Qazaqstanda áleýmettik páterge kezek kútkender 29 jylǵa jaqyndap qaldy. 642 281 adamnyń taǵdyry bir ǵana «kelisimge» tirelip, tarazy basyn «Otbasy bank» pen akımattar tartyp tur.
Kezek nege jyljymaıdy?
2025 jyldyń sońynda «Otbasy bank» áleýmettik páterdi bólý isin óz qolyna aldy. Sol sátte bank kezekte turǵandardyń deregi eskirgenin, al ınventarızasıa júrgizý úshin azamattardyń jeke derekterin óńdeýge kelisim bermeı otyrǵanyn aıtty. 30 qarashadaǵy málimet boıynsha, 642 myń adamnyń ishinen bar-joǵy 14 paıyzy — 92 092 adam ǵana kelisim berdi.
Bank túsindirgendeı, kelisimsiz adamdy «muqtaj» sanatyna sáıkestikke tekserý múmkin bolmaıdy. Al júıe «kim erterek turdy — sol aldymen alady» qaǵıdatymen jumys isteıdi de, bir-eki adam baılanysqa shyqpaı qoısa, kelesi jylǵa ótý búkil kezekke tusaý salady.
Eski tizimniń izi qaıdan qaldy?
Kezekti osy ýaqytqa deıin aımaqtyq akımattar júrgizdi. 2025 jylǵy maýsym–tamyz aralyǵynda olardyń tizimderi «Otbasy bankke» berildi. Barlyǵy — 642 281 jazba. Bank bazany teksergende qate telefondar, tirkeý men otbasy quramyna qatysty sáıkessizdik, tipti bir JSN-ǵa 13 túrli famılıa tirkelgen jaǵdaılar shyqty.
«Akımattar derekti tolyq teksermeı ótkizdi, jyl saıyn ótýi tıis ınventarızasıa júıeli júrmedi», — degen ýáj keltirdi banktiń basqarýshy dırektory Azat Áshimov. Aımaqtar muny kadr jetispeýimen jáne kadr aýysýymen túsindirdi.
5 kúndik ereje qalaı ózgerdi?
Lázzat Ibragımova 5 jeltoqsanda máseleni ashyq aıtqannan keıin, 8 jeltoqsanda Indýstrıa mınıstrliginiń buıryǵyna túzetý engizildi. Eger aımaqta dál sizdiń kezegińiz kelgende siz kelisimdi bermeseńiz, 5 jumys kúninen keıin páter kelesi úmitkerge ótedi. Kezekten birden shyǵarmaıdy, biraq ınventarızasıadan ótpeı, arendalyq ne nesıelik turǵyn úıdi alý múmkin bolmaıdy.
«Kim tejep tur?» degen saýal
Bank ókilderi «kelisim bermegender prosesti tejep jatyr» deıdi. Sebebi júıe 2007 jylǵy kezektegilerdiń barlyǵyn birinen soń birin óńdemeıinshe, 2008 jylǵa óte almaıdy. Keıde bir adamdy tabýǵa 2–3 apta ketedi. Ibragımova uzaq jyldarda adamdardyń mártebesi ózgergenin (balalar erjetti, baspana paıda boldy, áskerı qyzmet aıaqtaldy jáne t.b.) aıtyp, qazir memlekettik qoldaý ólshemine saı kelmeıtinder kóbeıgenin eskertti.
Qashan retteledi?
Azat Áshimovtiń aıtýynsha, ınventarızasıa jospary bastapqyda qyrkúıekte aıaqtalýy tıis edi, biraq kelisim bermeı júrgender kesirinen merzim syrǵydy. Endi negizgi bóligi aqpan–naýryzda retteledi dep kútiledi. Qazirgi sátte 125 myńnan astam adam tekserýden ótti. Qońyraý men habarlamany alaıaqtyq dep oılap, baılanysqa shyqpaı júrgender de bar.
1997 jyldan beri kútkender qalaı qaldy?
Eń erte tirkelgender — 1997 jylǵy azamattar. Kezek tek merzimmen emes, usynylǵan páterdiń aýdanyna da tireledi. Mysaly, sizge bir bólmeli tıesili bolsa, al aımaqta dál qazir úsh bólmeli berilip jatsa, ony siz ala almaısyz da, kezekte qala beresiz. Osylaısha keń páterler keıin turǵandarǵa ótip, «bir bólme» kútkender jyldap otyryp qalady.
Sarapshy ne deıdi?
Rıeltorlyq agenttik ıesi Danıar Kúlenbaev bazada azamat týraly derek (JSN, otbasy quramy, baspanasy bar-joǵy) onsyz da memlekettik reestrlerde turǵanyn, sondyqtan tekseristi avtomatty júrgizýge bolatynyn aıtady. «Ajıotaj ne úshin kerek boldy? Álde kezektegilerdiń bir bóligin «tazalaý» úshin be?» — deıdi ol. Ózi 2012–2013 jyldary «jas otbasy» retinde kezekke turǵanyn, biraq páter ala almaǵanyn aıtty. «18 jylda adamǵa baspana bermeý múmkin emes qoı. Jaýaptyny nege suramaıdy?» — dep suraq qoıady sarapshy. 18 jyl mysal retinde aıtyldy, al 1997 jyldan kútkenderge 29 jyl toldy.
Ne isteý kerek?
Kezekte turǵandar deregin jańartyp, jeke derekterdi óńdeýge kelisim berýi kerek. Ol úshin orken.otbasybank.kz bóliminde avtorızasıa jasap, kelisimge qol qoıý kerek. Onsyz júıe sizdi páter bólý prosesine qosa almaıdy.
Qysqasy, másele bir kúnde týǵan joq. On jyldap jınalǵan qate derek pen tártiptiń bosańdyǵy búgingi tyǵyryqqa ákeldi. Endi jaýapkershilikti naqtylap, sıfrlyq tekseristi júıeli júrgizý, al azamattar deregin ýaqytyly jańartyp otyrý qajet.
Bul týraly Qamshy.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
