Qaraǵandy oblysyna barǵan saparymyzda 2016 – «Din jáne tarıh taǵylymy» jyly aıasynda qalaǵa taqaý mańda ornalasqan áıgili Karlagta (Qaraǵandy eńbekpen túzeý lageri) boldyq.

Tarıhshylar Karlagty stalındik qýǵyn-súrginniń azaly tarıhy dep baǵalaıdy. Tipti, ony «Daladaǵy tamuq» dep te ataıdy. Karlagta bolǵanymyzda buǵan kózimiz jetti...

Bizdi tebirentken tus – qoı baǵyp júrip, onyń eki-úsheýin qasqyrǵa jegizip alǵany úshin qazaq áıelderiniń kópshiliktiń kózinshe atylýy. Qoıdyń quny adamnan joǵary bolǵany ǵoı...

Tegin jumys istegen tutqyndar arasynda qarapaıym adamnan bastap, ártúrli saladaǵy álemniń áıgili tulǵalaryna deıin bar. Keıbir tarıhshylar tutqyndardyń 90 paıyzǵa jýyǵy qazaqtar bolǵan desedi. Tarıhı derekterde 1932 jyly Karlagta 22 myń adam tirkelgeni aıtylady.

Tujyrymdap, týra tusyn aıtqanda, pendeni adam aıtqysyz jábirleýdiń túrli «ádisin» kózben kórgende kóńilimiz kópke deıin tynshymady. Adamǵa aıýan shabýyl jasasa – túk emes. Adamǵa adam zulymdyq jasasa – naǵyz qorlyq degen osy eken.

Luqman Hákim: «Men ádeptilikti ádepsiz adamdardan úırendim», – depti. Bizge de budan alar sabaq bar: kisiniń jaman isinen jerip, jaqsylyqqa umtylý. Tarıhtan – taǵylym degen osy bolar...

Aǵabek QONARBAIULY,

QMDB baspasóz hatshysy