Búgin Almaty qalasy Óńirlik komýnıkasıalar qyzmetinde Almaty qalasy boıynsha «Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynyń» basshysy Altynbekova Gúlsara Asylbekqyzynyń qatysýymen baspasóz konferensıasy ótti.
Mindetti áleýmettik saqtandyrý 2005 jyldan bastap engizildi jáne áleýmettik táýekel týǵan jaǵdaıda jumys isteıtin azamattardy áleýmettik qorǵaýdyń qosymsha deńgeıi bolyp tabylady.
Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan áleýmettik tólemder kelesi jaǵdaılarda:
- eńbek etý qabiletinen aıyrylý,
- asyraýshysynan aıyrylý,
- jumysynan aıyrylý,
- júktiligine jáne bosanýyna baılanysty,
- jańa týǵan balany asyrap alý,
- bala bir jasqa tolǵanǵa deıin onyń kútimine baılanysty tabysynan aıyrylǵan jaǵdaıda taǵaıyndalady.
Áleýmettik tólemderdiń mólsheri áleýmettik aýdarymdar tólengen aı saıynǵy tabysqa baılanysty. Áleýmettik aýdarymdardyń mólsherlemesi alatyn tabystyń 3,5 % quraıdy. Áleýmettik aýdarymdar tólenetin eń joǵarǵy tabys – aı saıyn 10 ETJ (eń tómengi jalaqy), al eń tómen tabys – 1 ETJ.
Almaty qalasynda 2018 jyldyń 1 qańtaryndaǵy jaǵdaı boıynsha áleýmettik aýdarymdar 1 mln. jýyq adamǵa tólendi. Áleýmettik saqtandyrý júıesi paıda bolǵannan beri Almaty qalasynda áleýmettik tólemder jalpy somasy 145 mlrd. teńge kóleminde 390 myń alýshylarǵa tólendi.
Qunsyzdaný úrdisterine baılanysty jyl saıyn eńbek etý qabiletinen aıyrylý jáne asyraýshysynan aıyrylý jaǵdaıyna baılanysty áleýmettik tólemderdiń mólsheri arttyrylady. Aǵymdaǵy jyldyń 1 qańtarynan bastap osy áleýmettik tólemderdiń mólsheri 16 % arttyryldy.
Almaty qalasy boıynsha 4 796 eńbek etý qabiletinen aıyrylý tólemin alýshylarǵa jáne 2 372 asyraýshysynan aıyrylýyna baılanysty tólemderge arttyrý júrgizildi. Arttyrý nátıjesinde osy tólemdi alýshylardyń jyl saıynǵy mólsheri 20,6 mln.teńgege artady.
Sonymen qatar, 2018 jyldyń 1 qańtarynan bastap aılyq eseptik kórsetkishtiń (AEK) ósýine baılanysty, bala 1 jasqa tolǵanǵa deıin onyń kútimine baılanysty áleýmettik tólemderdiń eń tómengi mólsheri artty.
390 myń adamǵa 145 mlrd. teńge kóleminde kómek kórsetilgen.
Mundaı tyń aqparatty Almaty qalasynyń Óńirlik komýnıkasıalar qyzmetinde ótken brıfıńte Almaty qalasy boıynsha «Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynyń» basshysy Altynbekova Gúlsara Asylbekqyzy habarlady.
Gúlsara Asylbekqyzynyń aıtýynsha, áleýmettik aýdarymdardyń mólsheri alatyn tabysynyń 3,5 % quraıdy. Bul rette, áleýmettik aýdarymdar tólenetin eń joǵarǵy tabys aıyna – 10 JTM (jalaqynyń eń tómengi mólsheri), al tómengi tabys – 1 JTM.
Qazaqstan Respýblıkasynda 2018 jyldyń 1 qańtaryndaǵy jaǵdaı boıynsha 6 mln. jýyq adam úshin áleýmettik aýdarymdar tólengen. Al Almaty qalasy boıynsha bul kórsetkish 1 mln. jýyq.
2005 jyldyń 1 qańtarynan bastap qordan áleýmettik qaterlerdiń 3 túri boıynsha áleýmettik tólemder tólenedi:
- eńbek etý qabiletinen aıyrylýy boıynsha,
- asyraýshysynan aıyrylýy,
- jumysynan aıyrylýy boıynsha.
Memleket Basshysynyń Qazaqstan halqyna arnaǵan «Jańa álemdegi jańa Qazaqstan» atty joldaýyn júzege asyrý aıasynda, 2008 jyldyń 1 qańtarynan bastap ana men balany mindetti áleýmettik saqtandyrý engizildi. Osyǵan baılanysty qordan:
- júktiligine jáne bosanýyna;
- jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýyna;
- bir jasqa deıingi bala kútimine baılanysty tabysynan aıyrylýy
jaǵdaılaryna áleýmettik tólemder taǵaıyndalady.
Jalpy alǵanda mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesi engizilgennen bastap Qazaqstanda 4 mln. asa adam qordan jalpy somasy 1 trln. teńgeden asa somaǵa áleýmettik tólemder aldy.
Almaty qalasynda 390 myńǵa jýyq alýshyǵa 145 mlrd. teńgeden asa somaǵa áleýmettik tólemder tólengen.
Birneshe jyldar boıy tólenetin áleýmettik tólemderdiń uzaq merzimdi eki túri bar. Mysaly, eńbek etý qabiletinen aıyrylýy jaǵdaıyna áleýmettik tólemder adam eńbek etý qabiletin qalpyna keltirgenshe, ne zeınettik jasqa jetkenshe tólenedi. Al asyraýshysynan aıyrylýy jaǵdaıyna tólemder – asyraýyndaǵy balalar kámelettik jasqa tolǵansha nemese kúndizgi bólimde oqıtyn stýdentterge 23 jasqa deıin tólenedi-dep sózin aıaqtady «Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynyń» basshysy G.Altynbekova.
