Germanıa men Qazaqstan arasyndaǵy dıplomatıalyq qarym-qatynasqa eki eldiń kásipkerleri de asa múddeli. Bul týraly QR-daǵy GFR elshisi Gıdo Hers Mańǵystaýǵa barǵan kezinde aıtty. Mańǵystaý oblysynyń ákimi Alık Aıdarbaev Germanıa Federatıvtik Respýblıkasynyń QR-daǵy Tótenshe jáne Ókiletti elshisi Gıdo Herspen kezdesti. Mańǵystaý oblysynyń ákimi A. Aıdarbaev kezdesý barysynda Mańǵystaý oblysy men Germanıa kásiporyndary arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa, bilim berý, mádenıet salasyndaǵy ózara qatynastardy nyǵaıtýǵa qosqan úlesi úshin elshige alǵys bildirdi. «Qazaqstandaǵy mısıam aıaqtaldy. Búgin batys óńirimen qoshtasamyn. Munda halyqaralyq logıstıkany damytý úshin múmkindikter kóp. Mańǵystaý el ekonomıkasynyń júregi, Uly Jibek joly jobasynyń mańyzdy toraby dep sanaımyn. Logıstıka sıaqty salalarda oblys pen Germanıa kásipkerleri arasynda dostyq áriptestik qatynas ornaǵanyna senimdimin. Munaı jabdyqtaryn jetkizý máselesi damyp, nyǵaıatyn bolady», - dedi ol.
Brússelde Qazaqstan Respýblıkasynyń Belgıa Koróldigindegi Elshiliginiń uıymdastyrýymen «Qazaqstan: birlik pen jasampazdyqtyń 25 jyly» atty dóńgelek ústel ótti. Sharaǵa Eýropalyq komısıa jáne Eýropa syrtqy is-qımyldar qyzmetin qosa alǵanda eýropalyq ınstıtýttardyń sheneýnikteri, dıplomatıalyq jáne parlamenttik korpýstar, úkimettik emes uıymdar, sondaı-aq jýrnalısik qoǵamdastyqtyń ókilderi qatysty. Sharada sóz sóılegen Qazaqstan Respýblıkasynyń Belgıa Koróldigindegi Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Almaz Hamzaev jınalǵandardy Memleket basshysynyń «Nurly jol - Bolashaqqa bastar jol» Joldaýyndaǵy negizgi qaǵıdalarmen, Bes ınstıtýsıonaldyq reformany iske asyrý jónindegi «100 naqty qadam» Ult josparymen, sondaı-aq G-Global, ATOM, Álemdik jáne dástúrli din kóshbasshylarynyń sezi, Astana ekonomıkalyq forýmy, EKSPO-2017 jáne elimizdiń taǵy basqa syrtqy saıası bastamalarymen tanystyryp ótti.
«Eýroodaq Qazaqstannyń negizgi ınvestısıalyq jáne saýda seriktesi bolyp tabylady. Sońǵy 10 jylda taýar aınalymy 13 ese artty, sonymen birge EO-nyń sheteldik ınvestısıalary on ese ósti. EO men Qazaqstan arasyndaǵy taýar aınalymy 2015 jyly 31,3 mlrd. dollarǵa jetken, bul qazaqstandyq syrtqy saýda aınalymynyń 51,4 paıyzyna sáıkes bolyp otyr», - dedi Almaz Hamzaev. Onyń aıtýynsha, 2005 jyldan bastap 2015 jyldyń qyrkúıegi aralyǵyndaǵy kezeńde Eýropalyq odaq elderinen Qazaqstan ekonomıkasyna quıylǵan tikeleı ınvestısıalardyń aǵyny shamamen 107, 4 mlrd. AQSH dollaryn qurady. «2015 jyldyń 21 jeltoqsanynda Qazaqstan Ortalyq Azıa elderiniń ishinde Eýropalyq odaqpen jańa urpaqtaǵy kelisim ornatqan birinshi áriptes boldy. Keńeıtilgen áriptestik pen yntymaqtastyq týraly jańa kelisim Eýroodaq pen Qazaqstan arasyndaǵy ekonomıkalyq jáne saıası baılanystarǵa aıtarlyqtaı serpin beredi», - dep atap ótti A.Hamzaev.
Qazaqstandyq dıplomat jınalǵandardyń nazaryn QR-nyń Semeı ıadrolyq polıgonyn jabý, álemdegi tórtinshi ıadrolyq arsenaldan bas tartý, el aýmaǵynda MAGATE qoldaýymen tómen baıytylǵan ıadrolyq otyn bankin ornalastyrý, Ortalyq Azıada ıadrolyq qarýdan azat aımaqty qurý sıaqty ıadrolyq qarýsyzdandyrý jáne taratpaý salasyndaǵy qadamdaryna aýdardy. Qazaqstannyń Belgıadaǵy Elshisi Memleket basshysynyń «Álem. HHİ ǵasyr» manıfesine basa kóńil aýdartty. Qazaqstandyq dıplomat Qazaqstannyń BUU-nyń Qaýipsizdik keńesiniń turaqty emes músheligine ótý ótinimi aıasyndaǵy órshil josparlaryna erekshe mán berdi. Óz kezeginde, Eýropa syrtqy is-qımyldar qyzmeti Ortalyq Azıadaǵy basqarmasynyń basshysy Toıvo Klaar Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq arenadaǵy róli, aımaqtyń Eýropalyq odaq úshin mańyzdylyǵy, sondaı-aq QR men EO arasynda keńeıtilgen áriptestik pen yntymaqtastyq jónindegi Kelisim týraly aıtyp ótti. Sharanyń sońynda qonaqtarǵa estelik kádesyılar, Joldaý jáne Qazaqstan Prezıdentiniń basqa da baǵdarlamalary jazylǵan aǵylshyn jáne fransýz tilindegi kitapshalar, bizdiń elimiz jáne Astananyń kórikti jerleri týraly kitaptar men fotoalbomdar, sondaı-aq aldaǵy EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi men Qazaqstannyń BUU-nyń Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligine ótinimine arnalǵan materıaldar taratyldy.
