Inklúzıvti bilim berýdi damytý – Bilim mınıstrliginiń basym baǵyttarynyń biri. Vedomstvo iske asyrylyp jatqan baǵdarlamalar men bastamalar, sondaı-aq olardyń qalaı qarjylandyrylatyny týraly habarlady.
Inklúzıany damytý josparlary
Qazaqstandaǵy ınklúzıvti bilim berýdiń negizgi baǵyttary mektepke deıingi, orta, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdi damytýdyń 2023-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasynda bekitilgen. Ony iske asyrý jospary 11 is-sharadan turady, onyń altaýyn jergilikti atqarýshy organdar oryndaıdy.
Olardyń qatarynda psıhologıalyq-pedagogıkalyq túzetý kabınetterin ashý, resýrstyq ortalyqtardy iske qosý jáne erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalarǵa arnalǵan mektep qoldaý kabınetterin ashý bar.
Bilim mınıstrligi tujyrymdama aıasyndaǵy tórt is-sharaǵa jaýapty. Áńgime erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalarǵa arnalǵan bilim berý marshrýttary boıynsha ádistemelik usynymdardy, arnaıy bilim berý uıymdary úshin bazalyq ınfraqurylym standarttaryn, ınklúzıvti bilim berýdiń úzdiksiz júıesiniń (balabaqsha–Mektep–kolej) modelin, sondaı-aq erte kásiptik baǵdarlaý jónindegi usynymdardy ázirleý týraly bolyp otyr.
Sondaı-aq, "Dara" Qorymen mınıstrlik psıhologıalyq-pedagogıkalyq túzetý kabınetteriniń bazasynda erte qoldaý qyzmetterin qurý boıynsha pılottyq jobany iske asyrady jáne pedagogtardy balalarmen erte kezeńderde jumys isteýge úıretedi. Budan basqa, bilim berý uıymdarynda ınklúzıvti mádenıetti qalyptastyrý jónindegi 2025-2030 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar jospary bekitildi.
Qarjylandyrý
Mınıstrlik redaksıanyń suraýyna jaýap retinde jergilikti atqarýshy organdar jaýap beretin is-sharalar jergilikti búdjet qarajaty esebinen qarjylandyrylatynyn túsindirdi.
Inklúzıvti jáne arnaıy bilim berýdi ǵylymı-ádistemelik súıemeldeýge-erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalarǵa arnalǵan oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men oqý baǵdarlamalaryn ázirleýge-2023-2025 jyldary respýblıkalyq búdjetten 793 mln teńge bólindi.
Mınıstrlik oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshenderdi jáne beıimdelgen oqý baǵdarlamalaryn ázirleýdi jalǵastyrýǵa respýblıkalyq búdjetten 2026 jyly 266 mln teńge, al 2027 jyly — 346 mln teńge qarastyrylǵanyn naqtylady.
Tıimdilikti baǵalaý
Baǵdarlamalardyń tıimdiligine taldaý júrgizilip jatyr ma jáne olardyń nátıjeleri qandaı degen suraqqa mınıstrlik jergilikti atqarýshy organdardan Tujyrymdamanyń iske asyrylýy týraly esepter ne alatynyn jáne olardyń negizinde kórsetkishterdi baǵalaıtynyn jaýap berdi.
Sondaı — aq, vedomstvo 2023-2025 jyldary ınklúzıvti bilim berý úshin jaǵdaı jasaǵan uıymdardyń úlesi: mektepke deıingi mekemelerde — 40% — dan 80% - ǵa deıin, mektepterde-80% - dan 95% - ǵa deıin, TjKB uıymdarynda-70% - dan 90% - ǵa deıin óskenin habarlady.
Osy kezeńde erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalardy qoldaýdyń 1095 kabıneti ashyldy (2023 jyly — 640), OP bar 94,5 myńnan astam bala ınklúzıvti oqytýmen qamtyldy, al múgedek balalardy jalpy qamtý 90% — ǵa deıin ósti (2023 jyly-73%).
