"Qamshy" portaly elimizdegi qazaq tildi aqparattyq saıttardyń kóshbasshy ǵana emes, qarapaıym qazaqtyń joǵyn joqtaýshy, muńyn shaǵýshy birden-bir basylym. Kómek surap, "sońǵy úmitim sizder" dep redaksıa atyna joldanǵan hattardy portal betine jarıalamaǵan kezimiz bolǵan emes. Ár qazaq meniń jalǵyzym degen urandy ustanǵan "Qamshynyń" qorjynyna janaıqaıǵa toly taǵy bir hat kelip túsken bolatyn. Ony da oqyrman nazaryna «SHQO balalar úıindegi sumdyqtyń beti ashyldy» retinde usynǵan edik. Hatty joldaýshy Nazym Qazıeva hattyń jalǵasy, qajetti dálel-dáıek retinde myna bir materıaldy jiberip otyr. Eskere keter bir jaıt, portal erkin pikir alańy bolyp eseptelinedi. Ekinshi taraptyń da túsindirmesin jarıalaýǵa árkez daıynbyz.
"Qurmetti redaksıa! Meniń jazǵan hatymdy ıternet betinde jarıalaǵandaryńyzǵa rızamyn! Alǵysym sheksiz! Ótkende Sizderge atalǵan hatty jibergende «Osydan alty jyl buryn jazylǵan Shaǵym hattyń kóshirmesi» bul hatqa kirmeı qalypty. Sol kemshiligimdi túzetip taǵy da hat jazyp otyrmyn.
Bul Shaǵym hatty tekserý nátıjesiniń qysqasha tarıhy mynandaı:
«Shaǵym hatty balalar úıiniń 3 tárbıeshisi jazypty. Biraq, olar: «Hatqa qol qoısaq jumystan shyǵaryp jáberedi» - dep qol qoıýdan bas tartypty. Dese de polısıa bastyǵy aryz jazýshylarǵa eshkim senderdi jumystan shyǵara almaıdy dep kepildik bergen eken.
Alaıda shaǵym jasaýshylar eki-úsh aıdan soń bári de jumystan shyǵyp qalady. (???)
Qarjy polısıasynyń bastyǵy bul Shaǵym hatqa qol qoıylmasa da, tekseris júrgizgen eken. Biraq «zań buzýshylyq anyqtalmady» degen sheshim shyǵarǵan. (???)
18 qańtarda osy Shaǵym hat týraly sóz boldy. Sonda dırektor: «Qarjy polısıasy keldi, tekserdi bir aı júrip ábden mazamdy aldy. Qymbat araq-sharap, konák t.b. jyly - jumsaǵymdy berip ázer qutyldym» dep, tipti bir erlik jasaǵandaı keýdesin qaǵyp, óz sózinen ustalyp qaldy. Iaǵnı óziniń zańsyz áreketterin moıyndady degen sóz».
«Úrjar aýdany boıynsha QPB-niń bastyǵy qarjy polısıa podpolkovnıgi S.Narbınovqa
Úrjar aýdany, Naýaly balalar úıiniń qyzmetkerlerinen Shaǵym hat
Balalar úıiniń qyzmetkerleriniń shaǵym berý sebebi: jumys ýaqytynyń durys saqtalmaýy. Qyzmetkerler jumys ýaqytynan tys artyq jumys isteıdi. Osy artyq istelgen jumystyń jalaqysy tólenbeıdi, surasań durys jaýap ala almaısyń.
Sonymen qatar kúnderimizdi kesip tastaıdy. Búkil jumysshylar kartalyq júıege aýysqysy keledi, biraq dırektor ruqsat bermeı otyr. Óıtkeni kásipodaq jarnasyn tóletedi. Ol aqshanyń qaıda, qandaı sebepterge jumsalyp jatqany belgisiz.
Qosymsha úıirme jumystaryna dırektordyń shyǵarǵan buıryǵy bar, biraq úıirme jetekshileri arnaıy mamandyq boıynsha emes tárbıeshiler qatarynan alynǵan.Úıirme jumystary kóp izdenisti talap etedi,tárbıeshiler bul jumystardy qolynan kelgenshe isteýge tyrysady, biraq durys istegen joqsyń nemese tabelge qosýdy umytyp ketippin degen syltaýmen aqshasyn tólemeıdi.
Ár jumysshy ózine tıesili aılyq mólsherin bilmeıdi. Bólip avans retinde beredi, sondaı-aq aldyńǵy aılarda kóp aldyń dep qaryz qylyp qoıady. Keıbir adamdar shtatta joq, biraq osynda jumys istep aılyǵyn bizben birdeı alady. Shtatta joq adamdarǵa aılyqty qalaı tóleıdi? Bizdiń oıymyzsha eki vedomosti bar, óıtkeni biz vedomostke qol qoımaımyz, bizge ony kórsetpeıdi.
