«Aq jol» depýtattary Úkimetke áleýmettik osal toptarǵa alǵashqy jarnanyń jartysyn sýbsıdıalaý arqyly «7-20-25» baǵdarlamasyn yntalandyrý boıynsha jergilikti ákimdikterdiń kórsetken oń tájirıbesin zerdeleýdi usyndy.

«Aq jol» depýtattary Úkimetke áleýmettik osal toptarǵa alǵashqy jarnanyń jartysyn sýbsıdıalaý arqyly «7-20-25» baǵdarlamasyn yntalandyrý boıynsha jergilikti ákimdikterdiń kórsetken oń tájirıbesin zerdeleýdi jáne ony búkil baǵdarlamaǵa taratýdy usyndy – tıisti depýtattyq saýaldy búgin Berik Dúısembınov jarıalady. Saýaldyń mátini tómende keltirilgen.

Qazaqstan Respýblıkasy

Ulttyq Banktiń tóraǵasy

D. Aqyshevqa

DEPÝTATTYQ SAÝAL

Qurmetti Danıar Talǵatuly!

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń 4-shi sesıasynyń ashylýyndaǵy sózinde Elbasy N.Nazarbaev bes álýmettik bastamanyń sapaly túrde iske asýynyń óte mańyzdylyǵyn taǵy da atap ótti. Ásirese, atalǵan bes bastamanyń ishindegi biri de biregeıi, ol, turǵyn úıge muqtaj jandardyń baspanaly bolýy, ıaǵnı 7-20-25 baǵdarlamasynyń júzege asýy.

Osy oraıda, «Aq jol» fraksıasynyń depýtattary jazǵy aımaqtarǵa barǵan is sapar barysynda osy baǵdarlamanyń qalaı oryndalyp jatqanymen tanysyp, oblystardaǵy qala turǵyndarymen, qurylysshy kásipkerlermen jáne bank ókilderimen kezdesýler ótkizgen edi.

Barlyq jerde qarapaıym azamattar osy baǵdarlamany qýanyshpen jáne úlken úmitpen qarsy aldy. Esterińizge sala keteıin, ótken jyly «Nurly jer» baǵdarlamasyn talqylaǵanda úıdiń resmı kezeginde 1,5 mln adam tursa, taǵy 1 mln azamat úı salý úshin  jer ýchaskesin kútýde. Iaǵnı, baspanaǵa muqtajdardyń sany 2,5 mlnnan asady. Mine, Elbasymyz bastaǵan 7-20-25 baǵdarlamasynyń potensıaldy qatysýshylarynyń sany osynsha.

Alaıda, osy jyldyń 29 tamyzynda Ulttyq banktiń jáne «Baspana» ıpotekalyq kompanıasynyń aqparatyna súıensek 7-20-25 baǵdarlamasy boıynsha búkil elimizde, úı alýǵa nebári 1803 ótinish tirkelse, onyń 1190-ni ǵana maquldanǵan. Bul degen 1prosent emes, tipti bir promılle de emes, kóp bolsa promılleniń jartysy.

Mysaly, Túrkistan, Mańǵystaý oblystarynda – 0, Soltústik Qazaqstan oblysynda - 1, Atyraý oblysynda– 1, Pavlodar oblysynda - 9, Jambyl oblysynda - 10 ótinish tirkelgen. Árıne mundaı kórsetkishterge kóńil tolmaıdy.

«Ak jol» fraksıasynyń depýtattary saılaýshylarmen kezdesken kezde osynshama mardymsyz nátıjelerdiń sebepteri ne ekenin anyqtaýǵa tyrysty.

Shyndyǵynda, oǵan jergilikti memlekettik organdar men baǵdarlamanyń ózindegi keıbir sharttary kináli.

Eń aldymen jergilikti organdar qolynda myńdaǵan baspanaǵa múddeli adamdardyń tizimi bar ekenine qaramastan,ol adamdarǵa baǵdarlama týraly habar bermesten,kezdeısoq jerden estir dep kabınetten shyqpaı kútýde. 21 ǵasyrda ıkemdilik tanytyp, tizimdegi azamattarǵa qońyraý shalyp, shaqyryp baǵdarlamamen tanystyrýǵa bolmaı ma. Kezektegi adamdardyń barlyǵy emes bir prosenti qatysqannyń ózinde búgin osy baǵdarlama arqasynda búgingi bir myń emes,kem degende 25 myń adamdy úımen qamtıtyn edik.

