Sarapshylar Kárimovtyń ornyna keletin mırasqorlar bolýy múmkin dep Shavkat Mırzıóev, onyń orynbasary Rýstam Azımov pen Rýstam Inoıatovty aıtýda,- dep habarlaıdy Qamshy.kz Zakon.kz. saıtyna silteme jasap.
Ózbekstan zańy boıynsha elbasy bolmaǵan jaǵdaıda prezıdent mindetin senat tóraǵasy atqarady. Qazir bul oryndy Nıgmatılla Iýldashev atqaryp otyr. Degenmen, praktıka kórsetip otyrǵandaı, postkeńestik keńistikte bul normany qadaǵalamaı-aq qoıýǵa bolady.
2006 jyly Túrkmenstan prezıdenti Saparmurat Nıazov, Memlekettik qaýipsizdik keńesine prezıdent mindetin densaýlyq saqtaý mınıstri jáne vıse- premer Gýrbangýl Berdymuhamedovke júktegen, jerleý komısıasynda sol basqarǵan, 2007 jyldyń aqpan aıynda saılaýda jeńiske jetti. Túrikmen opozısıasy Túrikmenbashynyń ólimi jaıly aqparatty qazasy bolmaı turyp jarıalaǵan bolatyn.
Mundaı narazylyqty opozısıa Ázirbaıjan bıligine de taqqan: 2003 jyly prezıdent Geıdar Alıev densaýlyǵyna baılanysty qoǵamdyq saıasattan maýsym aıynda joq bolyp ketken, biraq onyń qazasy jaıly uly Ilham qazan aıyndaǵy saılaýda jeńiske jetkennen keıin jarıalady, -dep jazady RBK.
Osydan kelip, - «...eger úkimet aýysymy konstıtýsıaǵa saı ótetin bolsa, prezıdent Ózbekstannyń senat tóraǵasy bolady, bul qoǵamdyq emes, eshkimge belgisiz saıası fıgýra» - dep málimdeıdi Ortalyq Azıa eksperti Danııl Kıslov «MK».
Sarapshy Danııl Kıslov pen Arkadıı Dýbnovtyń oıynsha, Kárimovtyń ornyn almastyratyn basty favorıt Ózbekstan prezıdenti Shavkat Mırzıaev,- dep jazady RBK.
Shavkat Mırzıaevtyń ómiri jaıly tanymal faktiler
Otbasy
Shavkat Mırzáev 1957 jyly Zaamınsk aýdany, Djızaksk oblysynda ÝSSR, Tájikstandyq kelimsek otbasynan shyqqan. Shavkat kishkentaı bolǵan kezde, onyń anasy súıek týberkýlezinen qaıtys bolǵan. Osydan keıin Shavkattyń ákesi medısına ýnıversıtetine túsip, týberkýlezdi emdeıtin dáriger bolyp, ómirin osy aýrýmen kúresýge arnaǵan.
Qatal ógeı sheshe
Keıinnen ákesi basqa áıelge úılengen. Shavkattyń ógeı sheshesiniń bala tárbıesinde ózindik ádisteri bolǵan: sál ǵana aǵattyǵy úshin Shavkatty nan men sýsyz qaldyryp, qatal ustaǵan. Ákesi de ony jıi urǵan desedi. Saldarynan bala Shavkat aǵasynyń úıine kóship ketken.
Qyzmeti
Mektepti aıaqtaǵan soń Shavkat Mırzáev Tashkent ırrıgasıa jáne aýyl sharýashylyǵy mehanızasıasy ınstıtýtyna tústi. Ol komsomol uıymynyń hatshysy bolyp, keıinnen sol ýnıversıtettiń rektor orynbasary qyzmetin atqarǵan.
1990 jyly Mırzıaev Ózbekstan Joǵarǵy keńesiniń depýtattyǵyna saılandy, 1994 jyly jańa parlamentke tańdaldy (Olıı Majlis).
1992 jyly Mırzıaev Tashkenttiń Mırzo- Ulyqbk aýdany ákimi boldy (ákimshilik basshysy). Baspada osy ýaqyttan bastap onyń « mılısıoner- kúzetshiler» qorshaýynda júrgeni aıtylady.
Mınıstirdiń qyzyna úılenýi
Mırzáevty unatpaıtyndar onyń mansapta kóterilýi mınıstrdiń qyzyna úılenýimen tikeleı baılanysty dep rastaıdy. El ne aıtsada, ákimshilik basshysy bolǵan kezde Mırzáev óte qatal basshy bolǵan.
