Demalys kúnderi qaıda barý kerek: Qazaqstanda qaıda demalýǵa bolady?

/uploads/thumbnail/20260824194055362_big.webp Foto:

Tamyz aıy – saıahatqa shyǵýdyń tamasha ýaqyty. Aýa-raıy áli de uzaq, serýendeýge jáne saıahattaýǵa qolaıly bolǵandyqtan Qazaqstannyń eń ádemi aımaqtaryn oqyrman nazaryna usynamyz.

Býrabaı

Eger siz demalys kúnderin qaraǵaıly ormandar, móldir kólder men granıtti jartastar arasynda ótkizgińiz kelse, Býrabaı eń sátti baǵyttardyń biri bolyp qala beredi. Kýrort "Býrabaı" ulttyq parkiniń aýmaǵynda ornalasqan jáne elimizdiń eń kórikti jerleriniń biri retinde uzaq ýaqyt boıy bedelge ıe boldy. Munda siz baqylaý alańdaryna kóterile alasyz, Býrabaı, shortan nemese úlken Chebache kólderiniń boıymen serýendeýge, qaıyqpen júrýge nemese jaǵalaýda pıknıkke shyǵýǵa bolady. Qylqan japyraqty ormandardyń, kólderdiń jáne alasa taýlardyń úılesimi arqasynda Býrabaıda erekshe mıkroklımat qalyptasty, sondyqtan jazdyń sońynda da kúni boıy ashyq aýada ótkizýge yńǵaıly. Dál osy ýaqytta tabıǵat tústerdi birtindep ózgerte bastaıdy, al týrıser aıtarlyqtaı azaıady.

Úlken Almaty kóli

Almatydan birneshe ondaǵan shaqyrym jerde Qazaqstannyń eń tanymal bıik taýly kólderiniń biri ornalasqan. Úlken Almaty kóli teńiz deńgeıinen 2500 metr bıiktikte ornalasqan, sondyqtan jyly kúnderde de munda salqyndyq seziledi, al sý baı kógildir reńkpen tań qaldyrady. Kóldiń túsi jyl mezgiline, aýa-raıyna jáne jaryqqa baılanysty ózgeredi, ashyq kók tústen tereń ızýmrýdqa deıin. Munda sapar-bul bir kúnde Alpi peızajdarynyń arasynda bolý, İle Alataýynyń shyńdaryn kórý jáne taza taý aýasynan lázzat alý múmkindigi. Kóldiń tabıǵatty qorǵaý aımaǵynda ekenin eskergen jón, sondyqtan barǵan kezde qoldanystaǵy erejelerdi saqtaý jáne qorshaǵan tabıǵatqa muqıat bolý mańyzdy.

Aıtpaqshy, bul oryndar bizdiń elimizdiń azamattarymen ǵana tanymal emes, sheteldikter de Qazaqstannyń sulýlyǵyn kórý úshin osynda keledi.

"Sheteldik týrıser arasynda eń suranysqa ıe baǵyt Almaty bolyp qala beredi. Dál osy jerden eldiń eń tanymal tabıǵı kórikti jerlerine – Sharyn kanonyna, Kólsaı jáne Qaıyńdy kólderine, sondaı-aq Shymbulaq pen Medeý taý kýrorttaryna barý yńǵaıly", deıdi týrızm salasynda jumys isteıtin karına Iann.

Karına Iannyń aıtýynsha, Túrkistan da sheteldik qonaqtardyń qyzyǵýshylyǵyn týdyryp otyr. Keıde saıahatshylar az tanymal marshrýttarǵa qyzyǵýshylyq tanytady, biraq mundaı suranystar áli sırek kezdesedi. Sonymen qatar, sheteldik týrıserdiń jalpy aǵymy turaqty ósýdi jalǵastyrýda.

"Ádette, qonaqtar eń tanymal jáne shetelde tanymal oryndardy qamtıtyn daıyn týrısik paketterdi tańdaıdy. Olarǵa atpen serýendeý jáne ulttyq dástúrlermen – kókparmen, qyz qýýmen, aýdaryspaq jáne basqa da qazaq oıyndarymen tanysý erekshe áser qaldyrady", deıdi ol.

Torysh — domalaq tastar shashyraǵan jumbaq dala

Elimizde basqa planetaǵa uqsaıtyn jerler bar, al Torysh alqaby  – solardyń biri. Ondaǵan gektar dalada ár túrli kólemdegi júzdegen tas sferalar shashyrańqy – usaq tastardan kóp metrlik bloktarǵa deıin. Bul túzilimder sferalyq túıinder dep atalady jáne olardyń shyǵý tegi áli kúnge deıin ǵylymı zertteýlerdiń taqyryby bolyp tabylady. Bul erekshe releftiń, absolútti tynyshtyq pen sheksiz keńistiktiń úılesimi, sharlar alqabyn Mańǵystaýdyń eń fotogendi jerleriniń birine aınaldyrady. Landshaft ásirese tań atqanda jáne kún batqanǵa deıin, tómen kún ár tas sferasynyń kólemin basa kórsetken kezde áserli kórinedi.

Sharyn kanony

Bul – Qazaqstannyń eń úlken tabıǵı qurylymdarynyń biri. Ol Sharyn ózeniniń boıymen shamamen 154 shaqyrymǵa sozylyp, shógindi jynystarynyń jasy mıllıondaǵan jyldarǵa jetedi. Kanonnyń eń tanymal bóligi-myńdaǵan jyldar boıy jel men sý ejelgi qalanyń munaralaryn, bekinisteri men qabyrǵalaryn eske túsiretin tańǵajaıyp jartastardy jasaǵan saraılar ańǵary. Móldir betkeılerdiń bıiktigi keı jerlerde 300 metrge jetedi, al kanon túbimen serýendeý osy tańǵajaıyp landshafttyń qalyptasý tarıhyn sózbe-sóz qadaǵalaýǵa múmkindik beredi. Marshrýttyń tanymaldylyǵyna qaramastan, ol kúzge qaraı tynysh bolady, al jumsaq jaryq qyzyl jartastardy fotosýretter úshin erekshe mánerli etedi.

"Eger alys qashyqtyqqa saparlar týraly aıtatyn bolsaq, Men árqashan Sharyn kanonyn usynamyn. Bul Qazaqstannyń eń áserli tabıǵı oryndarynyń biri: kanonnyń ár ýchaskesi óziniń relefimen jáne Jartas túzilimderimen erekshelenedi. Sharyn ózenine qaraı soqpaqpen serýendeý osy landshafttyń alýan túrliligin kórýge múmkindik beredi, al tómende arnaıy jabdyqtalǵan besedkalarda demalýǵa bolady", – deıdi Karına Ian.

Bul jerlerdiń árqaısysy ózinshe Qazaqstandy – taýlar, kólder, Dala men kanondar arqyly ashady. Tek baǵytty tańdaý, fotosýretter úshin uıaly telefondy zarádtaý jáne oısha oralǵyńyz keletin taǵy bir sapardy este saqtaý ǵana qalady.

Qatysty tegter :

Qatysty Maqalalar