Qazaqstan Konstıtýsıada nekeni erler men áıelder odaǵy retinde belgileı otyryp, álemniń kóptegen elderiniń úlgisin ustanady. Birqatar memleketterde mundaı norma konstıtýsıalyq deńgeıde bekitilgen.
Saýalnamalar kórsetkendeı, qazaqstandyqtar úshin otbasy absolútti basymdyq bolyp qala beredi. Azamattardyń 94% - dan astamy ony ómirlik turaqtylyq pen qýanyshtyń negizgi kózi dep ataıdy. Alaıda, qazirgi Áleýmettik dınamıka óz erekshelikterin engizedi.
Ulttyq statısıka búrosynyń jáne birinshi kredıttik búronyń derekteri boıynsha 2025 jyly Qazaqstandaǵy neke deńgeıi myń adamǵa shaqqanda 5,62 — ge (bir jyl buryn — 6,13) Tarıhı eń tómengi deńgeıge jetti. 114,5 myń neke tirkeldi, bul ótken jyldan 7% - ǵa az.
Sarapshylar qurǵaq sandardyń artynda otbasy ınstıtýtynyń kúıreýi emes, demografıalyq jáne áleýmettik prosester jatqanyn atap ótti.
Nekeniń 85% - dan astamyn 18 ben 39 jas aralyǵyndaǵy adamdar jasaıdy‑dál osy jas toby 2014 jyldan 2023 jylǵa deıin qysqardy, óıtkeni 90-shy jyldary balalar az dúnıege keldi. Áleýetti qalyńdyqtar men qalyńdyqtar az boldy.
Sonymen qatar, neke keıingi sheshimge aınalýda. Nekege turýdyń ortasha jasy 2014 jyly 27,1 jastan 2024 jyly 27,9‑ǵa deıin ósti.
Kóbisi azamattyq nemese dinı odaqtardy qalaıdy, olar árqashan resmı túrde jasalmaıdy-jáne olar resmı statısıkaǵa enbeıdi.
Neke álsiredi me?
Alaıda, tirkelgen neke sanynyń tómendeýi adamdar otbasyn baǵalaýdy toqtatty degendi bildirmeıdi. Kerisinshe, neke ınstıtýty ózgeriske ushyraıdy: ol "jas boıynsha mindetti" kezeń bolýdy toqtatady jáne sanaly tańdaý bolady.
Bul jahandyq úrdis: kóptegen elderde adamdar keıinirek nekege tura bastady jáne ony tereńirek baǵalaı bastady. Qazaqstannyń jańa Konstıtýsıasy dál osy sanaly tásilge, biraq otbasynyń dástúrli modeline basa nazar aýdarady. Ol formaldylyqty emes, qundylyqtardy — ata-ana bolýdy, ózara qamqorlyqty, syılastyqty, jaýapkershilik sezimin qorǵaıdy.
"Jańa Konstıtýsıa – bizdiń qoǵamdy qalaı kórgimiz keletini týraly suraqqa jaýap beretin qujat", — dep atap ótti Juldyz Ysqaqova. - Jáne ol eldiń damý vektoryn ondaǵan jyldarǵa bekitedi. Bul óte mańyzdy".
Osylaısha, neke týraly maqalanyń jańa tujyrymy-bul retrogradtyq norma emes, Qazaqstannyń sanaly tańdaýynyń sımvoly: otbasyn nyǵaıtý, dástúrlerdi saqtaý, ıaǵnı qoǵamdy berik jáne adamgershilikke aınaldyratyn nárseni saqtaý.
