Astanada sarapshylar Konstıtýsıanyń jańa jobasyn talqylady: otbasylyq qundylyqtardyń quqyqtyq negizi jáne áleýmettik qorǵaý

/uploads/thumbnail/20260316145900639_big.webp Foto: Ashyq derekkóz

Búgin zańnama jáne quqyqtyq aqparat ınstıtýty qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtymen birlesip Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Konstıtýsıasynyń jobasyn keńeıtilgen saraptamalyq talqylaýdy ótkizdi. Eldiń jetekshi zańgerleri, saıasattanýshylary men áleýmettanýshylary otbasy jáne neke ınstıtýtyn nyǵaıtý máselelerine basa nazar aýdara otyryp, Negizgi Zańnyń negizgi novelalaryn qarastyrdy.

Kezdesý pánaralyq dıalog formatynda ótti. Ǵalymdar men sarapshylar ana men áke men balany qorǵaýǵa, sondaı-aq nekeniń konstıtýsıalyq mártebesine qatysty maqalalardyń usynylǵan tujyrymdaryn egjeı-tegjeıli taldady.

Pikirtalasty asha otyryp, zańnama jáne quqyqtyq aqparat Instıtýtynyń dırektory, zań ǵylymdarynyń doktory, profesor Indıra Áýbákirova konstıtýsıalyq reformalardy ǵylymı pysyqtaýdyń strategıalyq mańyzdylyǵyn atap ótti:

"Jańa Konstıtýsıanyń jobasy – bul jańartylǵan normalardyń jıyntyǵy ǵana emes, bul bizdiń memlekettiligimizdiń evolúsıasynyń jańa kezeńiniń kórinisi. Búgingi tańda zańgerler men áleýmettanýshylardyń kúsh-jigerin biriktire otyryp, biz Konstıtýsıalyq novelalardyń zańdy túrde minsiz jáne ómirsheń bolýyn qamtamasyz etý úshin jumys istep jatyrmyz. Biz otbasylyq qundylyqtardy qorǵaıtyn normalarǵa erekshe nazar aýdaramyz, óıtkeni otbasy qoǵamnyń tabıǵı jáne irgeli birligi bolyp tabylady. Bizdiń mindetimiz – mundaı ınstıtýttarǵa halqymyzdyń zamanaýı syn-qaterleri men dástúrlerine jaýap beretin senimdi Konstıtýsıalyq kepildikti qamtamasyz etý".

Óz kezeginde qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń basqarma tóraǵasy, fılosofıa doktory (PhD) Juldyz Ysqaqova reformalardy áleýmettik ólsheýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti:

"Konstıtýsıa azamattardyń úmitine saı bolýy kerek. Zańnama ınstıtýtymen birlesip jumys isteý bizge jeke quqyqtardy qorǵaý men ulttyń mádenı kodyn saqtaý arasyndaǵy tepe-teńdikti qamtamasyz ete otyryp, quqyqtyq tujyrymdardy qoǵamnyń naqty suranystarymen sınhrondaýǵa múmkindik beredi".

Otyrys barysynda jahandaný jaǵdaıynda dástúrli qundylyqtardy saqtaý máseleleri tóńireginde belsendi pikirtalas órbidi. Qatysýshylar bizdiń zamanymyzdyń ótkir áleýmettik syn-tegeýrinderin de nazardan tys qaldyrmady. Atap aıtqanda, jumyssyzdyqpen kúresý máseleleri, sondaı-aq qorqytý (qorqytý) jáne stalkıng (qýdalaý) sıaqty jaǵymsyz qubylystarǵa qarsy turýdyń quqyqtyq tetikteri qarastyryldy. Sarapshylar jeke tulǵany qaýip-qaterdiń jańa túrlerinen qorǵaý úshin senimdi quqyqtyq kedergiler qurý qajettiligin talqylady.

İs-shara sońynda qatysýshylar osy normalardyń konstıtýsıalyq deńgeıde ýaqtyly bekitilýi týraly ortaq pikir bildirip, olardyń qoǵamda joǵary suranysqa ıe ekendigin atap ótti.

Sonymen qatar, sarapshylar bul konstıtýsıalyq kepildikterdi is júzinde iske asyrý zańnamalyq aktiler men zańǵa táýeldi qujattar deńgeıinde odan ári muqıat pysyqtaýdy jáne naqtylaýdy talap etetinin atap ótti.

Qatysty tegter :

Qatysty Maqalalar