Qytaı Mánmanyń Rakhaın shtatyndaǵy "rohındja sodyrlary" men resmı úkimet arasyndaǵy qaqtyǵysqa baılanysty "Bir beldeý, bir jol" jobasynyń taǵdyryna alańdaýshylyq bildirdi. Muny saıasat jáne etnıkalyq qarym-qatynas jónindegi sarapshy Ý Mon Mon So óziniń suhbatynda aıtqan bolatyn, - dep jazady Qamshy.kz aqparat agenttigi tengrinews.kz saıtyna silteme jasaı otyryp.
Sarapshy Rakhaın shtaty Úndi muhıtyna shyǵatyndyqtan mańyzdy ekenin túsindirdi. Bul óńirde quny mıllıardtaǵan dollar bolatyn jobalardy júzege asyrý josparlanǵan edi - Ramrı aralynda ekonomıkalyq aımaq qurý jáne Káýkpú portyn damytý. Bul qaladan Qytaıǵa munaı jáne gaz qubyrlary tartylyp ta qoıǵan. QHR-dyń azıalyq máseleler jónindegi arnaıy elshisi San Gaosán (Sun Guoxiang) Mánmanyń vıse-prezıdenti jáne oqıǵany tergeý boıynsha memlekettik komısıanyń jetekshisi Ý Mınt Svemen kezdesýde Rakhaın shtatyndaǵy shabýyldardy aıyptaǵan.
"Biz jazyqsyz qurban bolǵandar men jaqyndarynan aıyrylǵan otbasylarǵa kóńil bildirdik", - deıdi QHR ókili 2017 jyldyń 4 tamyzynda. Munyń aldynda ol Mánma bıligine tynyshtyq pen beıbitshilikti saqtaýǵa baǵyttalǵan áreketterine qoldaý bildirgen.
"Rakhaın shtatyndaǵy turaqtylyq bul joba úshin mańyzdy. Mánma astanasyndaǵy kezdesý QHR-dyń "Bir beldeý, bir jol" jobasyna alańdaýshylyq bildirip otyrǵanyn kórsetedi", - deıdi sarapshy Ý Mon Mon So. Bloomberg málimeti boıynsha, Mánma arqyly Qytaıǵa baratyn munaı qubyry 2017 jyldyń sáýirinde iske qosylǵan. Munaı Túrkıadaǵy Baký - Tbılısı - Djeıhan termınalynda tankerlerge quıylǵan. Munaı qubyry Qytaıǵa tasymal jolyn qysqartýǵa múmkindik beredi. Qubyr "Bir beldeý, bir jol" jobasynyń bir bóligi. Qubyrdyń jalpy uzyndyǵy 771 shaqyrym, ol arqyly jylyna 22 mıllıon tonna munaı jetkizýge bolady. Munaı Qytaıdyń Iýnnan aımaǵyna jetkiziledi. Al Mánmaǵa eki mıllıon tonna alýǵa ruqsat berilgen.
Óz kezeginde Andaman teńizinen alynatyn gazdy Mánmadan jetkizý 2013 jyly bastalǵan. Gaz qubyry jylyna 12 mıllıon sharshy metr gaz jetkizýge múmkindik beredi. Eske sala keteıik, taıaýda Mánmada (eski ataýy - Bırma) úkimettik kúshter men rohındja musylmandary arasynda bir apta buryn bastalǵan qaqtyǵystyń saldarynan 400-den asa adam óltirilgenbolatyn. Jergilikti bıliktiń málimetinshe, qaqtyǵys "rohındja sodyrlarynyń" Rakhaın shtatynda (eski ataýy - Arakan) birneshe polısıa beketine jáne armıa kazarmasyna jasaǵan shabýylynan bastalǵan-mys. Mánma áskeriniń málimdemesinde 25 tamyzdan bastap 90 qaqtyǵys bolǵan, onyń barysynda 370 "sodyr" qaza tapqan. Al úkimettik kúshterdiń qatarynda 15 adam mert bolǵan.
Aıta keteıik, rohındjalar (rohıná) - etnıkalyq musylman bengaldar, olardy brıtan kolonıalyq bıligi Arakanǵa XIX jáne XX ǵasyrdyń basynda kóshirgen. Halqynyń jalpy sany bir jarym mıllıon shamasynda. Qazirgi ýaqytta olar Rakhaın shtatyndaǵy halyqtyń basym bóligi. alaıda olardyń kópgshiligi Mánma azamattary emes. Munyń aldynda Túrkıa prezıdenti Taııp Erdoǵan pikir bildirip, Mánmadaǵy oqıǵalardy "musylmandar zulmaty" dep ataǵan bolatyn. Al óz kezeginde Sheshenstan basshysy Ramzan Qadyrov bul qantógisti búkil álem bolyp toqtatý qajettigin aıtqan edi.
