Qaı kezde de memlekettik búd­jettiń basty donory bolyp kel­gen, elimiz boıynsha İJÓ-niń bes­ten birin qalyptastyratyn Almaty keshe respýblıkamyz­dyń barlyq óńirinen otandyq óndirýshilerdi «Qazaqstanda jasalǵan» kórmesinde toǵys­tyrdy. Júzdegen kompanıa qa­­tysqan forýmǵa qala ákimi Baýyrjan Baıbek qatysyp, forým jumysyna «Báıterek» UBH» AQ pen onyń enshiles kompanıa­lary, «Damý» qory múddelilik tanytty.
Árıne, túrli jıyndar jıi ótip jatady, áıtse de dál qazirgideı ekonomıkalyq jaǵdaıda osynaý kórmeniń orny bólek. Birinshiden, bul kórmeden biz balǵyndyǵy jaǵynan shetelden aǵylyp ke­lip jatqan ónimderden sapa­sy áldeqaıda asyp túsetin ónimderdi, básekege tótep bere alatyn taýarlardy kórdik. Eń bastysy, tutynýshylar sapa kepildigin kim­nen suraıtyndyǵyn da bil­se, «Qazaqstanda jasalǵan» brendine jumys jasap jat­qan óndirýshilerimiz de óz jaýap­kershilikterin sezinedi.
Orta jáne shaǵyn bıznestiń dóńgelegin alǵa súıretken kásip­kerlerimizdiń Almatydaǵy bas qosýyn qala ákimi Baýyrjan Baıbek ashyp berip, Elbasy tapsyrmasy boıynsha orta jáne shaǵyn bıznes ókilderiniń ekonomıkadaǵy úles salmaǵyn arttyrýda qandaı naqty ju­mys­tar júrgizilip jatqanyn dáıektedi.
– Forýmda birqatar isker­lermen kezdestik. Óte jaqsy ınovasıalyq jobalar bar. Eń bastysy, bul josparlardy iske asyrýda qarajatqa qol jetkizý. Sondyqtan memleket tarapynan bolsyn, qala tarapynan bolsyn kásipkerlerge jan-jaqty jaǵdaı jasalynatyn bolady, – degen qala ákimi baqylaýdyń bolatynyn da atady.
Ózimizdiń sapaly taýar­lar­dy alýǵa keńes bergen qa­la ákimi birinshi kezekte bir te­reze qaǵıdatyna sáıkes qo­laı­ly ınvestısıalyq orta qa­lyptastyrý mańyzdy ekendigin aıtady.
– Ruqsat berý úrdisin jeńil­detip, ár kásiporynǵa naqty qoldaý kórsetý kerek. Sondaı-aq, banktermen jumysty bir jolǵa qoıǵan abzal. Barlyq bankterdiń bas keńseleriniń 90 paıyzy Almatyda shoǵyrlanǵan. Barlyq depozıtter men nesıelerdiń, saýda aınalymynyń 40 paıyzy Almatynyń úlesinde. Bizder árbir kásiporyndy birtindep qamtı otyryp, qarjyǵa qol jetkizýin, bıznestiń ashyq bolýyn qadaǵalaımyz, – dedi Baýyrjan Baıbek.
Osy arada aıta ketý qajet, ústimizdegi jyly «Damý» qory men Almaty qalasy ákimdigimen birigip «Jibek Joly» baǵdar­lamasyn iske qosqan bolatyn.
Sol sıaqty «Qazaqstanda jasalǵan» kórmesine oraı ótken basqosýda kásipkerlerdiń ózderi de sóz aldy. Bul bir jaǵynan keleshekte «Damý» qorymen jumys isteýge múddeli isker azamattarǵa da qyzyqty boldy.