Sonymen qatar Eýropalyq odaq qazaqstandyqtarǵa shengen vızasyn berý statısıkasyn júrgizýdi bastaıdy. Bul týraly QazAqparat tilishisimen áńgimesinde EO-nyń Qazaqstandaǵy ókildiginiń basshysy, elshi Traıan Hrıstı (Traian Hristea) aıtty.
«Bizde mundaı shoǵyrlandyrylǵan statısıka júrgizilip jatqan joq, óıtkeni Eýropalyq odaq múshe-memleketteri ózderiniń vıza saıasatyn tikeleı ózderi júzege asyrady. Biraq ta biz qazir Eýroodaqtyń jańa Vıza kodeksi boıynsha vızalardy berý máselelerine ámbebap turǵyny praktıkada júzege asyrýdy bastadyq. Kezi kelgende, bul barlyq múshe-memleketterde shengen vızasyn berýdiń biryńǵaı qaǵıdalarynan basqa, múmkin, mundaı jınaqtalǵan statısıka paıda bolýyna soqtyrady, dep senemin», - dep atap ótti ol, Eýroodaq qazaqstandyqtarǵa vıza berý statısıkasyn júrgize me, degen suraqqa jaýap qaıtara otyryp.
Eske sala keteıik, ótken jyldyń jeltoqsan aıynda Qazaqstan EO-men jáne onyń múshe-memleketterimen keńeıtilgen áriptestik pen yntymaqtastyq týraly Kelisimge qol qoıdy. Qazaqstanda kelisimdi júzege asyrý ekijaqty kún tártibindegi kóptegen sheshilmegen máselelerdi alǵa jyljytýǵa serpin beretin bolady, dep paıymdaıdy. Solardyń biri - qazaqstandyqtar úshin vızalyq rejımdi jeńildetý bolmaq.
«Biz vızalyq rejımdi alyp tastaý jóninde áńgime kóterip otyrǵan joqpyz, biz buǵan múddeli emespiz. Bizdiń azamattarymyz shengen vızasyn rásimdeýde eleýli qıyndyqtarǵa dýshar bolyp otyrǵany da, jasyryn emes. Bul vızany berý jáne alý úderisi jeńildetiletin bolady, sonyń ishinde shengen vızasyn alýda bizdiń azamattardan talap etiletin qujattar tizimi qysqartylady jáne jáne basqa da máseleler sheshiledi», dep túsindirdi QR syrtqy ister vıse-mınıtstri Roman Vasılenko osy jylǵy naýryzda Parlament Senatynyń Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik jónindegi komıtetiniń keńeıtilgen otyrysynda.
Al 2016 jyly 1 mamyrda Qazaqstan men Eýropalyq odaq arasyndaǵy keńeıtilgen áriptestik pen yntymaqtastyq týraly Kelisimniń jeke erejeleri ýaqytsha qoldanyla bastady. Bul qujatqa 2015 jyly 21 jeltoqsanda qol qoıylǵan, dep habarlady QR SİM baspasóz qyzmetinen. Osyǵan deıin 2016 jyly 25 naýryzda QR Prezıdenti Nursultan Nazarbaev kelisimdi ratıfıkasıalaý týraly zańǵa qol qoıdy. Eýropalyq taraptyń resmı habarlamasyna sáıkes ýaqytsha qoldanylatyn erejelerdiń ishinde Eýropalyq Komısıanyń quzyretine kiretin sharýalar ǵana bar. Solardyń ishinde - syrtqy saıasat jáne qaýipsizdik, demokratıalandyrý jáne zańnyń ústemdigin qamtamasyz etý, ekonomıkalyq jáne turaqty damý, saýda, energetıka, kólik, qorshaǵan ortany qorǵaý, aýyl sharýashylyǵy jáne t.b. salalardaǵy yqpaldastyq bar.
Eýropalyq Odaqqa múshe 28 memlekettiń ulttyq parlamentteri qujatty ratıfıkasıalaǵan soń kelisim tolyq zańdy kúshine enedi. Jańa kelisim 29 saladaǵy yqpaldastyq aıasyn keńeıtip, QR men EO arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısıalyq saladaǵy yntymaqtastyqtyń jańa múmkindikterine jol ashty. Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysov atap ótkendeı, «EO-men jańa kelisim eýropalyq ınstıtýtarmen jáne Eýropamen yntymaqtastyqty tereńdetýge negiz bolyp, Qazaqstannyń odan ári saıası jáne ekonomıkalyq jańǵyrýynyń katalızatory bolmaq». Kelisim mátinimen jáne eýropalyq taraptyń habarlamasymen QR Syrtqy ister mınıstrliginiń saıtynan tanysýǵa bolady.
