  kútýge  bolady ?..

Ekinshisi,  Djon Lokk, Pestaless, Makarenkodan bastap, ‑ «balanyń mıy dúnıege  kelgende  aq  qazdaı  appaq  bolyp  týady»  ‑  dep jalǵan aıtýmen qosa.., tipti Djon Lokk ‑ «ıdeıa vrojdennaıa» ‑ degen Rena Dekartqa qarsy shyqty...

- Sonda qalaı ?

- Oılanyńyzdar shy ?

- Bala ana qursaǵynda – «bir kletkadan mynaý adamdyq formaǵa deıin jetilip, júrek, baýyr, zat almasý qyzymetteri qarqyndy júrip jatqanda,  mıdyń esh qımylsyz bolýy» ‑ «aq qaǵazdaı appaq kúıi» ‑  týýy múmkin emes qoı. Endeshe, Rene Dekarttyń «ıdeıa  vrojdennaıa» deýiniń astarynda telegeı teńiz syr jatqanyna senbeske bolmaıdy. Djon Lokktyń «jalǵan úkimin» paıdalanǵan «Evropasentrızm» búginge deıin bizdi aldap keldi. Osynshama qasıetsizdiktiń saldarynan adamzat qaýymy ‑ «ana qursaǵyndaǵy tárbıeni» ‑ bilmegendikten,  urpaǵymyz   Jan  men   Rýh tárbıesinen  múldem  qaǵaberis  qalyp otyr. Sebebi, jan men  tán  tárbıesi  de, jáne  ol ekeýiniń úndesýi de, tek «ana qursaǵynda» ǵana júretini ǵylymı dáleldengen qubylys !!.. Sondyqtan da, ata-babamyz ; - Alyp - anadan týady" - degen ǵoı ?!.. Endeshe, urpaq tárbıesindegi, osynshama apattyń úleskeri de, «evropasentrızm  metodologıasy» bolyp tabylady.

Úshinshisi, búgingi bizder paıdalanyp júrgen pedagogıka men psıhologıa da, «evropasentrızmniń»  qalyptastyrýymen  ‑  dúnıege jańa kelgen balany - «tulǵa» - dep túsindiredi. Bul da óreskel ótirik.

- Buǵan sený múmkin be ?

- Qarańyzdar shy ?

- Halqymyzdyń  danyshpany  uly  Abaıdyń  tulǵaǵa jetý jolyn, kemeńger jazýshymyz M.O. Áýezov  tórt tomdyq epopeıa etip jazýy, tipti de beker bolmasa kerek. Keshegi Ahmet Baıtursynov, Barlybek Syrttanov, Mustapa Shoqaı, Muhametjan Tynyshbaev, Álıhan Bókeıhanovtardyń azamattyq joldary men tulǵa bolyp qalyptasý kezeńderin ózderińiz de jaqsy bilesizder ?!..

Endeshe, týasalǵan balany - tulǵa - deý «evropasentrızmge» ne úshin kerek boldy eken?!?.. Óıtkeni, «evropasentrızm   metodologıasy»  áýelbastan‑aq  «ımperıalızmniń ilimi»  bolyp  qalyptasqandyqtan,  olar  úshin adamzat urpaǵynyń durys jolmen tárbıelenýi esh qajettilikke balanbady. Minekı, «evropasentrızmniń»  basqa qatelikterin aıtpaı‑aq, eń óreskeliniń ózi apat ekeni eshkimge qupıa emes. Endeshe, mynaý «jaramsyz metodologıadan» qutylyp, tabıǵat «bos keńistikti» súımeıtinin eskerip, bul másele tez arada  sheshilýi tıis.

Sonymen, búgingi bilim salasynda paıdalanyp júrgen -  Pedagogıka  men  Psıhologıanyń  ǵylymı  – Metodologıasy – Júıesi – Negizderi – joq ekenine, syndarly túrde qaraıtyn mezgil  jetti. Eger Arıstotel men Farabıdiń ǵylymı klasıfıkasıasyna qulaq assaq; ‑ «...Kezekelgen Pánniń negizderi, onyń ishinen shyqpasa, ol ǵylymı Pán bolyp damyı almaıdy,» ‑ dep úzildi‑kesildi úkim aıtady. Endeshe,  aıtyp júrgen Pedagogıkanyń negizderi – oqytý – bilim berý – tárbıeleý – degen uǵymdardyń syrttan kelip turǵany aıdan anyq. Óıtkeni, bala tárbıesindegi ‑ «túısiktik aqyl men túısiktik tárbıeniń» - 80%-paıyzy  ana qursaǵynda»  qalyptasatyndyqtan, ishte jatqan  jan‑ıesine  –  «oqytý,   bilim  berý» ‑     tipti de  múmkin  emes  ekendigi,  ǵalym túgil qarapaıym adamǵada túsinikti. Osyndaı soraqylyqty  anyqtaǵannan  keıin,  ne  isteýimiz  kerek ?  Árıne, sózsiz tirshilik zańyna súıene otyryp, urpaq tárbıesiniń durys jolyn tabý qajet...