Qolastyndaǵylarmen judyryqtasqan
Qolastyndaǵylarǵa degen qarym–qatynasynda Mırzáev boqtyq sózder aıtýdan eshqashan qysylmaǵan, tipti judyryq jumsaǵan kezderi de bolǵan. Tipti, kolhozdyń birneshe tóraǵasyn maqta tazalaý josparyn oryndamaǵandary úshin tyr jalańash sheshinip, tórt saǵat sýyq ózende turǵyzyp qoıǵan dep aıtady kýágerler.
Kisi óltirdi degen aıyp taǵylǵan
Ózbek quqyq qorǵaýshylary Merzáevti tek qol kóterýde ǵana emes, birneshe adamdy óltirdi dep te aıyptaǵan. Ózbekstannyń bolashaq premer –mınıstri óz tapanshasynan maqta egistigine tabyn jibergen 11 jastaǵy balany atyp tastady,- degen adam qaýesetter de el arasynda aıtylǵan.
Qoǵam aldynda kóp shyqpaıtyn tulǵa
Bul aıyptyń barlyǵy da ózbek BAQ-tarynda bir ret qana aıtylmady, biraq Shavkat Mırzáev eshqashan olardy joqqa shyǵarýǵa tyryspaǵan. Ol el aldyna kóp shyǵatyn saıasatker bolǵan emes, onyń sýreti bar alǵashqy materıal 2006 jyly úlken jańalyq bolǵan.
Shavkat Mırzáev 2003 jyldyń 11-shi jeltoqsanynan bastap Ózbekstan premer-mınıstri qyzmetin atqaryp kele jatyr.
Ony úmitkerlikke respýblıa prezıdenti Islam Kárimov 2003 jyldyń 12-shi jeltoqsanynda usynyp, ózbek parlamenti bul sheshimdi bekitken. Ol Ýtkır Sultanovtyń ornyn basty.
Ol halyqaralyq qatynastarda múldem tájirbıesiz, sol úshin Ózbekstan shekarasynan óte sırek shyǵady.
Kárimovtyń taǵy bir ornyn basýy múmkin dep sarapshylar Rýstam Inoıatovty usynýda, ol ulttyq qaýipsizdik Qyzmetiniń shefi.
Inoıatov, eldegi arnaıy qyzmet basshysy, el aldyna óte sırek shyǵatyn adam, BAQ betterinde onyń sýretiniń shyǵýy óte úlken qubylys bolǵan. Ózbek barlaý qyzmetiniń bolashaq basshysy 1944 jyly Sýrhandarınsk oblysynda týylǵan, Tashkent memlekettik ýnıversıtetiniń shyǵystaný fakúltetin « Iranıst» mamandyǵy boıynsha bitirip, MQK qyzmet atqardy, dıplomattyq qorǵaýmen Aýǵanstanda qyzmet atqarǵan, UQQ 1995 jyldan beri basqaryp keledi.
UQK apparat kúshin 2005 jyly Andıjan kóterilisinen keıin jınap aldy. Osy oqıǵadan keıin zeınetkerlikke ishki ister mınıstri Zakır Almatov ketti. Oqıǵany túsiný úshin: Ózbekstannyń kúsh qurylym basshylary bılikte tek «qyzmetimen» ǵana mańyzdy orynda otyrǵan joq. 90-shy jyldardaǵy respýblıkanyń qalyptasýy ıslamısterdiń eldi basqarýǵa umtylǵan kezimen tuspa-tus keldi, kórshi Aýǵanstan men Tájikstanda ashyq azamattyq soǵystar júrip jatty. Tashkentte «tabysqa bara jatqan» ıslamısterdi toqtatyp, kórshilerdiń tatýlyǵyna aralasýǵa týra keldi, sol úshin Ózbekstan kúsh qurylymdarynyń áseri men bedeli laıyqty baǵada – dep jazady Lenta.ru.
Basqa úmitkerlerde el aldynda kóp shyǵyp júrgen fıgýralar emes.
Qarjy jáne ekonomıkanyń burynǵy mınıstri Rýstam Azımov respýblıka astanasynda týylǵan, ol Tashkent ýnıversıteti men Oksford ýnıversıtetiniń magıstratýrasyn bitirgen. Ol qarjy jáne ekonomıka salasynyń óte bilikti mamany.
Keıbir málimetter boıynsha, Azımov prezıdenttiń úlken qyzy— Gúlnara Karımovaǵa qyzmet etken jáne onyń qarjy kózderiniń saqtalýyna kómektesip turady. Premerdiń qazirgi orynbasarynyń kúsh qurylymdarynda myqty baılanystary bar, - dep jazady Lenta.ru.
Dúısenbi kúni reseılik Regnum agenttigi Azımovty ustaldy dep habarlaǵan. Degenmen, seısenbi kúni Ózbekstannyń «Sputnik agenttigi bul aqparatty joqqa shyǵardy. Azımov jumys atqarǵan qarjy mınıstirliginde onyń jumys ornynda otyrǵanyn aıtty.
