Ózbegim-óz aǵam deıdi qazaq.
Ózbekstanda kóptegen problemalar kún tártibinde tur:
Birinshi, valútalyq kollaps. Ózbektiń tól aqshasy qur qaǵaz bolyp ketti, al dollar - shyrqady. Ózbekstan shet elderden ozyq tehnologıalar satyp ala almaıdy, qymbat. Kapıtal qashyp jatyr. Baı ózbekterdiń birazy Batys elderine Kárimov otbasynyń ozbyrlyǵynan qashsa, endi Kárimovke jaqyn adamdar da Mırzıaevtyń mınıstrleri men ákimderinen qashpaq jáne qashyp jatyr. Ózbek qazynasynda tıisti rezerv joqtyń qasy.
Ekinshi, qol eńbegi tym arzan, qol eńbeginiń arzandyǵy jańa tehnologıalarǵa bóget. Ózbekstanda mólsheri 33 mıllıon adam turady. Halyqtyń tym tez ósýi Ózbekstan úshin qasiret. Halyqtyń tym tez ósýi ekonomıkalyq jáne áleýmettik taýqymetterge ákeldi. Olarǵa Úkimet ne jumys, ne sapaly oqý, ne medısınalyq kómek kórsete almaı keledi.
Úshinshi, shıkizat baǵasy tym arzandady. Maqta, gaz ben ýran baǵasy tómendep ketti. Qyshlaqtarda jer jetispeıdi, ásirese sýarmaly.
Tórtinshi, naryqtyq reformalar tıis deńgeıde júrgen joq. Naryqtyq ınstıtýttary tıisti deńgeıde istemeıdi, qurylymdyq dısproporsıalar kúshti. Shirkat ujymdary tıisti pármen bermeı keledi. Besinshi, búkil Ózbekstan qyshlaqtyq aglomerasıaǵa aınaldy. Úı turǵyzatyn jer joq, qalaǵa qonystanýǵa kirgizbeıdi - qatań propıska júıesi. Al Ózbekstannyń qalalary qyshlaqtarǵa aınalyp bara jatqan sıaqty.
Altynshy, 5 mıllıondaı erkek ózbek Reseıde, taǵy 300 myńdaıy Qazaqstanda jalshylyqta júr. Erkek kindik jetispeıdi: psıhologıalyq - jynystyq dısproporsıa kúsheıdi. Ózbek qyshlaǵynda eresek deni saý erkek kindik qalǵan joq. Bul jaǵdaı 1941-1945 jyldardaǵy soǵystan keıingi jaǵdaıdy kózge elestetedi.
Jetinshi, Ózbekstannyń qazaǵy Qazaqstanǵa qarqyndy kelip jatyr. Kelem deýshilerge arnaıy baǵdarlama kerek. Qazaqtardyń birazy ózbek pen qaraqalpaq bolyp ákimshilik jolmen jazylyp ketken. Olardy da qazaqtyqqa qaıtaryp qujatyn jóndeýge mursat berý kerek. Ondaı baǵdarlamalarǵa qarjy kerek. Ózbekstannyń orysy men koreıi Reseıge ketip jatyr.
Ózbek halqy tózimdi jáne baısaldy ult. Endi Mırzıaev reforma jasaımyn deıdi. Biraq aldymen ekonomıkalyq reformany, keıin saıası reformany jasaý kerek. Jańa bılik ıgi ózgerister jasaımyz dep ýáde berýde. Bul ýádeler ár ózbektiń júregine úmit otyn jandyrdy.
Ázimbaı Ǵalı
