Qytaıdyń moso taıpasyndaǵy ómir ádettegiden ózgeshe. Onda turatyn er adamdar áıeldi qoǵamdaǵy basty adam dep biledi jáne oǵan qarsy shyqpaıdy.

Atalmysh taıpa Iýnnan ólkesiniń ońtústik-shyǵys bóliginde ómir súredi. Mundaǵy halyq 2000 jyldan astam ýaqyt boıy matrıarhatty ustanady. Qazirgi tańda Iýnnanda 40 myń adam ómir súredi. Onyń resmı emes Qyzdardyń patshalyǵy degen ataýy bar.

Taıpadaǵy basty jumysty áıelder atqarady. Olar mal baǵady, ańǵa shyǵady, egin egedi, qoǵamdaǵy ózekti máselelerdi sheshedi. Keıbiri tipti áskerı qyzmetti ıgerip júr. Sonda er adamdar nemen aınalysady degen zańdy suraq týyndaıdy. Olar saýda, qolóner jáne qyzmet kórsetýmen aınalysady. Qalypty qoǵamda áıelderge qandaı qarym-qatynas jasasa, olarda er adamdarǵa solaı qaraıdy.

Kóbine er adamdardy doıby oınap otyrǵanyn kóresiz. Olar sol úshin qymsynbaıdy da.

Mahabbat pen nekege keler bolsaq, munda tańdaýdy qyzdar jasaıdy (olardy a-sá dep ataıdy). Eger ol jigit unamaı qalsa odan kez-kelgen ýaqytta bas tarta alady. Tipti áıelderdiń birneshe a-sásy bolýy múmkin. Alaıda mundaı jaǵdaı óte sırek kezdesedi.

Balalardy anasy tárbıeleıdi. Otbasynda qyz bala dúnıege kelse úlken mereke. Al er balalarǵa sýyq qaraıdy.

Moso taıpasynyń keıbir áıelderi er adamdardyń qajeti joq ekenin, olar tek balaly bolý úshin ǵana kerek ekenin aıtady. 

Sholýshy: Ásem Álmuhanbet