Aldaǵy jyldary Almatydan kózdi sharshatatyn qyzyldy-jasyldy ǵımarattardy kórmeýińiz múmkin. Qalanyń arhıtektýralyq kelbeti biregeı stılge kóshpek. Endi qala kóshelerin jaryqtandyrý, kógaldandyrý, ǵımarattardyń qasbeti men jol jabyndary birkelki bolady.
Sáýlet jáne qala qurylysyn retteý ádistemesin, ıaǵnı dızaın-kodty ótken jyly Almaty qalasy sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasy ázirlegen. 40 bettik ereje men usynymdar jınaǵyna qaladaǵy 175 kóshe kiredi. Pılottyq rejımde bastalǵan jobanyń qazir birinshi kezeńi aıaqtaldy.
«Dızaın-kod – qalany qolaıly ári qaýipsiz etý maqsatynda ǵımarat ıeleri men qurylys salýshylarǵa arnalǵan erejelerdiń jıyntyǵy. Keıde turǵyndar úlken qalanyń ý-shýynan Almatymyzdyń qundylyqtaryn sezine bermeıdi. Ǵımarattyń arhıtektýralyq qundylyǵy joǵalǵan saıyn, adamdardyń kózi sharshaıdy. Nátıjesinde, turǵyndar qala kóshelerinde serýendeýdi doǵarady. Al qala sáýletin birkelkilendirý arqyly júrý mádenıetin qalyptastyramyz», – dedi Almaty qalasy Sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasy basshysynyń orynbasary Almasqan Ahmedjanov.
Ǵımarattyń qasbetin dızaın-kod boıynsha alǵashqylardyń biri bolyp jasaǵan kásipker – Áshim Toılybaev. Arbatta ornalasqan myna ǵımarattyń qurylysy ótken jyly bastalyp, túgeldeı dızaın-kod talaptaryna saı salynǵan. Jaqynda ishki árleý jumystary aıaqtalsa, munda halyqaralyq bank ashylmaq. Áınekten jasalǵan besqabatty ǵımarattyń syrtqy kelbeti qazirden-aq turǵyndardyń kóńilinen shyǵýda deıdi kásipker.
«Arbatta» jóndeý jumystary bastalǵan kezde, biz de myna ǵımaratty qatar bastap edik. Sol kezde ǵımaratty barynsha «Arbatpen» úlıestirýge tyrystyq. Barlyǵy dızaın-kodpen shyqty. Bizge qoıylǵan talaptar údesinen esh qıyndyqsyz shyǵa bildik. Qala ákimdigi tarapynan da qoldaý boldy», – de»di kásipker Áshim Toılybaev.
Almatyny dızaın-kod boıynsha birkelkilendirý jumystary ázirge tek qalanyń ortalyq bóliginde ǵana aıaqtalǵan. Bul baǵyttaǵy jumystar 2019 jyldyń aıaǵyna deıin jalǵasyp, megapolıs túgeldeı kezeń-kezeńimen qamtylatyn bolady.
Endi kásipkerler jańǵyrtý jumystaryn jasar kezde dızaın jumystaryna ýaqyt ketirmeıdi. Basqarma saıtyna kirip qajetti kósheni kórsetse bolǵany, qurylysqa kerek materıaldar men tústerdiń daıyn nusqalary shyǵa keledi. Kóshelerge qatysty da dál solaı.
«Qaladaǵy tıptik úılerdiń barlyǵyna dızaın-kodtar jasalǵan. Jáne olar jyl saıyn jańa tehnologıalarmen jáne arhıtektýralyq sheshimdermen tolyǵyp otyrady. Onda velosıped joldaryn, aǵashtardy jáne kóshe jıhazdaryn ornalastyrý standarttary da eskeriledi. Bul barlyq úıler birdeı bolady degen sóz emes. Tek olardyń sáýleti birkelki stılde bolady», – dedi Almasqan Ahmedjanov.
Jaýapty basqarma basshylyǵynyń aıtýynsha, bıyl elimizdegi «Sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmeti týraly zańǵa» qalalarǵa biryńǵaı arhıtektýralyq stıl qalyptastyrý sharty engizilgen. Iaǵnı, aldaǵy jyldary Almatynyń izimen elimizdegi barlyq qalalardyń kelbeti birkelki stılge kóshýi múmkin.
