Búgin İH halyqaralyq "Shabyt" festıvaliniń Gran-Prı ıegeri. Respýblıkalyq músháıralardyń, "Altyn qalam", "Úrker-Úmit" ádebı baıqaýlarynyń júldegeri, syrshyl aqyn, qalamy qarymdy jýrnalıs Baqytgúl Babashtyń týǵan kúni.   Aqyn apaıymyzdyń shyǵarmashylyǵyna shalqar shabyt,  otbasyna  baq-bereke tileı otyryp,  jyrlaryn nazarlaryńyzǵa  usynamyz...   Qar qyzynyń haty

Oralhan Bókeıge

I. Áppaq... álem... Áppaq marjan aınalam. Janym-kókte, Jerde júrgen qur súldem. Nege osy men, Qaıyrymsyz dúnıeden qaıǵy alam? Nege osy men, Siz jaıly oılap, kúrsinem? Áppaq... álem... Adyra! Túnge ǵana qumartady jas janym. (Qaralyǵy úshin be?) Alma-qyz em, qapıada qarǵa aınala bastadym, Qara nıet Qońqaı shaldyń isinen... Áppaq... álem... Móldir muńnyń monshaqtaryn teremin. Ýysymda - toly Baq. Aq qar keship, men Sizdi izdep kelemin. Ystyq, Mu-u-u-uzdaı Júregimdi qolyma ap... İİ. Aıyrtaýda... Taǵy da tún. Qara tún. Men otyrmyn syzdap syńar qanatym. Kim biledi perishteler mekenin? Kim biledi Joldy Sizge baratyn? Aıyrtaýda... Qorǵalady búgin Aı. Aq júzimnen sorǵalady jas taǵy. Órimtaldaı ómirimdi, túbi laı, Sýy da sor teńiz etip tastady... Aıyrtaýda... Kóńilimnen kúı ketip, Bolmysymdy belgisizge bıletip. Kim biledi, áli qa-a-ansha júremin, Boz dalada bos shanamdy súıretip? Shyǵys uly! Meniń husnı-halimdi, Shyńǵystaıda bile me eken buǵylar? Taý jańǵyrtyp túnde salǵan ánimdi, Sizden basqa, Sizden basqa kim uǵar? İİ! Aǵataı! Jettiń be Aıǵa, alystap  Armanymnan, Beıýaqta kettiń qaıda, «beıǵumyr jalǵanymnan»?   Baqytqa shóldedim men. (Elge ne berem úlgi?) Aıtar ma Áýlıekól, surasam deregińdi?   Jaı túsken janym-jara, jahannyń syzy qonyp. Úlbige shaqyrsam ba, úndiniń qyzy bolyp?   Aǵataı! Joǵaltpadym siz bergen ar júzigin. Jany-órt, táni-dertti baıaǵy Qar Qyzymyn.   Alysta - qýanyshym, qasymda nala qalyp, Sizdi izdep aq tolqyny, Buqtyrma barady aǵyp...   Aqshoqy baýraıynda adasqan Kerbuǵy kim? Daýasyn taba alar  ma em men onyń sher-muńynyń? Minájat ettim taǵy, Táńirge tize búgip. Kezigip qalam ba dep kózimde júzedi Úmit... Ár túni alańdaımyn. Ár kúni tappaq bolam. Báribir... bara almaımyn... Aınalam - áppaq tuman. Aǵataı! Jerde áli jalǵasýda, Qońqaıdan qalǵan lań. Beımezgil nege kóshtiń,  «beıǵumyr jalǵanymnan???». ***

Dosym edi keshe - Muń. Tutqynymyn sen kelmeıtin qalanyń. Sen júrmeıtin kósheniń Jáne esiktiń sen eshqashan ashpaıtyn. Taǵdyrymdy men de bir kún tastaımyn, Eleń qylmaı eldiń kúńkil - ósegin, Japyraqtyń janaryna kóshemin.

