QUNDYLYQQA NEGİZDELGEN QOǴAM

/uploads/thumbnail/20260624120722399_big.webp foto: avtor

Qazaq halqy ejelden urpaq tárbıesin ult bolashaǵymen sabaqtastyryp kelgen. «Bala tárbıesi – besikten» degen danalyq sózdiń astarynda tutas qoǵamnyń jaýapkershiligi jatyr. Búginde jahandaný dáýirinde bul jaýapkershilik burynǵydan da mańyzdy bola tústi. Aqparattyq keńistiktiń sheksizdigi, áleýmettik jelilerdiń yqpaly, qundylyqtar júıesindegi ózgerister ata-ana men qoǵam aldynda jańa mindetter júktep otyr. Osyndaı kezeńde otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtýǵa, jastar tárbıesine jáne azamattyq jaýapkershilikti arttyrýǵa baǵyttalǵan qoǵamdyq uıymdardyń qyzmeti erekshe mańyzǵa ıe.

Sońǵy bes jyl ishinde elimizde osy baǵytta júıeli jumys júrgizip kele jatqan uıymdardyń biri – «Senimen Bolashaq» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi. Bul uıymnyń quryltaıshysy – Nurken Asanov. Uıymnyń basty maqsaty – qoǵamdaǵy otbasy qundylyqtaryn dáripteý, balalar men jastardyń qaýipsiz ári sanaly ortada ósýine yqpal etý jáne azamattardyń áleýmettik belsendiligin arttyrý.

Búginde kóptegen sarapshylar qoǵamnyń damýy eń aldymen otbasynyń beriktigine baılanysty ekenin aıtady. Shyn máninde, tárbıeli urpaq tárbıeli otbasynan shyǵady. Al berik otbasy – myqty memlekettiń negizi. Osy qaǵıdany basshylyqqa alǵan «Senimen Bolashaq» qoǵamdyq birlestigi túrli áleýmettik jobalar arqyly myńdaǵan azamatty ortaq maqsatqa jumyldyryp keledi.

Uıymnyń ereksheligi – tek máseleni kóterýmen shektelmeı, onyń sheshý joldaryn usynýynda. Ár óńirde ótkiziletin kezdesýler, semınarlar, ata-analarǵa arnalǵan trenıńter, jastarmen júrgiziletin aǵartýshylyq jumystar qoǵamnyń suranysyna jaýap beretin mańyzdy bastamalarǵa aınaldy. Bul sharalardyń barlyǵy bir maqsatqa baǵyttalǵan: jaýapty ata-anany qalyptastyrý jáne sanaly urpaq tárbıeleý.

Qazirgi ýaqytta kóptegen ata-ana balalardyń ınternetke táýeldiligi, áleýmettik jelilerdiń keri áseri, psıhologıalyq qıyndyqtar men tárbıelik máselelerge alańdaıdy. Osyndaı jaǵdaıda tájirıbeli mamandardyń keńesi men qoǵamdyq qoldaý erekshe qajet. «Senimen Bolashaq» uıymdastyratyn kezdesýler men konsýltasıalar kóptegen otbasylar úshin paıdaly aqparat alańyna aınalyp otyr.

Uıymnyń jumysy jastardyń boıynda azamattyq jaýapkershilik qalyptastyrýǵa da baǵyttalǵan. Azamattyq qoǵam degenimiz – memleketten bólek ómir súretin qurylym ǵana emes, ol óz ortasyna beıjaı qaramaıtyn adamdardyń birlestigi. Qoǵamdaǵy árbir oń ózgeris belsendi azamattardyń bastamasynan bastalady. Sondyqtan jastardy eriktilikke, qoǵamdyq jumystarǵa jáne áleýmettik jaýapkershilikke baýlý – bolashaqqa salynǵan ınvestısıa.

Sońǵy jyldary elimizde volonterlik mádenıet qarqyndy damyp keledi. Bul úrdiske qoǵamdyq uıymdardyń qosyp otyrǵan úlesi zor. «Senimen Bolashaq» birlestiginiń bastamalary da kóptegen azamattyń qoǵamdyq ómirge belsendi aralasýyna múmkindik berdi. Túrli qaıyrymdylyq, aǵartýshylyq jáne áleýmettik jobalar qoǵamdaǵy birlik pen ózara qoldaýdy nyǵaıtýǵa yqpal etýde.

Uıym qyzmetiniń taǵy bir mańyzdy baǵyty – ulttyq qundylyqtardy nasıhattaý. Óıtkeni kez kelgen memlekettiń qýaty onyń ekonomıkalyq kórsetkishterimen ǵana emes, rýhanı áleýetimen de ólshenedi. Ulttyq mádenıetti qurmetteıtin, óz tarıhyn biletin, salt-dástúrin baǵalaıtyn urpaq tárbıeleý – el bolashaǵyna salynǵan berik negiz.

Qazaq halqy «Uıada ne kórseń, ushqanda sony ilersiń» deıdi. Bul sóz búgin de ózektiligin joǵaltqan joq. Balanyń tulǵa bolyp qalyptasýynda otbasy men qoǵamdyq ortanyń yqpaly zor. Sondyqtan otbasy ınstıtýtyn qoldaý baǵytyndaǵy jumystardyń qoǵam úshin mańyzy jyldan-jylǵa artyp keledi.

Bes jyl ishinde «Senimen Bolashaq» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi kóptegen mańyzdy jobalardy júzege asyryp, azamattyq qoǵamnyń damýyna ózindik úles qosty. Bul qyzmettiń nátıjesi tek ótkizilgen is-sharalardyń sanymen emes, adamdardyń ómirindegi oń ózgeristermen ólshenedi. Qoǵamdyq bastamalarǵa qatysqan ata-analardyń, jastardyń jáne mamandardyń tájirıbesi mundaı jumystardyń qajettiligin aıqyn kórsetedi.

«Tektiler tý kóteredi» degen sózdiń máni de osynda. El taǵdyryna beıjaı qaramaıtyn, qoǵamnyń ıgiligi úshin eńbek etetin azamattar árqashan kósh bastap keledi. Búgingi tańda qoǵamdyq uıymdar dál osyndaı mısıany atqaryp otyr. Olar adamdardy ortaq maqsatqa jumyldyryp, qoǵamdaǵy ózekti máselelerdi sheshýge úles qosýda.

Sanaly azamat qalyptastyrý – bir kúndik jumys emes. Bul uzaq merzimdi, júıeli jáne birlesken eńbekti qajet etetin proses. Memleket, otbasy jáne qoǵamdyq uıymdar kúsh biriktirgen kezde ǵana nátıjeli ózgeristerge qol jetkizýge bolady. Osy turǵydan alǵanda Nurken Asanov negizin qalaǵan «Senimen Bolashaq» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń qyzmeti azamattyq qoǵamdy damytýdaǵy mańyzdy bastamalardyń biri retinde baǵalaýǵa laıyq.

Qoǵamnyń bolashaǵy – búgingi urpaqtyń qolynda. Al sol urpaqty tárbıeleý jolynda eńbek etip júrgen uıymdardyń jumysy árdaıym qoldaýǵa turarlyq. Óıtkeni sanaly azamattar kóbeıgen saıyn memleket te qýatty bola túsedi. Demek, otbasy qundylyqtaryn dáriptep, azamattyq jaýapkershilikti arttyrýǵa baǵyttalǵan árbir bastama eldiń jarqyn bolashaǵyna qosylǵan úles bolyp qala beredi.

 

Bıfat Eltaeva

Qatysty Maqalalar