Keıbir aımaqtarda baǵdarlamanyń sharttary jergilikti erekshelikterge saı kelmeıdi. Mysaly elimizdiń eń halqy kóp,al ortasha jalaqysy eń tómen aımaqtardyń biri-Túrkistan oblysy men Shymkent qalasy. Bul jerde kópshilik otbasy kópbalaly eken,sondyqtan munda bir eki bólmeli páter tarshylyq etedi.

Al baǵdarlama sharty boıynsha úıdiń baǵasy 15 mıllıon teńgemen shektelgen. Shymkentte bul somaǵa baǵdarlamaǵa sáıkes keletin tek eki bólmeli páter ǵana. Osy aıadaı úıge 4-5 balamen qalaı sıasyz. Jaqynda ǵana Shymkent qalasyn Astana, Almatymen teńep, megapolıs dep jarıalasaq,nelikten úıdiń baǵasyn eki esege tómendetip otyrmyz

Bizdiń oıymyzsha bul baǵdarlama úsh baǵytqa arnalǵan. Aldymen úısiz-kúısiz júrgen otandastarymyzdy baspanamen qamtý. Ekinshiden,bankterdi ıpotekalyq nesıelendirýge qaıta tartý. Úshinshiden turǵyn úı qurylysyna jańa serpin berý. Bizdiń baıqaýymyzsha, osy baǵdarlamany daıyndaý barysynda Ulttyq bank naqty jaǵdaıdy tolyq eskermegen.

Ozyq oıly,eline janashyr ákimder shamalary kelgenshe baǵdarlamanyń sharttaryndaǵy osy kemshilikterdiń ornyn toltyrýǵa tyrysýda. Mysaly, dál sol  Shymkent qalalyq ákimshiligi keıbir áleýmettik toptarǵa kómek qolyn sozyp, alǵashqy jarnanyń jartysyn  óz moıyndaryna alýda. Iaǵnı, muqtaj azamattarǵa jáne ıpotekalyq nesıelendirýge qosymsha yntalandyrý tabylýda.

Biraq, bizdi «Aq jol» bıznes partıasy retinde osy baǵdarlamaǵa qatysyp otyrǵan qurylys kompanıalardyń jaǵdaıy da alańdatady. Qala salýshylar asosıasıasynyń aıtýynsha sońǵy jarty jyl ishinde negizgi qurylys materıaldarynyń baǵalary kúrt ósýde. Mysaly sement baǵasy eki ese, metaloprokat eki jarym ese ósken. Mundaı jaǵdaıda baǵdarlamada kórsetilgen baǵamen úı salý óz ózin aqtamaıdy.

Keshe ǵana siz  qurmetti  Danıar Talǵatuly, Úkimet otyrysynda ınflásıa ári qaraı óse beredi dep boljam jasadyńyz. Osyǵan qosymsha dálel - Qazaqstan qurylysshylar odaǵynyń aqparaty boıynsha kóp kásipkerler qurylys salasynan shyǵyp, saýdaǵa kóshýde nemese múldem bıznespen aınalysýdan bas tartýda.

Qurmetti  Danıar Talǵatuly, osy joǵaryda aıtylǵandardy qorytyndylaı kele, «Ak jol» fraksıasynyń depýtattary Sizden:

1. Shymkent qalasynyń respýblıkalyq statýsyn eskere otyryp, 7-20-25 baǵdarlamasy boıynsha ıpotekalyq qaryzdyń joǵarǵy shekteýin 15 mıllıonnan 25 mıllıon teńgege kóterýdi;
2. Alǵashqy jarnanyń jartysyn sýbsıdıalaý tájirbıesin búkil elimizge taratýdy qarastyrý;
3. Baǵdarlamaǵa qatysatyn qurylys kompanıalardy ınflásıa men qurylys materıaldaryna ósken baǵalardan qorǵaý mehanızmderin ázirlep, nemese qurylystyń ózindik qunyn qaıta esepteýdi suraımyz.