Saılaýǵa qatysyp, bolashaq el Prezıdentine daýys berý – azamattyq boryshymyz. Osyndaı ustanymdaǵy Almaty qalasynyń birneshe bazar basshylary 9 maýsym – QR Prezıdentin saılaý kúnin sanıtarlyq kún dep jarıalaýǵa sheshim shyǵardy. Kúni keshe «Aq bulaq», «Túrksib», «Arlan» jáne «Kerýen» saýda ortalyqtary kótergen bastamany búgin taǵy bes bazar qoldady. Olar: «Kenjehan», «Qazyna», «Iýpıter», «Sálem» jáne «Rahat-2».
Saýda naryǵynda jumys istep kele jatqanyna nebári bes jyl ǵana bolsa da, «Kenjehan» bazary búginde 1300-den astam adamdy jumyspen qamtyp otyr. Jumys kúnderi onda shamamen 3-4 myń, al demalys kúnderi 5-6 myńǵa deıin satyp alýshy barady. Iaǵnı, qaladaǵy iri saýda oryndarynyń biri deýge bolady.
«Biz 9 maýsymdy sanıtarlyq kúni dep jarıalaǵan kásipkerler bastamasyn qoldaımyz. Birinshiden, saılaý – óte mańyzdy naýqan. Bizdiń satýshylarymyz da, bazarǵa kelýshiler de saılaýǵa qatysýy kerek. Ózimiz de sol kúni tańerteń erte turyp, otbasymyzben baryp, merekelik kóńil-kúımen ózimiz qalaǵan úmitkerge daýys bergeli jatyrmyz. Keıin «óı, basqa elde anandaı bop jatyr, bizde mynadaı» dep kóńilimiz tolmaı otyrmas úshin, árqaısymyz óz tańdaýymyzdy jasaýymyz kerek. Bizge QR Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy sekildi, sonyń jasaǵan ıgi bastamasyn ári qaraı jalǵastyratyn, elde turaqtylyq pen beıbitshilikti saqtaıtyn adam qajet. Táýelsizdik alǵaly 30 jylda sara jol salyndy ǵoı, biz endi sol jolda júrýdi qalaımyz», – deıdi «Kenjehan-2» bazarynyń dırektory Rahmetjan Seıitov.
Rahmetjan Seıitovti áriptesi – «Iýpıter» bazarynyń dırektory Evgenıı Igýmnov ta qoldap otyr. Elimizde 2000 jyldan beri jumys istep kele jatqan bazar ıeliginde 100-den asa kásipker jumys istese, kúndelikti 500-ge jýyq adam osynda kelip saýda jasaıdy.
«Bul saılaýdyń jóni bólek: jańa Prezıdent kelip, jańa saıasat júrgizip, jańa baǵdarlama jasalmaq. Al, onyń qandaı bolatyny ár qaısymyzdyń tańdaýymyzǵa baılanysty. Sondyqtan biz oǵan atústi qaramaýymyz kerek. Al, bizdiń bazardyń jumysy tańerteń 10.00-de, keıde erterek bastalyp, keshki 19.00-20.00-ge deıin jalǵasady. Sol sebepti daýys berý úshin tańerteń erte, ne keshke ǵana bosaı alamyz. Sondyqtan osyny eskere kele, biz adamdar jumysqa alańdamaı, qalaǵan kezinde daýys berip, otbasymen birge demalsyn dep, 9 maýsymdy sanıtarlyq kúni dep jarıalaýdy jón kórdik. Negizi, bizden góri satýshylardyń ózderi solaı bolǵanyn qalady: ol kúndi mereke sekildi otbasymyzben birge ótkizsek degen usynys tastady», – deıdi«Iýpıter» saýda úıiniń dırektory Evgenıı Igýmnov.
El kóp baratyn kelesi bir saýda ortalyǵy – «Qazyna» bazary. 2015 jyly qurylǵan bul mekemede kásipkerlerge arnap 936 oryn salynǵan. Ázirge onyń 30-40 paıyzdaıy ǵana iske qosylǵan, ıaǵnı, sonyń ózinde 400-deı kásipker kúndelikti jumys istep otyr.
