11 qyrkúeıkte bolǵan terakt qarapaıym amerıkalyqtardyń ǵana ómirin ózgerteken joq. Sol kúngi qandy aksıanyń úreıli dybysy áli kúnge deıin turǵyndardyń qulaǵynda. Alaıda, 11 qyrkúeık kúni oryn alǵan jaǵdaıǵa baılanysty suraqtar áli de taýsylar emes.
Áýejaılar men saýatsyz ushqyshtardyń qaýipsizdigi
Boljamdy terrorısterdiń jeke basyn saraptamadan ótkizgen soń laınerdi basyp alýdyń syzbasy men Búkilálemdik saýda ortalyǵy qulaǵanynan keıin qalǵan qaldyqtaryna mán berip AQSH kólik qaýipsizdigi memlekettik qyzmeti AQSH-ta kólik tasymaldaý úshin is júzinde eshqandaı qaýipsizdik erejeleriniń saqtalmaǵanyn bildi. Áýejaılardaǵy qatań erejeler AQSH-ta 2011 jyly 11 qyrkúıektegi apattan buryn engizilgen. Alaıda ol erejeler apattyń oryn alýyna bóget keltirgen joq. Qorǵanystyń birnishi shekarasy terrorısterdiń jolyna SAB qyzmetkerleri tosqaýyl bolýy kerek edi, alaıda syrtqy kómek arqyly eshqandaı qıyndyqsyz qarýyl terrorıster bortqa kóterilgen.
Amerıkalyq qyzmetkerlerdiń málimetinshe, teraktini oryndaýda 19 terrorıst jumyldyrylǵan. Barymtashylardyń da róli aıqyn bolǵan – biri ekıpaj múshelerin beıtaraptandyrsa, ekinshisi jolaýshylardy ustady.
Odan bólek 11 qyrkúıektegi shabýyl barysynda laınerdi basqarýmen aınalysqan terrorısterdiń úshinshi toby muqıat zertteldi.
Laınerdi basqarýshylardyń qatarynda Saýd Arabıasynyń azamaty Hanı Hanjýr boldy. Ózge de saýdıalyq jigitter sekildi Hanı Arızona shtatyndaǵy Skottsdeıl qalasynda ornalasqan jazǵy mektepte jattyǵýdan ótti. Alaıda, jazǵy mektep ákimshiliginiń málimetinshe, Hanjýr nashar ushqysh bolǵan. Ol birmotorly «Sessna» ushaǵynyń ózine ıe bola almaǵan, jattyǵýlarǵa da selqos qaraıtyn. Jazǵy daıyndaý ortalyǵynyń basshysy Dýnkan Heıstı bir suhbatynda Hanjýrdyń jalqaý bolǵanyn, ári ushaq basqarýǵa lısenzıanyń ne sebepti kerek ekenin ózi túsinbegenin aıtty.
Heıstı Hanjýrdyń tipti qarapaıym ushaqty ıgere almaǵanyn birneshe márte qaıtalaǵan, sol sebepti Nú-Iorktegi Búkilálemdik saýda ortalyǵynda bolǵan apatty teorıalyq turǵydan josparlaı almaǵan. Heıstı men azamattyq avıasıa ushqyshtary esh qabileti joq Hanjýrdyń ushaqty basqarýy múmkin emes ekenin birneshe márte qaıtalaǵan. Joǵary biliktiliktek bólen, laınerdi basqaratyn ár ushqysh mindetti túrde aǵylshyn tilin meńgergen bolý kerek. Boljamdy túrdegi terrorıst aǵylshyn tilin de durys meńgergemegen bolyp shyqty.
Zertteýshiler men tarıhshylar ózge de ilikti tapqan. AQSH-ta 11 qyrkúıekte «Qyraǵy baqylaý» birlesken komandalyq-shtattyq oqý-jattyǵýlary bastalǵan. Maqsaty terrorıster toby tarapynan azamattyq áýe kemelerin urlaý. Áýe qaýipsizdigi aımaǵynyń sarapshylarynyń aıtýynsha, Soltústik Amerıka Birikken Áýe qorǵanysy kóshbasshylyǵynyń ofıseri Doýn Deskıns AQSH Qarýly kúshteriniń shyn mánisinde oqý jattyǵýlaryna ma, álde terorıstik shabýylǵa qatysy bar ma, sońyna deıin anyqtaı almaǵan. Aıta ketetin taǵy bir jaıt, 11 qyrkúeık kúni tańǵy ýaqytta tórt áskerı-taktıkalyq is-shara ótkizildi. Sonyń kesirinen ushaqtardy janshý, birden iske kirisip ketý múmkin bolmaǵan.
Atalmysh jaǵdaılar 11 qyrkúıekte oryn alǵan terorıstik shabýylǵa qatysty aqıqattyń bir bóligi ǵana. Áli de talaı shyndyqtyń beti ashylary anyq.
