Oralmandarǵa azamattyqtyń 1 jyl kóleminde berilýi shettegi baýyrlarymyzǵa atamekenge oralýǵa úlken múmkindik bolyp otyr. Sonymen qatar, oralmandardyń kelýine basqa da jaǵdaılar men jeńildikter jasalady. Bul týraly QR Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstri Tamara Dúısenova málimdegen bolatyn. Osy jańalyqqa oraı, belgili dintanýshy Muhıtdın Isaulynyń pikirin bilgen edik...
Osy kúnge deıin oralmandar qazaq eli úshin oralman emes "Joramal" bolyp kelip edi. onyń bir syry olarǵa "Oralman" degen at taǵýynan baıqaýǵa bolady. Oralman degen sóz oralmaımyn degenge saıady. Sol sebepti qandastar tym bolmasa "oralǵan" dep ataý qajet edi. Ár olardyń arasynda Halıfa Altaı, Mustafa Óztúrik sekildileri kóbinese keshegi sovet qazaqtarynan qashanda qaǵajý kórip keldi. Elim, jerim dep kelgende partıalyqtyń kebin kıgendeı bolyp júrdi. Tipti bir tilim qaǵazǵa zar bolyp qaıta kóship ketkender de az bolmady. Solardyń arasynda óz basym kereı qazaqtarmen kóp aralastym. Túsingenim, olar bir ǵasyrlary orysqa bodan bolýdan bas tartyp uzaq sapar shekken eken. Keıinnen atamekenim dep elge qaıta oralǵanda bul jerde kóptegen qıynshylyqtarǵa tap bolǵan. Óz elinde joǵary laýazymdy is atqarǵandar munda laıyqty oryn kórmegen. Alaıda qazaqtyń bolashaǵy úshin olar súttiń qaımaǵy tárizdi qajet edi. Solar arqyly qazaqtyń sanyn da tilin de tez damytýǵa bolar edi. Sheteldegi mıllıondaǵan qandastardy elge ákelse, qazaq anaǵurlym kóbeıir edi. Myna ózbek aǵaıyn shashyrap júrse de, on segizden otyz bes mıllıonǵa jetken kórinedi. Al biz on birge zorǵa jettik, 66% ǵanamyz. Týý óte az. Jadynda baıyrǵy halyqtyń sany otyz mııllonnan aspaı bizge pálendeı el bola ketý qıyn dep oılaımyn. Al, biz eki emes birneshe ottyń ortasynda júrmiz. Bir Allaǵa ǵana amanat.
Al oralmandardyń azamattyq alýyn jeńildetý týraly jańalyqqa kelsek ol Másimov muryndyq boldy deýimiz syltaý ǵana. Eń basty sebep - Qyrym. Qyrymnyń bir qyry osy oralmanǵa sharapat bolyp kórinýde. Bılik eki nárseni kózden tasa etken tárizdi. Biri qazaqtyń sanyn kóbeıtý, ekinshisi ǵylym. Tapqanyn osy ekeýine tógý kerek edi. Ókinishke qaraı kóptegen qazaq ǵalymdar shet eldi jaǵalap ketip qaldy. Balanyń sanyn kóbeıtip, olardy mektepte reforma jasap jaqsy oqyǵannyń bári alpaýyt elderge jiberip, sol jaqta ózderi qadaǵalaý qajet edi. Urpaqtyń sanasyna jastaıynan ata-babasynyń qundylyq-qurmasyn berý abzal edi. Mine osy máselede oralmandardy paıdalanýǵa bolatyn edi.