– Búgin ózderińiz osy forýmda qazaqstandyq kompanıalardyń ónimderin óz kózderińizben kó­rip otyrsyzdar. Munyń bárine memlekettiń qoldaýynyń arqa­synda qol jetkizgenimizdi aıtýymyz qajet. Birinshiden, men 2013 jyly elimizde energıa qýatyn únemdeý baǵdarlamasynyń qabyldanǵanyn eske sala otyryp, osy jyly kompanıamyzdy ashyp, 2014 jyly kásibimizge sáıkes «Damý» qorynan sýbsıdıalanǵan nesıe alǵanymyzdy aıtqym keledi. Osy qarjyǵa joǵary tehnologıalyq japondyq qural-jabdyqtar satyp alǵan edik. Qazirgi tańda kompanıamyzda 30-dan astam adam jumys istep, jalaqy alyp otyr. Olardyń ishinde múmkindigi shekteýli jandar da bar. Osy úsh jyldyń ishinde jaryq dıodty shamdarymyzdy memlekettik mekemelerge ǵana emes, jeke kásipkerlerge de satyp otyrmyz, – deıdi «Balqan» kompanıasynyń jetekshisi Estaı Ysqaqov.
Bul kompanıa bıznesterin ulǵaıtý úshin bıyl da «Damý» qoryna ótinish bergen. Sol sıaqty sóz kezegi «Novopek» JSHS-niń bas dırektory Rústem Ýsmanovqa berilgende, jas kásipker 2003 jyly qurylǵan óz kompa­nıasynyń aıaǵynan tik turyp ketýine memleket tarapynan bólinip jatqan qarajattyń tıgizgen ıgi yqpalyn aıta kele, qazir otandyq naryqta qalaı jetekshi kásiporynǵa aınalǵany jaıly qyzyqty baıandady.
«Damý» qory basqarmasynyń tóraıymy Lázzat Ibragımova búgingi tańdaǵy memlekettiń maqsaty – halyqqa usynylatyn taýarlardyń, dúken sórelerindegi ónimderdiń kópshiligi «Qazaq­standa jasalǵan» markasymen shyǵarý ekendigin ataı kele:
– Osy bes jylda osynaý qar­jylandyrý tetiginiń aıasynda 6477 kompanıa sýbsıdıa aldy. Biraq áli de sýbsıdıalandyrýǵa muqtaj kásipkerler bar. Endi sizderdi qýantyp qoıaıyn. Ke­she Úkimet otyrysynda «Bıznes­tiń jol kartasy-2020» baǵdar­lamasyna ózgerister engizýge baılanysty daýys berdik. Birinshi ózgeris – burynnan talaı ret aıtylyp júrgen, Qazaqstan kásipkerleri palatasy men bizdiń kásipkerlerimizdiń ótinishine qatysty boldy. Qazaqstan taýar óndirýshileriniń aınalymdaǵy qarajatyn nesıeleýde sýbsı­dıalaýdyń jańa quraly en­gi­zildi. Elbasynyń tikeleı yqpalymen bul maqsatqa Ulttyq qordan 7 mıllıard 200 mıllıon teńge bólinbek. Al bul qarajat qazir­gi tańda otandyq ónimderdi shy­ǵaryp otyrǵan kompanıalardy qarjylandyrýǵa jumsalady, – dedi.
Lázzat Ibragımovanyń aıtýynsha, otandyq óndirýshiler tarapynan munan ózge ótinishter men usynystar jetkilikti bolǵan. «Damý» qory basqarmasynyń tóraıymy qarjylandyrýǵa baı­lanysty bul túıtkilderdiń kóp­shiligi kásipkerlerdiń paıdasyna sheshilgenin málimdedi.
Eń bastysy, «Damý» qory alǵash ret ótkizip otyrǵan osynaý kórmeniń taǵy bir artyqshylyǵy – otandyq óndirýshilerdiń sany óskeni, ónimder men taýarlardy qoraptaýda kóz tartar dızaınǵa júginip, naryqqa beıimdele bastaǵan kásipkerlerdiń kóbeıgeni qýantty.
Sonymen, kórmege qatys­ý­shy­lar Qazaqstannyń barlyq aı­ma­ǵynan kelgen 100-den asa óndi­rýshiler ishinde tamaq, qurylys salasy, jıhaz, kıim, arnaıy tehnıkalar men jabdyqtar, sonymen qatar, kádesyılar men baspahanalyq ónimder shyǵaratyn kompanıalardy kórdi.
Qoryta kelgende, «Qazaqstanda jasalǵan» kórmesiniń aıasynda otandyq kásipkerler men Almaty qalasy ákimdiginiń kom­mýnaldyq kásiporyndary arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıylyp, atalmysh kórmeni jyl saıyn ótkizip turý jóninde mámile jasaldy.