Guccifer 2.0 psevdonıminiń astarynda kim jasyrynyp otyr? Amerıkanyń barlaýdyń paıymdaýynsha atalmysh ataýdy jamylǵan haker AQSH prezıdenttik saılaýynda kıber shabýyl jasaǵandardyń biri.
Eki aı boıy ózi týraly eshqandaı aqpar bermegen haker Reseıge eshqandaı qatysy joq ekenin aıtý úshin qaıta ǵalamtorda paıda bolǵan.
Donald Tramptyń jeńisinen keıin Bı-bı-sı jýrnalısi Mark Ýendlıng Guccifer 2.0 men ǵalamtor arqyly baılanysqan. Álemdegi eń ataqty hakerlermen sóılesý ońaı eken. Ol úshin «Tvıtterde» jazsań jetkilikti.
2016 jyldyń jazynda Guccifer 2.0 AQSH Demokratıalyq partıasynan urlanǵan qujattardy WikiLeaks saıtyna bergen. Osydan keıin Guccifer 2.0 atyn jamylǵan adam qujattardyń jartysyn rýmyndyq Guccifer atty hakerden alǵanyna qaramastan ony Reseımen baılanysy bar degen kúdik týǵyzǵan. Rýmyndyq haker amerıkandyq jáne rýmyndyq sheneýnikterdiń poshtalaryn buzǵany úshin temir torǵa toǵytyldy.
Guccifer 2.0 jarıalaǵan qujattar rýmyn tilinde emes, oryssha jazylǵan. Sarapshylar hakerdiń reseılik serverdi qoldanǵanyn jáne kıber qaýipsizdigi salasyndaǵy birneshe maman urlanǵan qujatty reıseılik barlaý toby alǵanyn anyqtaǵan. Jýrnalıs Lorenso Francheskı-Bıkkeraı buzý áreketterinen keıin hakermen rýmyn tilinde sóılesip, onyń tildi jaqsy bilmeıdi degen qorytyndyǵa kelgen.
Guccifer 2.0-men qazyn aıynda sóıleskende de, qazir de Reseımen qandaı da bir baılanysyn joqqa shyǵaryp otyr. Ol Klıntonǵa qarsy basqa da qujattar bar ekenin jáne ony jarıalaýyn suraǵan.
«Demokrattar týraly aqparat bar. Ókinishke oraı, qujat túrinde rastaı almaımyn. Biraq aqparatty jýrnalısik zertteý úshin paıdalana alasyz. Qyzyqtyra ma?»
Aqparatty qorǵalǵan elektrondy poshta arqyly jiberip otyrdy. Alaıda onyń barlyǵy ǵalamtorda bar eski málimetter bolyp shyqty.
Men hakerden munyń barlyǵyn ne úshin istep jatqanyn suradym. Ol saılaý kezinde shyn mánisinde ne bolatynyn adamdar bilýi tıis dep esepteıtinin jetkizdi.
- Saılaý prosesi shyn mánisinde qalaı qurylǵanyn adamdar bilýge quqyly dep esepteımin».
- Iaǵnı, munyń barlyǵy ataq úshin emes qoı? Eńbegińizdiń arqasynda WikiLeaks mártebege ıe bolǵany sizdi renjitpeıdi me?
- Men rızamyn. Assanjben birge Amerıkanyń buryńǵy ulylyǵyn qaıtara alamyz!
- Siz Tramptyń jaqtasysyz ba? Saýalnamada ony qoldamaıtynyńyzdy jazǵansyz. Assanjda Tramptyń jaqtastarynan emes ekenin aıtty.
- Men Trampqa daýys bermeımin.
- Eger siz orys (rýmyn nemese basqa da eldiń azamaty bolsa) bolsańyz siz daýys bere almaısyz ǵoı, durys pa?
- Men erkindikke daýys beremin. Maǵan jazylsańyz, jaqsy materıaldarǵa qol jetkizesiz.
FireEye iri kompanıasynyń qyzmetkeri Lı Foster, jýrnalıser keıin aıaýshylyq bildirip maqala jazý úshin reseılik barlaýshylar jýrnalısermen jaqsy qarym-qatynas ornatýǵa tyrysady deıdi. Bul reseılik barlaýdyń onlaın-operasıasynyń ádettegi taktıkasy deıdi.
Onyń sózinshe Guccifer 2.0-dyń artynda reseılik bılik tur. Máskeý buǵan eshqandaı qatysy joq ekenin aıtady. WikiLeaks Djýlıan Assanj da Reseıden eshqandaı qujat almaǵanyn alǵa tartyp otyr.
Men Reseı týraly hakerdiń ózinen suradym.
- Pýtınge degen kózqarasyńyz qandaı?
- Men Reseıde turmaımyn. Meni Reseı de, onyń bıligi de múlde qyzyqtyrmaıdy.
Osydan keıin meniń habarlamalaryma jaýap bermeı qoıdy.
Amerıkandyq barlaý toby hakerlik shabýyl týraly qupıa baıandamanyń bir bóligin jarıalady. Mańyzdy qorytyndylardyń ishinde mynadaı aqparat berildi: «Biz nyq senimmen reseılik áskerı barlaý Guccifer 2.0 hakerin paıdalanǵanyn aıta alamyz» delingen.
"Guccifer 2.0 ózin táýelsiz rýmyndyq haker dep atady. Alaıda keıde bir-birine qaıshy keletin áreketter jasady. Keıde ózine qatysty jalǵan aqparat berdi. Bálkim ol reseılik shyǵar. Al jýrnalıser Guccifer 2.0 psevdonımimen birneshe adam jýrnalısermen baılanysqan bolýy múmkin delinedi baıandamady.
«Naqty «tvıtterdi» bir adam nemese búkil bir top qarap otyrǵan bolýy múmkin. Saılaýdaǵy hakerlik shabýylǵa bir ǵana adam qatyspaǵan dep tolyq senimmen aıta alamyz. Bul aldyn-ala jaqsylap oılastyrylǵan, kúrdeli operasıa» deıdi Lı Foster.
Eki aı únsizdikten keıin haker «Dostar, men qaıta oraldym» dep jazdy. «Men máseleniń basyn ashqym keledi. Bul aıyptaýlar dáleldenbegen. Meniń reseılik bılikke eshqandaı qatysym joq. Taǵy da qaıtalap aıtamyn óz saıası kózqarasymmen jáne senimderimmen ǵana áreke etip kelemin» dep jazdy óz blogynda.
Keıbir sarapshylar hakerdiń aǵylshynsha buryńǵymen salystyrǵanda jaqsy sóıleı bastaǵanyn baıqaǵan.
«Adamnyń jeke basyna kóp úńilýdiń qajet joq. Mańyzdysy onyń áreketteri qandaı aýqymda jalǵasady jáne qandaı deńgeıge deıin ósýi múmkin ekeni» deıdi Lı Foster.
Baıandama shyqqannan keıin onymen taǵy bir márte baılanysqa shyǵýǵa talpyndym.
«Osy demalysta siz týraly materıal jarıalamaqshymyz. Oıyńyzdy bildirseńiz» dep jazdym. Ol jaýap bermedi.
Avtor: Mark Ýendlıng
Derekkóz: bbc.com
