Qazaq ádebıetiniń jınaqtary qytaı, arab tilderinde jaryq kóredi

/uploads/thumbnail/20181022164326504_small.jpg

22 qazanda Astanada «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn  júzege asyrý jónindegi ulttyq komısıa men  «Jahandaný álemindegi zamanaýı qazaqstandyq mádenıet» jobasyna qatysýǵa nıet bildirgen  Qytaı Halyq Respýblıkasynyń «Ulttar baspasy», sonymen qatar Egıpet Arab Respýblıkasynyń Mádenıet jáne bilim ortalyǵy arasynda  yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Kelisim aıasynda seriktester Qazaqstan tarapyna qazirgi qazaq ádebetıetiniń úzdik úlgilerin qytaı, arab tilderine aýdarýǵa, sonymen qatar ony baspadan shyǵaryp, taratýǵa járdemdesedi.

Qazaq ádebıte qytaı-arab tilderinde

Ulttar baspasy – Qytaı Halyq Respýblıkasynyń aýdarmaǵa mamandanǵan arnaýly memlekettik uıymy. Ol jyl saıyn Qytaıda turatyn 56 etnostyń tilinde jalpy tırajy 20 mıllıon danaǵa deıin mynǵa jýyq kórkem ádebıetti baspaǵa daıarlaıdy. 1953 jyldan beri baspanyń qazaq redaksıasy jumys istep keledi.

Al, Egıpet Arab Respýblıkasynyń Mádenıet jáne bilim ortalyǵy – arab tili men mádenıetin keńinen nasıhattap, Mysyr jáne basqa elder arasynda mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy nyǵaıtýmen aınalysatyn bedeldi uıymdardyń biri. Ortalyqtyń  25 elde  ókildigi bar.

Qazaq ádebıeti qytaı-arab tilderinde

Qazaqstan tarapynan memorandýmǵa qol qoıǵan «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrý jónindegi ulttyq komısıanyń  hatshysy  Aıda Balaeva Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń bastamasymen qolǵa alynǵan jobanyń aıryqsha mańyzy men joǵary mártebesine toqtaldy.  Qazaq prozasy men poezıasynyń tańdamaly jınaǵy osyndaı aýqymda shyǵarylýy alǵash ret. Antologıa BUU-nyń 6 tilinde jaryq kórip, aǵylshyn, arab, qytaı, ıspan, orys jáne fransýz tilderinde sóıleıtin elderge tegis taratylady.

Óz kezeginde QHR Ulttar baspasynyń orynbasary, Gao Lı hanym qytaı taraby basylymnyń sapasyn qamtasyz etý úshin bar bilimderi men tájirıbesin jumsaıtynyna sendirdi.  Gao Lı hanymnyń aıtýynsha, Ulttar baspasy úshin álemge áıgili iri baspalarmen birge osyndaı aýqymdy jobaǵa  qatysý – úlken mártebe.

Qazaq ádebıeti qytaı-arab tilderinde

Egıpet Arab Respýblıkasy Mádenıet jáne bilim ortalyǵynyń dırektory Hemdan Ibragım antologıany aýdarý, basyp shyǵarý barysynda arab álemi men Qazaqstan arasynda ekijaqty mádenı-gýmanıtarlyq baılanystar nyǵaıyp, Qazaqstan men Egıpettiń yntymaqtastyǵy arta túsetinine senim bildirdi.

 

Joba týraly:

Qazirgi qazaq ádebıetiniń ozyq úlgileriniń jınaǵy BUU-nyń 6 tiline (aǵylshyn, arab, ıspan, qytaı, orys, fransýz tilderine) aýdarý «Jahandaný álemindegi zamanaýı qazaqstandyq mádenıet» jobasy aıasynda júzege asyrylyp otyr. Joba, óz kezeginde, Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaev usynǵan «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń  quramdas bóligi sanalady. Jobanyń maqsaty – álemge qazaq ádebıetiniń, mýzyka jáne beıneleý óneriniń, horeografıasynyń, kıno jáne teatr salasynyń táýelsizdik jyldardaǵy jetistikterin  kórsetý. Joba aıasynda qazirgi qazaq ádebıetiniń qos antologıasy baspaǵa ázirlenip jatyr.  Olar – «Qazirgi qazaq prozasynyń antologıasy» jáne «Qazirgi qazaq poezıasynyń antologıasy».  Ár antologıanyń kólemi – 600 bet,  árqaısysyna 30 avtordan enedi. Antologıanyń qurylymy men mazmuny Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynda ótken arnaıy jıynda bekitildi.

Qazirgi tańda jobanyń basty seriktestikteri  anyqtalyp, kelissózder aıaqtala keldi. Máselen, jınaqtyń aǵylshyn tilindegi nusqasyn daıarlaýǵa Kembrıdj ýnıversıtetiniń baspasy atsalyssa, ıspan tilindegisi  Ispanıanyń mádenıet mınıstrligi jáne  Servantes ınstıtýty, fransýz tilindegisi Parıj merıasy men Fransıanyń Ulttyq kitap ortalyǵynyń qoldaýymen daıyndalady. Antologıanyń orys tilindegi nusqasyn Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń Baspa úıi, qytaı tilindegisin – QHR Ulttar baspasy, al arab tilindegisin Egıpet Arab Respýblıkasynyń Mádenıet jáne bilim ortalyǵy  aýdaryp, basyp shyǵarýǵa járdemdesedi. Qazaqstan tarapynan jobany «Ulttyq aýdarma búrosy» qoǵamdyq qory júzege asyrady.

Qatysty Maqalalar