Búginde qaıta óńdeýshi kásiporyndardyń aýyl sharýashylyǵy ónimin tereńdete qaıta óńdep ónim óndirýi úshin ony satyp alý shyǵyndaryn sýbsıdıalaý búdjettik baǵdarlamasy iske asyrylyp jatqany belgili.
Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha jalpy alǵanda óndiristik qýattylyǵy jylyna 130.100 tonna 40 iri, orta jáne shaǵyn sút óńdeıtin kásiporyndar jumys isteıdi.
Qaıta óńdeý kásiporyndarynyń shıkizatqa degen suranysyn qamtamasyz etý maqsatynda sútti mal sharýashylyǵymen aınalysatyn Arys qalasynda, Saıram, Túlkibas, Qazyǵurt aýdandarynda qaıta óńdeýdi damytyp, atalǵan aýdandarǵa kórshiles aýdandardan qaıta óńdeý maqsatynda sút ótkizýdi uıymdastyrý arqyly shıkizat tapshylyǵyn sheshýge bolady.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2014-jylǵy 26-qarashadaǵy «Óńdeýshi kásiporyndardyń aýylsharýashylyq ónimin tereńdete óńdep ónim óndirýi úshin ony satyp alý shyǵyndaryn sýbsıdıalaý qaǵıdalaryn bekitý týraly» №3-2/315 buıryǵy sheńberinde sút óńdeý kásiporyndarynyń tereń óńdeýge shıkizat satyp alý shyǵyndaryn óteý maqsatynda oblysta tıisti jumystar júrgizilýde. 2015-jyly atalǵan baǵdarlama boıynsha respýblıkalyq búdjetten 65 mıllıon 580 myń teńge bólindi. Onyń ishinde óndirilgen – 28 mıllıon 382 myń 757,6 teńge sary maı shıkizatyna (81.360 tonna), 37 mıllıon 197 myń 242,4 teńge (163.226 tonna) qatty irimshik shıkizatyna tólendi.
Sýbsıdıalaý oblys ákiminiń 2015-jylǵy 13-shildedegi «Satyp alynatyn aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń birligine arnalǵan sýbsıdıalar normatıvterin bekitý týraly» № 217 qaýlysyna sáıkes júrgizilip, sary maı óndirýge satyp alynatyn sút úshin 16 tg/kg, qatty irimshik óndirýge satyp alynatyn sút úshin 20 tg/kg tólendi.
Atalǵan baǵdarlama boıynsha 7 kásiporynnyń shıkizat satyp alý shyǵyndary sýbsıdıalandy. Baǵdarlamaǵa qatysýshy kásiporyndar Shymkent qalasynda jáne Saıram aýdanynda ornalasqan.
Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń 2016 – 2018-jyldarǵa arnalǵan búdjettik baǵdarlamasyna sáıkes, aǵymdaǵy jyly baǵdarlama boıynsha sary maı óndirisi úshin satyp alynatyn shıkizatqa tólenetin sýbsıdıa kólemi 16 teńge/kg-nan 12 teńge / kg-ǵa tómendetildi. 2016-jylǵa respýblıkalyq búdjetten 130 mıllıon 800 myń teńge qaralǵan. Atap aıtqanda, 2016-jylǵa bólingen qarjy esebinen oblysta 153 tonna sary maı, 374 tonna qatty irimshik óndirildi.
Atalǵan baǵdarlama boıynsha 9 kásiporynnyń shıkizat satyp alý shyǵyndary sýbsıdıalandy. Baǵdarlamaǵa qatysýshy kásiporyndar Shymkent, Túrkistan qalalarynda jáne Saıram aýdanynda ornalasqan. Basqa aýdan, qalalardan bul baǵdarlamaǵa qatysýshy kásiporyndar joq.
Búdjettik baǵdarlamanyń maqsaty – sút óńdeý kásiporyndarynyń tereń óńdeýge shıkizat satyp alý shyǵyndaryn óteý. Bólingen qarjy qaıta óńdeý kásiporyndarynyń sary maı jáne irimshik shyǵarý úshin tereń óńdeýge shıkizat satyp alý shyǵyndarynyń 20 – 25 paıyzyn qaıtaryp, óndirilgen ónimniń ózindik qunyn tómendetip, básekege qabiletti ónim shyǵarýǵa múmkindik beredi.
Normatıv boıynsha 1 kılo daıyn ónimge jumsalatyn shıkizat úshin:
- sary maı óndirý úshin 22,5 kg sút;
- qatty irimshik óndirý úshin 12,0 kg sút qajet.
Gúlnur AMANGELDİQYZY,
oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń
ınvestısıalyq jobalardy qoldaý jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeýdi damytý bóliminiń bas mamany.