Olaı  bolsa, táýelsizdikpen  birge  kelsede, kóshirmeliktiń  kóleńkesinde qalǵan, ‑ «Adam tárbıesiniń jańa ilimin» ‑ osy maqalada qysqasha talqylaýǵa usynamyn. Onyń buryn‑sońdy  aıtylmaǵan eki satyly ‑ Metodolgıasy – «bıologıalyq ındıvıd (tirshiliktiń túri)»  jáne  «sanany jetildirý» ‑  bolsa,  osy eki satydan shyǵatyn eki júıe – «Júrek tárbıesi»  men  «Aqyl tárbıesi» ‑ dep júıelense, osyn-aý jańa pánniń ishinen shyǵatyn – «Jeti  túrli  Negizderiniń» ‑ tek  árqaısysynyń  ózine  tán tárbıe tásilderi usynylady. Mundaǵy eki satyly – Metodologıa – Júıeler – Negizder – oıdan alynbaǵan, tirshiliktiń turaqty zańdylyǵynan shyqqan tabıǵattyń óz úlgisi. Mine, osy metodologıadan  adamzat  ǵasyrlar  boıy  ajyrap qalǵan ‑ Jan men Rýh tárbıelerin – iske qosyp, keleshek urpaq múldem basqa deńgeıde... "tylsymy mol qupıa  ilimderde" aıtylatyn ‑  6-shy Rassanyń ‑ keńistigine shyǵady. Adamzat qaýymy ‑ dál búgingi  ózegi  órt ózimshildik pen quldyqqa tán qumarlyq ataýlydan ‑ qutylyp, naǵyz adamdyqtyń   armany  ‑ ımandylyq  pen  izgiliktiń ‑ jolyna túsedi.

Bul «adam tárbıesiniń jańa iliminde» aıtylatyn jańalyq óte kóp. Sonyń ishinde, sana tárbıesiniń  irgetasy bolyp sanalatyn, ‑ «túısiktik aqyl men túısiktik tárbıeniń 80% - paıyzy» - tek   ana qursaǵynda ǵana jetiletini anyqtaldy.           Sonymen qosa, sanaǵa baǵynbaıtyn ‑ « Jannyń 12- arnasy: ‑ túısik – uıat – súıý – zerde – tabıǵı qabylet – minez – jiger jáne ishki bes sezim (kókirek kózi, telepatıa, dám, ishki seziný, ıis)  –   tek  ana  qursaǵynda ǵana   ashylady.  Bul  Abaı danyshpan   usynǵan -"Tolyq adam - nurly aqyl" - atty formýlanyń mehanızimi osy bolmaq-shy ?!.. Mine búginge deıin, adamzat qaýymy ‑ «ana qursaǵyndaǵy tárbıeni»‑ estip  te  bilmegendikten, keler urpaqtyń naǵyz qudiretti qasıetteri ashylmaı, azǵyndaýdyń aýyr azaptaryn tartýda?!..

Adamdaǵy – «Jan tárbıesi  men  Rýh tárbıesiniń» ‑ úndespeýinen,    urpaq jeter ‑ «6-shy   jáne  7-shi Rassanyń» ‑ barlyq sıpattary toqyrap tur. Joǵarydaǵy aıtylǵan tárbıeniń tehnologıasy men mehanızmderi, meniń monografıalarymda ; – «İzgilik álippesi», A.1991;  «Halyq  pedagogıkasynyń negizderi», A.1995;   «Halyq pedagogıkasy men psıhologıasynyń negizderi», A. 2005; «Pedagogıka men psıhologıa negizderi»,A.2008, 2012; – tolyq túrde, egjeı‑tegjeı jazylyp jáne 2011 jyly  kitap  túgelimen patentin (№.1408) alǵan bolatyn. Kezinde meniń bul  ilimime  senip, dúnıege  urpaq  ákelgen  ata‑analardyń  alǵystarynda shek joq. Mysaly, 1992 jyly  ómirge  kelgen   alǵashqy «úsh balanyń» týǵan sátinen bastap, qadaǵalaýǵa múmkinshilik boldy. Oǵan dárigerlik mamandyǵymnyń tıgizgen kómegi mol.

Ásirese, tańdanbaýǵa  bolmaıtyn, mynaý bir oqıǵany aıtqan jón sıaqty. Ekinshi  kúni  emizýge  ákelgen  bala, jan‑jaqqa júgirgen kózderin ázer ustap, alǵysqa toly sezimmen  kúlimsireı anasyna qaraǵanda,  búkil denem shymyrlap ketkeni áli esimde. Basqa balalar - lar‑shý - bolyp jylap kelse, bular da qyńq degen dybys bolmaıdy. Muny, tipti janyndaǵy basqa analar da ózderi baıqap, jıi‑jıi áńgimelep júrdi. Keıin úsheýide... on bir jyldyqty, on tórt jastarynda «altyn belgige» bitirip, grantpen ýnıversıtetterin úzdik aıaqtady. Bul jaǵdaıdy aıtyp turǵan sebebim, ‑ «adam tárbıesiniń jańa ilimi» ‑ tek teorıa júzinde emes, onyń is‑tájrıbeden ótkendigi de shyndyq.

