Bizdiń óskeleń urpaǵymyz qazaqtyń tili men dininen, barsha ulttyq qundylyqtarynan bezgender, taza qazaqty mensinbeıtinder bolyp ósýde. HHİ ǵasyrdyń alǵashqy on jyldyǵynda ómir súrip otyrǵan búgingi urpaq orys tilinde oqyp, bilim alady. Bular eshqashan da qazaq bolmaıdy. Bılik basyndaǵylar da sondaılar. Reseı men Ýkraına arasyndaǵy teketireste bul orysshyldar Reseıdiń jaǵyna shyǵyp ketti. Óıtkeni olar barlyq jan-tánimen orekeńderge «adal» qyzmet jasaǵylary keledi. Týrasyn aıtqanda, olar qaıtadan oyrsqa bodan bolǵysy keledi. Bodan bolý – olardyń genetıkalyq qanynda saqtalyp kele jatqan asa qaýipti dert.
Bizdegi «140 ult» jáne «Qazaqstan halqy assambleıasy» degen sóz tirkesterin ózderiniń qazaq ulty aldyndaǵy qylmystaryn búrkemeleý úshin ádeıi oıdan shyǵaryp alǵan ótirikteri. Mine, olar osy jasandy «140 ult» pen «assambleıanyń» arqasynda, taza qazaq ultyn qorlap keledi. Syrttan keletin qazaq kóshin zańdy turǵydan toqtatyp otyrǵandar da solar. Bularǵa Qazaq ultynyń túkke de qajeti joq! Olar bul oılaryn jasyrmaıdy da.
Bir ǵana mysal, taıaýda ǵana «Ańyz adam» jýrnaly tóńiregindegi daý-damaıdy qozdyryp otyrǵandar eń aldymen ózimizdiń orysshyldardyń bolyp otyrǵany qandaı aıanyshty edi! Orys osy basylymǵa baılanysty birdeńe dep edi, bizdiń tarap shýlap shyǵa keldi. Al olar qazaq basylymynyń túbine jetpeı tynbaıtyndaryn isterimen de, sózderimen de jantalasa dáleldep jatyr...Olarda ulttyq namys, uıat degen túsinik, ulttyq ar, ulttyq qanaǵat sezimi degen bolmaıdy. Qazaqstan táýelsizdigin alǵan 23 jyldyń ishinde tek urlyqpen, tonaýmen aınalysyp keldi. Osy jyldar ishinde qoldy bolǵan 150 mlrd AQSH dollaryn urlap ketkender - eń aldymen bılikte otyrǵandardyń ózderi ekenin jurttyń bári biledi.
Olar bul urlyqtaryn taıaýda memleket deńgeıinde moıyndady. Moıyndamaı emeı nemene, memleket basshysynyń ózi olarǵa ofshordaǵy aqshalaryńdy shyǵaryp, elge ákelińder, biz senderdiń ol qylmystaryńdy zańdastyramyz degen syńaıda aıtyp saldy ǵoı!
Óıtkeni, bul ury-qarylar Reseıdiń basqynshylyq saıasatyn aýyzdyqtaý maqsatynda AQSH pen Batys memleketteri ondaǵy urylarǵa ekonomıkalyq sanksıa jarıalap, sondaǵy olardyń esep-shottaryn buǵaýlady emes pe? Kóp uzamaı bul kúnniń bizdegi urylardyń da basyna túsýi ǵajap emes. Qazaq «urynyń quıryǵy – bir-aq tutam» degen.Týmysynan teksizder - qashan da kúshtiden qorqady. Ol kúshti – myna kórshimizdiń qojaıyny bolyp tur. «Eýrazıalyq odaq» degen – bizdegi jemqorlardyń ýaqytsha bolsa da jan saqtaı turatyn jerleri. Sondyqtan da olar Qazaqstannyń táýelsizdigin tárk etý arqyly ózderiniń «ómirsheńdigin» dáleldemek.
Jumash Kenebaı
