"Beıbit kúnde atylǵan oqtyń óteýin kim beredi?"

/uploads/thumbnail/20181225140947379_small.jpg

Janyń jannattyq bolsyn, baýyrym!

Iá, bul balanyń sabaqqa degen qulqy bolǵan joq. Biraq, bilimge degen nıeti bolmady dep aıtýǵa bolmaıdy. Sabaqqa barmaıdy. Aqyry oqýdan da shyǵyp ketti. Keıin óziniń aýylyna qaıtty. Aýyly Kentaý jaqta. Birneshe kún buryn ǵana sýyt habar estip, júregim ezilip ketti...

Sýrettegi jigitke qarańyzshy, 1996-97 jylǵy jigit. Áli ómiriniń bir qyzyǵy bastalmaǵan órimdeı jas jigit. Qazaqtyń áp-ádemi balasy. Bireýdiń kóz qýanyshy, bir qyzdyń joldasy bolatyn, bireýdiń dosy-baýyrym, bireýdiń tentek inisi edi.

Mán-jaıdy estip tóbe shashym tik turdy. Oqqa ushyp qaza tapty. Sondaǵysy, atyp ketken jigitter 1999 jylǵy «bandıtter» eken. Jastary áli 20-ǵa jetpegen.

«90-jyldar» degen túsinik biz úshin «bandıtterdi eske alatyn» kezeńimen este qaldy. Ol ózine bir dáýir boldy. Qoǵam soǵan alyp keldi. Al qazir she? Qazir kimge ne jetpeı jatyr, qolǵa qarý ustap, jasyń jıyrmaǵa jetpeı jatyp qolyńdy qanǵa malatyndaı ne kún týdy?

Jigit bolǵan soń «kóshe kórý» degen túsinik bolady. Men ony qoldaımyn. Er bolǵannan keıin, úıińde úımelep jatqansha, kóshege shyǵyp taıaq jegeniń, murnyń qanap qaıtqany qalypty ári túsinikti másele. Tek, qarý ustap «atyp tastadym» degen ataq pa álde abyroı ma?

20 jasty qoıyp, 40 jasqa kelse de elimizde ózge ulttardyń qorlyǵyna, olardyń mysyna shamamyz jepteı júrgen joq pa? Olardan qorqý emes, biz ózimizdiń zańnan sondaı qorqamyz, tipti bizdiń zań bizdiń múddeni qorǵamaıtyndaı kórinedi. Ózge ultqa saýsaǵyń tıse sottalyp, túrmeden shyǵasyń. Al qazaq-qazaqpen qyryla bersin, olarǵa bárbir sekildi. Bizge bárin soıyp salatyn ZAŃ kerek! Zańnan eldiń aýmaǵyndaǵy barlyq azamat qorqýy kerek jáne qurmetteýi mindetti. Ol – zań! Mine, «oı bizdiń zańdy qoıshy!» degenniń arty osylaı ólimge aparady.

Orystan sińgen «bandıttik ómir», «atyp ketý», «syndyryp tastaý» degen túsinik endigi túp tamyrymen joǵalyp ketýi kerek edi. Bizde áli bar. Tańdanatyn eshteńesi joq, aýylda jasy otyzǵa jaqyndap qalǵan jigitter jumyssyz júrip osylaı bopsalap, qorqytyp aqsha alady. Ne ómir? Qandaı 2030? Qandaı damý? Qandaı «Rýhanı jańǵyrý»?

Bir balanyń ólimine ulttyń ne memlekettiń damýy qarap qalǵan joq dep oılasańdar, qatty qatelestińder. Memleket úshin eń birinshi orynda onyń ekonomıkasy ne mádenıeti emes, adamı kapıtaly joǵary turý kerek. Adamnyń taǵdyryna arasha túse almaı otyryp, ol memlekettiń damýy týraly qalaı sóz bolmaq?

Qazanyń arty qaıyrly bolsyn! 
«Myń ólip, myń tirilgen» halyqtyń urpaǵymyz. Onsyz da myńymyz ult úshin, azattyq úshin keýdesin tosyp oqqa ushty. Ólgenim endi tirildi me degen kezde, ólgenderdiń artynan ólmek jasaýdyń qajeti qansha? Batyryń ólse jaý qolynan óldi, alashyń qyrylsa jaýdyń qolynan, satqynnyń qolynan ketti. Aıdyń kúni amanda ereges úshin qazaq qazaqty atyp tastasa... Ashynbaı qaıtesiń!

Rústem Qaıyrtaıdyń «qyratyn jońǵar da joq, germen da joq, sonda da jetimi men jesiri kóp» dep aıtysta túıindegeni bar edi. Beıbit kúnde atylǵan oqtyń óteýin kim beredi?

Marǵulan Aqannyń feısbýk paraqshasynan alynǵan

Qatysty Maqalalar