Pedagogıka  men  psıhologıanyń ‑ jańa  metodologıasyndaǵy  ishki negizderi – tirshiliktiń  bıologıalyq zańdylyǵyna ǵana  baǵynǵan, adamnyń fızıologıalyq kezeńderinen shyǵady. Bul kezeńder tabıǵat sheberdiń ózi qalyptastyrǵan  turaqtylyq  ekenin túsiný shart! Ony burmalaýǵa bolmaıdy. Endeshe, adamdaǵy  ózgermeıtin  fızıologıalyq  jeti kezeńnen, tárbıeniń, nemese, pedagogıka men psıhologıanyń jeti túrli negizderi  qalyptasady.

İ. Halyq pedagogıkasynyń birinshi negizi, nemese, «Otbasyn qurýǵa daıyndyq  jáne uryq tazalyǵy».

İİ. Halyq peda‑nyń ekinshi negizi, nemese, «Ana qursaǵyndaǵy tárbıe».

İİİ. Halyq pedagogıkasynyń úshinshi negizi, nemese, «Náreste kezeńi».

İÝ. Halyq pedagogıkasynyń tórtinshi negizi, nemese,  «Balbóbek kezeńi».

Ý. Halyq pedagogıkasynyń besinshi negizi,     nemese,   «Sábılik kezeńi».

Ýİ. Halyq pedagogıkasynyń altynshy negizi,  nemese,  «Balıǵat kezeńi».

Ýİİ. Halyq pedagogıkasynyń jetinshi negizi,  nemese,  «Kámilettik kezeńi».

Minekı búgingi adamzat qaýymynyń paıdalanyp otyrǵan Pedagogıkasy men Psıhologıasynda, osynaý   joǵaryda   atalǵan negizder  joq. Bul  negizderdiń erekshe eskeretin qasıeti sol, ár negizdiń bastalýy men aıaqtalýy bar... ýaqyt kesindisinen turýmen qosa, tek ózderine ǵana tán tárbıe tásilderi bar.

Máselen, ýaqyt kesindisine mysal keltirsek, ana qursaǵyndaǵy kezeń ‑ 9-aı, toǵyz kúnnen tursa ‑ onyń  ózine  tán  tárbıe tásilderin Ana ‑ minájaty  men  tilegin kóz aldyna keltirý ‑ arqyly júrgizedi. Osy tektes barlyq kezeńderdiń de, tárbıe tásilderiniń   ózderine   tán erekshelikterin  eskerý aýadaı qajet. Adam tárbıesiniń jańa  ilimindegi,  erekshe  bólip  aıtpasa  bolmaıtyn  taǵyda  bir jańalyǵy, ár negizderi men fızıologıalyq  kezeńderiniń  etnopedagogıkalyq sıpattary  beriledi.

TÚIİN SÓZ

Osydan kelip, mynandaı qaǵıdalar usynylady;

• Halyq pedagogıkasy degenimiz – adamnyń Jan‑dúnıesin zertteıtin jáne tárbıeleıtin‑ İLİM –desek, Etnopedagogıka – materıaldyq jáne etnografıalyq zattar arqyly (ulttyq kıim, tamaq, úı múlikteri t.b.) Tán tárbıesin júrgizýge beıimdeledi.
• Olaı bolsa, adam tárbıesi úshin – Halyq pedagogıkasy men Etnografıalyq pedagogıka – medaldiń eki beti tárizdi sıpaty bar.
• Qazirgi ‑ Halyq pedagogıkasy men Etnopedagogıkany – eki bólek  uǵynyp júrgen túsinikter qate ekenin ashyp aıtqan jón.
• Keıbireýlerdiń Etnopedagogıka– ETNOS–tan shyqty deýide beker.
• Etnopedagogıkany alǵash aınalymǵa engizgen G.N.Volkovtyń ózi, bul uǵymdy «Etnografıalyq zattar» sózinen alǵanyn, ‑ «Etnopedagogıka» M. 1972j. – atty monografıasynda ashyp jazady.
• «Adam tárbıesiniń jańa ilimin» ‑ Memlekettik deńgeıde ‑ Halyq bolyp qolǵa alýdy kesheýildete bermeı, sara jolyna túsirý barlyǵymyzdyń da azamattyq mindetimiz.

Covet‑Han  Ǵabbasov         

Jazýshy‑dáriger, fantas, dramatýrg, Qazaqstannyń  Eńbek sińirgen qaıratkeri, Medısına jne Pedagogıka ǵylymdvrynyń doktory, profesor, KSRO densaýlyq saqtaý isiniń úzdigi, Zaısan aýdanynyń qurmetti azamaty, Mahambet syılyǵynyń laýreaty, Halyqaralyq Nostradamýs atyndaǵy akademıanyń tolyq múshesi, akademık.