Ekonomıkalyq jýrnalısıka álippesin tamyryn tereńge jaıǵan salalyq basylymdardan bastaǵan oryndy. Sebebi, tarıh taby sińgen gazet-jýrnaldardyń sarǵaıǵan paraqtaryn aýdara otyryp, jýrnalısik praktıka men ekonomıkalyq teorıanyń órkenıet damýyna tıgizgen áser-yqpalyn «óz kózimizben» kórip, sezine alamyz.

Álemdegi eń bedeldi basylymdardyń biri – Ulybrıtanıanyń  «Financial Times» («Qarjy ýaqyty», qysqasha FT) gazeti sol tizimniń basynda tur. Aǵaıyndy Sherıdandar 1888 jyly negizin qalaǵan aǵylshyn tildi basylymnyń shtab-páteri Londonda ornalasqan. Pearson PLC medıaholdın­gine qarasty FT álemniń 24 qalasynda 300 myńnan astam taralymmen shyǵa­dy. Gazet  «sapaly» basylymdar sanatynda. FT sarǵysh-qyzǵylt tústi qaǵazǵa basylady, ózgelerden erekshe sıpat beretin mundaı marketıńtik tásil 1893 jyly oılap tabylǵan. Gazetti alǵash qolyna ustaǵandar ony murajaıdan ákelingen «kóneniń kózi» retinde qabyldap qalatyny ras, muny joǵaryda aıtylǵan ekonomıkalyq jýrnalısıka teorıasy men praktıkasynyń tarıhpen sabaqtastyǵynyń beınelik bir kórinisi dep esepteýge bolar. Basylym búginde atlantıkalyq saıası-ekonomıkalyq júıeniń negizgi ustyndarynyń biri-monetarızm jáne neolıberalızm teorıalaryna ıek artady. Atalǵan qısyndarǵa keleshekte keńinen toqtalatyn bolamyz. Gazetti álemdik jýrnalısıka tarıhynda aıshyqty iz qaldyrǵan qalamgerler basqardy. Solardyń biregeıi, basylym tizginin 1949-1973 jyldary ustaǵan ser Gordon Nútonnyń arqasynda FT postındýstrıalyq zaman talaptaryna jaýap beretindeı deńgeıge kóterildi. Ser Gordon óz jýrnalıserine aqparatty ǵalamdyq bıznestiń, qarjy salasy men qoǵamnyń damý baǵytyn aıqyndaıtyn tulǵalarǵa birinshi kezekte jetkizýdiń mańyzdy ekendigin uǵyndyra bildi. Qazirgi tańda FT álemniń ár túkpirindegi oqyrmandaryna ekonomıka men saıasattaǵy jylt etken jańalyqty jedel jetkizip, sapaly analıtıkalyq materıaldarmen qamtamasyz etip turady. Zymyran zaman úrdisine saı gazetti online tártibimen, naqty ýaqytta smartfon, planshet jáne jeke kompúter sıaqty tuǵyrnamalarda oqýǵa bolady.    Sıfrlyq tóńkeris FT-ny taratý ádisteri men onyń mazmunyn túbegeıli ózgertkenimen, halyqaralyq oqıǵalardy barynsha keń qamtý, saıası beıtaraptylyq jáne aqparattyń aqıqattyǵy sıaqty redaksıa saıasatynyń ólshemderi ózgerissiz qaldy. Shyntýaıtyna kelsek, ınternet pen habar tasqyny jaǵdaıynda FT-nyń qysqa da nusqa stıli, redaksıalyq saıasat táýelsizdigine súıenetin abyroı-bedeli jýrnalısıka álemindegi baǵa jetpes qundylyq bolyp tabylady. Gazettiń 1995 jyly iske qosylǵan FT.com saıty basylym úshin jańa tehnologıalyq dáýirdiń qarlyǵashy boldy. 1999-2000 jyldary baspa jáne onlaın redaksıalaryn biriktirý jóninde sheshim qabyldandy, árbir jýrnalıs osylardyń qaı-qaısysynda da jumys isteı bilýi kerek, degen shart qoıyldy. 2006-2007 jyldar aralyǵynda mobıldik veb-qosymshalar ústeý modelin iske qosý arqyly jasalǵan arshyndy qadamnyń alabótendigine búginde kóz jetip otyr. Áýeli birqatar aqysyz materıaldardy sholyp shyqqannan keıin oqyrmandarǵa aqyly tirkelý usynyldy.  Sóıtip,  2012 jyly tuńǵysh ret ınternet-klıentterdiń sany (316 myń adam) gazettiń qaǵaz nusqasyna jazylǵan kádýilgi oqyrmandar sanynan (300 myń adam) asyp tústi, al tirkelgen paıdalanýshylardyń jalpy mólsheri bes mıllıon adamǵa jetip jyǵyldy. Germanıada basylǵan gazettiń nemis tilindegi nusqasy – «Financial Times Deutschland» 2000 jyldyń 21 aqpanynan 2012 jyldyń 7 jeltoqsanyna deıin shyǵyp turdy. Onyń túsi brıtan nusqasyna qaraǵanda qoıýlaý boldy. Jetpisbaı BEKBOLATULY, ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ profesorynyń m.a.