Mereke kúnderi 10 saǵattan artyq jumys isteımiz, biraq mereke kúnderiniń aqysy qoıylmaıdy. Zań boıynsha ózimizge tıisti jyldyq demalysymyzdy bermeıdi. Berse de 56 kúnnen 7-10 kún ǵana demalys beredi. Bizdiń kelisimimizdi suramaı 1 maýsymnan bastap barlyq qyzmetkerlerdi buıryq boıynsha avtomatty túrde ózderi shyǵaryp salǵan. Aqysyn tóleımiz dep 1,5 aı jumys istetip sońynda búdjette aqsha joq dep tólemeıtindigin aıtty.
Qansha prokýratýradan nemese oblystan tekseris kelse de eshqandaı kemshilik tappaıdy. Qyzmetkerler baryp shaǵymdanaıyn dese dırektordan qorqady. Óıtkeni árqaısysy taýyp otyrǵan nanynan aırylǵysy kelmeıdi.
Saýyqtyrýǵa beriletin aqyny da tolyq almaımyz. Bul aqynyń mólsheri 1 aılyq jalaqymen teń, bizge sonyń 50% beriledi. Balalar úıiniń qaramaǵynda saýyqtyrý saıajaıy bar. Osy saıajaıǵa 22 kúnge, keıbireýlerin úsh aıǵa jiberedi. Bul jerde 24 saǵat boıy jumys isteımiz, sondaǵy tólenetini 5 saǵattyq jumys ýaqyty. Negizi saıajaıǵa barǵan qyzmetkerler eki ese artyq aılyq alýy tıis. Sonda bul adamdardyń eńbek aqysy qaıda jumsalady. Januıa jaǵdaıyna qaramaı jumysshylardy májbúrleıdi.
Saıajaı aýlasynan shyqsań jazalap, taǵy 1 aı qosyp beredi. Munda jatqan qyzmetkerlerdi durys tamaqtandyrmaıdy. Balalardyń normasynan únemdep beredi. Bul týraly aıtsań ózderi satyp jesin deıdi. Sonda biz 5 saǵattyq aılyǵymyzǵa tamaq alyp jetim balalarǵa qyzmet kórsetemiz be, álde januıamyzdy asyraımyz ba?
Balalardyń aldynda dırektor da, oqý isiniń meńgerýshisi de qyzmetkerlerdi balaǵattap, kemsitedi. Qarsy shyqqan adamdy qysqartyp, jumystan shyǵaryp tastaıdy Balalarǵa da aýzyna kelgenin aıtyp, balaǵattaıdy.
Jaqynda bir balaǵa temir jondyrtyp,ol balanyń kózine temirdiń ushqyny kirip ketip kózi kórmeı qaldy. Qazir ol bala Semeı qalasynda aýrýhanada jatyr. Kóziniń kórý, kórmeýi eki talaı.
Balalardy jazǵy demalys kezinde egistikke jumysqa jiberedi. Al, eki ul bala dırektordyń jeke menshik malyn baǵyp, mektepke barmaıdy. Bul maldardyń dárigeri balalar úıiniń esepshisiniń joldasy bolǵandyqtan tárbıeshiler qataryna kirip, solarmen birdeı jalaqy alady.
Komısıa kelerde nemese bezendirý jumystaryn júrgizgende tańnyń atysynan túnniń ortasyna deıin balalar úıiniń jumysyn isteımiz.Bitirmeı qaıtarmaıdy. Dırektor men oqý isiniń meńgerýshisi osy jerde turyp, balalar úıiniń esebinen tamaqtanady. Sonymen qoımaı aıyna bir ret dırektor Semeıdegi januıasyna, balalarǵa tıisti tamaqtan aparyp beredi.
Balalar úıinde ótetin is-sharalarǵa qajetti quraldardy tárbıeshiler óz qaltasynan shyǵarady. Jańa jyldyq shyrsha toıyna (prezıdent, oblys jáne aýdandyq shyrsha) qyzmetkerlerdi balalarǵa kıim satyp alyp berýge májbúrleıdi. Bir kıimniń quny 7-8 myń turady. Mundaı kıimdi biz balamyzǵa da almaımyz. Memleket tarapynan jetim balalardyń kıimine aqsha bólinbeı me?
Osy shaǵym hatymyzdy oqyp, tolyǵymen qarastyrýlaryńyzdy suraımyz. Aldyn-ala alǵysymyz-dy bildiremiz!
21 shilde 2011 jyl. Úrjar aýdany, Naýaly aýyly. Balalar úıiniń qyzmetkerleri»
1 aqpan 2017 jyl
Nazym Qazıeva, Naýaly balalar úıiniń psıhologi
