Qazaqty ózge ulttardan erekshelep turatyn kórkem minezderiniń biri – qonaqjaılyq. Iá, bul ras! Biz qonaqjaı, keńpeıil halyqpyz, álde halyq edik! Sol qonaqjaılyǵymyz basymyzǵa bále bolyp júrmesin. Jalpy, maqtaǵandy jaqsy kóremiz ǵoı. Elimizge kelip jatqan ózge ult ókilderiniń qaısysynan bolsyn «Qazaqtar saǵan nesimen unaıdy?» dep surasań, eń aldymen «qonaqjaılyǵy unaıdy» dep jaýap beredi. Elimizde orys tili ústemdik etip, kópultty memleketke aınalyp bara jatqanymyz da sonyń kesirinen.
Jaqynda ǵana Elbasymyzdyń tapsyrmasymen kóshi-qon týraly zańnama qabyldandy.
«Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrligi Qazaqstan Respýblıkasynyń İshki ister mınıstrligine oralmandar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń óńirlik kvotalaryn, sheteldik jumys kúshin tartýǵa arnalǵan kvotany qalyptastyrý jónindegi usynystardy ázirleý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimetine engizý, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes kóship-qonýshylardy áleýmettik qorǵaýdy qamtamasyz etý, eńbekshi kóship-qonýshylar men etnıkalyq qazaqtardyń biryńǵaı derekqoryn qalyptastyrý, quzyreti sheginde Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqtyń kóshi-qony týraly zańnamasynyń saqtalýyn baqylaý jónindegi fýnksıalar men ókilettikterdi qospaǵanda, kóshi-qon salasyndaǵy memlekettik saıasatty vedomstvoaralyq úılestirý jáne iske asyrý, kóshi-qon prosesterin monıtorıńteý, taldaý jáne boljamdaý salasyndaǵy fýnksıalary men ókilettikteri berile otyryp, qaıta uıymdastyrylsyn», - dep Aqordanyń tórinde qaýly jaryq kórdi.
Sheteldik qandastarymyzdyń elge oralǵanyna eshkim de qarsy bolmaıdy-aý, alaıda ózge ulttardy elimizge turaqtandyrǵan durys pa? Árıne, durys. Nege? Sebebi biz qonaqjaımyz. Keshe ǵana qytaılardyń qazaq qyzdaryna kóz tigip, áıeldikke alý maqsatynda esimderin aýystyryp júrgeni jaıly habarlanǵan edi. Esimi aýysqanymen onyń bolmysy, ulty, boıyndaǵy qytaıdyń qany qazaqqa aýysady ma?..
«Ózge ulttardyń elimizge qonystanǵanynda turǵan ne bar, kórshi memlekettermen dostyq qarym-qatynasta bolýymyz kerek» degen de saýaldar bar. Dos bolǵanymyz durys ta shyǵar, biraq qaragóz qyzdarymyz ózge ultqa turmysqa shyǵyp, jigitterimizdiń shet el azamatshalaryna úılenýleri odan saıyn artpaıdy ma?! Bul másele etek jaıa bastasa, qan tazylyǵyn saqtaǵan tektigimizden ne qalady?! Árkim syılaǵannyń quly deıdi, qazaqtyń boıyna bitken qasıetteriniń biri – syılastyq. Qandaı ult bolmasyn biz olardy syılaımyz. Al olar bizdi she? Kúni keshe ǵana Qaraǵandydaǵy «Oktábr» aýdanyna qazaqtyń kósemi Álıhan Bókeıhanovtyń esimin beremiz degende sol ózge ult ókilderi jappaı qarsylyq bildirdi emes pe? Sonda bas kóterip, solardy ornyna qoıǵan kim bar?! Joq, ún qatqan eshkim joq. Nege? Sebebi olar ózge ult ókilderi, al biz qonaqjaımyz...
Úsh tuǵyrly til saıasaty shyqty. Byldyrlap tili endi shyǵyp kele jatqan búldirshin óziniń ana tilin úırenýge barǵanda jaǵalastyryp qos tildi qosyp qoımaqshy. Ol azdaı, mektep tabaldyryǵynda jaratylystaný baǵytyndaǵy pánder aǵylshyn tilinde oqytylady deıdi, tipti keıbir zıatkerlik mektepterde tájirıbe de jasap kórdi. Qazaq tili ózi buǵaýdan shyǵa almaı turǵan zamanda orys tili men aǵylshyn tilin yǵystyrýdyń ornyna ústemdigin arttyryp jatyr. Nege? Sebebi elimizde ózge ult ókilderi kóp, al biz qonaqjaımyz, keńpeıilmiz...
Tórimizge shyǵaryp, basymyzǵa kóterip otyrǵan ózge ult ókilderi asymyzdy iship, aıaǵymyzǵa túkirip otyrǵanyn da baıqamaımyz. Qonaqjaılyq – óte jaqsy qasıet. Alaıda, namysymyz ben eldigimizdi umytpaǵan jón! Qonaqjaılyǵymyz basymyzǵa bále bolyp júrmesin!
Qamshyger: Nazerke Labıhan
