Búgin Sh.Shaıahmetov atyndaǵy respýblıkalyq Tilderdi úılestirý ortalyǵynyń dırektory Alashtanýshy, ádebıet teoretıgi Erbol Tileshovtiń dúnıege kelgen kúni.
Erbol Tileshov Fılologıa ǵylymdarynyń kandıdaty. «Sýretker jáne kórkemdik ádis» monografıasynyń, Ahmet Baıtursynuly, Maǵjan Jumabaev shyǵarmashylyǵyna, Alash ádebıetine qatysty maqalalardyń avtory, «Alash qaıratkerleri» bıblıografıalyq kórsetkishi jáne «Alash jáne Áýezov» jınaǵynyń qurastyrýshysy.
«Qamshy» portaly 52 jasqa tolyp otyrǵan Erbol Erdembekuly mereıli kúninde quttyqtaı otyryp, oqyrman Qazaq ultshyldyǵynyń qalyptasýy týrasyndaǵy jazbasyn usynady.
***
Ǵasyrlar boıy jınaqtalǵan qazaqtyń el men jer týrasyndaǵy ańsary, kúresi HH ǵasyrdyń alǵashqy jyldary-aq elshildik sananyń ultshyldyqtyń ıdeologıaǵa ulasqanyn keńinen baıqatty. Qazaq ultshyldyǵynyń dál osy kezeńde qalyptasýynda birneshe sebepter bar.
Birinshiden, atalǵan kezeńde qazaq zıalylarynyń úlken shoǵyry qalyptasty. Onyń basynda Reseıdegi saıası-qoǵamdyq jaǵdaılarmen jaqsy tanys, qazaqtyń teńdigi men bostandyǵyn saıası jolmen ǵana sheshýge bolatyndyǵyn tereń túsingen,halqyna qamqor bolarlyq Álıhan Nurmuhammeduly Bókeıhan jáne rýhanı mádenıetimizdiń eń belsendi tulǵasyna aınalǵan, jańa aǵartýshylyq dáýirdi bastaǵan Ahmet Baıtursynuly turdy.
Ekinshiden, Reseıdiń ishindegi saıası-qoǵamdyq ahýal bodan halyqtardyń ózderiniń bostandyǵy pen teńdigi úshin saıası kúreske shyǵýyna kezeńdik múmkindikter týdyrdy.
Úshinshiden, qazaq tarıhynyń damý logıkasy,eldik sananyń deńgeıi saıası qozǵalystyń osy kezeńge kelýin qalady. Dál osy kezeńde «ult» sóziniń belsendi leksıkamyzǵa enýi de, «Alash» sóziniń halyqtyń shyǵý tegine, tórkinine qaraı ǵana emes, halyqty biriktirerlik qýatty uǵymǵa,ulttyq uranǵa aınalýy da osy kezeńniń jemisi ekendigi kezdeısoqtyq bolmasa kerek. Endeshe, qazaq ultshyldyǵy jóninde aıtqanymyzda, biz onyń osy uǵymǵa saı keń maǵyna bererlik sıpatyn, mazmunyn HH ǵasyrdyń bas kezeńimen tikeleı baılanystyramyz. Osy atalǵan úsh negizgi sebeptiń dáýirlik ıdeologıaǵa aınalýynda, álbette, otarshyldyq saıasattyń qysymy jatyr. Ony Alash qaıratkerleriniń ózderi de jazǵan bolatyn. Iaǵnı, álemdegi otarshyldyq tájirıbesi kórsetkendeı, qazaqtyń da ultshyldyǵyn órshitken otarshyldyq saıasat, otarshyl úkimet. Sondyqtan, Álekeńder tutas qoǵamdyq oıǵa, rýhanı pikirge, keıinirek ıdeologıaǵa aınaldyrǵan qazaq ultshyldyǵy – basqa halyqtardan ústemdikke, artyqshylyqqa qurylǵan ultshyldyq emes, týǵan halqynyń naqty jaǵdaıynan, atap aıtqanda, otarshyldyq ezgisinen teńdik pen bostandyqqa umtylýǵa, eńsesi túsken, esesi ketken qazaqty jurt qatarly el etýge baǵyttalǵan saıası hám rýhanı kúres bolatyn. Osy kúresti búgingi tarıhnamamyzda «Alash qozǵalysy» dep atap júrmiz. Osy tarıhymyzdaǵy eń iri, eń maqsatty qozǵalys qazirgi kezde zerttelinip, qoǵamdyq sanadan berik oryn alyp eń jarqyn, eń aıbyndy, eń jemisti kezeń retinde baǵalana bastady.
