Halalagoogling atty vebsaıttyń avtorlary ınternetten aqparat izdegende musylmandar úshin haram sanalatyn barlyq málimettiń súzgiden ótpeı qalatynyn aıtady. Ramazan aıynyń basynda ashylǵan Halalgoogling saıty - musylmandar úshin ınternetten aqparat qaraıtyn jańa izdeý qurylǵysy. Saıttyń fıltrleri sharıǵat boıynsha "haram" dep sıpattalǵan kontentti súzip alyp tastap otyrady.
Halalagoogling-di nasıhattaýshy vebsaıttyń jazýynsha, izdeý júıesi "pornografıa, jalańash dene, geı, lesbı, bıseksýal, qumar oınaý jáne kez-kelgen sharıǵatqa qaıshy haram kontentti" fıltrden ótkizbeıdi.
Mundaı sóz tirkesterin izdegen adamǵa sol sózderdiń sózdikte jazylǵan mán-maǵynasy ǵana kórsetiledi. 11 tilde aqparat tabýǵa bolatyn izdeý júıesinde sýret qaraý fýnksıasy joq.
Shildeniń 7-si kúni braýzer eń alǵash tanystyrylǵan kezde taratylǵan pres-relızdi jarıalaǵan pákistandyq The Express Tribune gazeti Halalgoogling-tiń aqparatty Google men Bing júıelerinen alatynyn habarlady.
Joba avtorlarynyń kim ekeni belgisiz kúıde qaldy. Baspasóz habarlamasynda dúnıeniń ár túkpirinen jınalǵan mamandar toby bul ıdeıany birneshe jyl boıy jetildirgeni týraly aıtylady. Halalgoogling Azattyq radıosynyń suhbat alý týraly ótinishine áli jaýap qatpady.
Veb-kontentti úzdiksiz túrde tazartyp otyrýdyń qıyn ekenin moıyndaǵan saıt admınıstratorlary qoldanýshylarynan Islamǵa qaıshy aqparat taýyp jatqan bolsa, dereý habarlaýlaryn ótinedi. Olar bolashaqta shyǵyp qalýy múmkin qandaı da bir qatelikter úshin keshirim ótinedi.
İzdeý júıesinen bólek Halalgoogling saıtynan jalpyǵa paıdaly aǵartýshy aqparat pen Islam týraly forýmdar taba alasyz. Onlaın júıede qaı taqyrypty izdeýdi bilmeseńiz, "kezdeısoq mazmun" túımesin basý arqyly saıttyń usynysyn kórýge bolady. Osylaısha kóptegen paıdaly siltemelerge shyǵyp, gramatıkalyq qaǵıdany eske túsirýge, shashtyń túsýin qalaı toqtatý týraly keńes alýǵa nemese áıgili musylmandardyń tizimin kórýge bolady.
Halalgoogling - "jalańash mazmundy" ınternetti súzgiden ótkizetin alǵashqy joba emes. Buǵan deıin Google kompanıasy da seksýaldyq sıpatty foto men vıdeo materıaldardy izdeý nátıjesine ilindirmeı tastaıtyn SafeSearch atty fýnksıasyn iske qosqan.
Google jasaǵan taǵy bir Islamic Search júıesi bar. Onyń ereksheligi - aqparatty kóbine musylmandyq saıttardan izdeıdi de, pornografıalyq saıttardy jýytpaıdy.
Sol sebepti "shoshqa etin jeý" degen tirkes boıynsha Halalgoogling men Islamic Search bir bólek, Google bir bólek aqparat izdep taýyp kórsetedi. Áýelgileri shoshqa etine nege tyıym salynǵany týraly aqparat kórsetse, sońǵysy múldem basqa egjeı-tegjeıli málimet beredi.
Halalgoogling saıtynan seksýaldyq sıpaty bar aqparat izdegen adam ıa sol sózdiń sózdiktegi maǵynasyn kóredi, ıa "Eshqandaı nátıje tabylmady nemese siz haram nárse izdedińiz" degen jazýǵa kez bolady.
Aqparat kózi: Azattyq radıosy