«9 maýsym – biz, ıaǵnı, barsha Qazaqstan halqy úshin erekshe kún. «Aq bulaq», «Kenjehan» bazarlary bul kúndi tazalyq kúni dep jarıalaý bastamasyn kótergen eken. Biz de ózimizdiń kásipkerlerimizben aqyldasyp edik, olar qýana qabyldady. Sebebi saılaý – bes jylda bolatyn oqıǵa. Iaǵnı, ósip kele jatqan urpaǵymyzdyń erteńi úshin biz búgin qamdanyp, durys tańdaý jasaýymyz qajet. Sebebi bizde budan basqa Otan joq. Endeshe, Otanymyz úshin, onyń erteńi úshin, óz bolashaǵymyz úshin daýys bereıik. Saılaý kúni ózi kóp ıigilikter bolǵaly jatyr, qoǵamdyq kólikter tegin júredi deıdi. Iaǵnı, osy tusta bizdiń de osy bir ıgilikke qosqan úlesimiz bolsyn dep, kásipkerlerimizge demalys syıladyq», – deıdi Alataý aýdandyq, «Qazyna» bazarynyń dırektory Bolat Qasymhanuly.
Al, «Sálem» bazarynyń dırektory Baqytjan Mámetuly bolsa, eń bastysy eldegi qazirgi turaqtylyq pen beıbitshilik saqtalýy kerek dedi. Alǵash táýelsizdik alǵan 90-jyldardyń qıyndyǵyn, sol tusta eldi qıyndyqtan osy bazarlardyń alyp shyqqanyn eske alǵan Baqytjan Mámetuly búgingi jaǵdaıǵa «qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan zaman» degen baǵa berdi.
«9 maýsymda bolatyn saılaýǵa qatysyńyzdar dep qaramaǵymyzdaǵy barlyq kásipkerlerge aıtyp jatyrmyz. Sol úshin arnaıy demalys berip, ol kúndi sanıtarlyq kún dep jarıaladyq. Sebebi saılaý – el ómirindegi sheshýshi sát. Al, biz jańa Prezıdentten elimizdiń osy qazirgi tynyshtyǵy men turaqtylyǵyn saqtaǵanyn kútemiz. Sondaı-aq kelesi Prezıdent kásipkerlerge dál qazirgideı qoldaý kórsetip, jeńildikter men jaǵdaı jasasa deımiz», – dedi Baqytjan Mámetov.
Resmı túrde 2000 jyldary ashylyp, 2014 jyly modernızasıalanǵan «Sálem» saýda ortalyǵynda qazir 380-deı saýda núktesi bar kórinedi. Bazar 2,5 gA aýmaqty alyp jatyr. Bazar basshysy memlekettik qoldaýymen munda kásipkerlerge jaıly jaǵdaı jasalyp, sońǵy formatpen jumys istep jatqandaryn atap ótti.
9 maýsymdy sanıtarlyq kúni dep jarıalap, ol kúni bazarlardyń jumysyn toqtatý týraly bastamany qoldaýshylardyń qatarynda «Rahat-2» saýda orny da bar.
«Óte oryndy sheshim dep oılaımyz. Ol kúni biz osynda usaq-túıek jóndeý jumystaryn jasaımyz. Al, odan buryn QR Prezıdentin saılaýǵa baramyz. Jáne óz kásipkerlerimizge saılaýǵa belsendi qatysyp, óz tańdaýlaryn jasaýǵa tilekstestik bildiremiz», – dedi Sádýaqas Ómirzaqov, «Rahat-2» bazarynyń dırektory.
Búginde bizde 80-ge jýyq adamdy jumyspen qamtyp otyrǵan bazarǵa at basyn buratyndary sany da az emes. Kúnine kemi 500-600 adam keletin bazarda negizinen elektro qural-jabdyqtar, sharýashylyq zattary satylady.
«Meni ózim turatyn memlekettiń bolashaǵy qatty alańdatady jáne onyń damýyna nemquraıly qaraı almaımyn. Sondyqtan, biz 2019 jyldyń 9 maýsymyn tazalyq kúni dep jarıaladyq. Bul kúni saýdagerler, jumysshylar bazarǵa shyqpaı, saılaý ýchaskelerine bara alady, qalaǵan kandıdattaryna daýys beredi. Biz ol úshin barlyq jaǵdaıdy jasap otyrmyz», – dedi kásipker.
9 maýsym kúni «Aq bulaq», «Túrksib» jáne «Arlan» bazarlarynan bólek «Keýren» bazarlarymen qatar, «Kenjehan», «Qazyna», «Iýpıter», «Sálem» jáne «Rahat.kz» saýda oryndary da jumysyn ýaqytsha toqtatpaq. Tazalyq kúnin utymdy paıdalanyp, bazarlardy rettep, usaq-túıek aqaýlaryn jóndeımiz degen basshylar sonymen qatar ol kún úshin saýdagerlerdiń salyq tólemeıtinin erekshe atap ótti.