Dosym búgin Jel ǵana. Ózge álemdi kózime de ilmeımin. Án salady ol terezemniń syrtynan. Kimnen seni qyzǵanamyn, bilmeımin, Janymdy jep qoıdy áıteýir bir kúmán... Eski dosym Estelik, Ekeýmizdi tógip otyr keste qyp. ...Men bir kúni ketemin bul shahardan, Taýsylady tatar dám. Usham kókke qap-qara gúl qolymda, Qap-qara muń... Jel turady jolymda... Janym, sonda beıitime kelme sen. Bul qalaǵa kórsetpeshi jasyńdy! Júregińde jyr qyp qana terbe sen, Kórmeı-aq qoı meniń qulpytasymdy. Jalyn qylyp janymnyń bar araıyn, Janarynda japyraqtyń, Sosyn seniń Júregińde, Júregińde qalaıyn...

***

Jerortada jolyqqan jaryǵym-aı, jaryǵym! Jahanda joq jarqylmen janarymdy qarydyń. Ne isteı alam sen úshin? Ne keledi qolymnan? Keshiredi bizdi kim taıqyp ketsek jolynan?

Keshire me bizdi Aspan, bultpen birge jelgen Kún, Saǵan deıin Janymdy qalaı saqtap kelgenmin? Bási ketken bul Ǵumyr tyńdar ma eken datymdy? Qasiret qoı eshkimge aıta almaý da atyńdy! Tebirener sózińnen muń sińetin reńim, Tek erinim kúbirlep, kúrsinedi júregim. Bop-boz edi dúnıe - bazary bop keldiń sen, Jasy keppes jyrymnyń ǵazaly bop keldiń sen! On segizim oralyp, kóńilimmen kúı emgen, Ot sezimge tonalyp, Seni sheksiz Súıem men! Sen sónbeshi! Ómirdiń onsyz-daǵy bári Muń. Jerortada jolyqqan Jaryǵym-aý! Jaryǵym!

**

- Maǵan arnap óleń jaz, -  dep suradyń.

Dál osy sát kelip otyr jylaǵym. Dál osy sát, japyraqqa aınalyp, Terezeńniń tusyna kep qulaǵym, Keldi meniń. Malynyp aq jańbyrǵa, Sen tursań ǵoı, sen tursań ǵoı aldymda! Janaryńa qonaqtaǵan araıdan, Shattanaıyn, shýaq shashyp jolyma. Al áıtpese, Pendelerdiń peıilinen qaraıǵan. Japyraqpyn. Alma meni qolyńa.   Aıama da. Surama da halimdi. Men jataıyn jaýrap jerdiń betinde. Áppaq jańbyr aımalaǵan janymdy, Endi sen kep lastaıyn dediń be?   -         Maǵan arnap óleń jaz, - dep suradyń. Sensiz de men dertti edim ǵoı! Ne bolady órtti - órtpen óshirsem? Dál osy sát kelip otyr jylaǵym. ...Keshir sen! ** Zańǵar kókten qolyn sozyp tur Aı da. Juldyz bitken janarynan jyr syǵyp. Saǵan meni qınap qoıǵan unaıdy, á? Qyzǵandyryp, qyrsyǵyp! Tar mańdaıǵa syıyp edi baq qashan? Az ba ómirdiń qasireti, qaıǵysy? Júregime sen kep alaý jaqpasań, Uqpady dep ókpeleıin qaı kisi? Bul azaptyń (janymdy órtep júr áli), Basy bar ma, bolar qashan aıaǵy? Aı betine jasym tamsa, kináli – Saǵynyshym baıaǵy... *** Ókinbeımin. Ólerdeı súıgenim shyn. Sen ǵana dep ómirdiń maǵynasy, Sen ǵana dep bazarym, baǵym asyl. Bir-aq kúnde bári umyt bolǵany úshin, Júregińe kiná artyp neǵylasyń?   Jerden biraz bıiktep ketip edim, Sherge oranyp oraldy kókiregim. Kinálama qyrsyqtaý minezimdi. Kinálama júrekti, ótinemin.   Endi ózińsiz, bilmeımin, kúle alam ba? Sergeldeń kóp bolady - aý, sirá, adamda? Qyz bitkennen qyzǵanyp, jylap qalar Jasy keppes  júrekti, kinálama. Usha almasa qaıteıin órge qusym, Túse almasa tómenge tórdegim shyn. Kinálama. Meniń zaǵıp kózderi júregimniń, Jazaly emes tek seni  kórgeni úshin... ** Mızam da ótti. Kúrsindirip, kúldirip. Kirpigime móp-móldir shyq ildi úmit. Aq ájemniń alaqany sekildi, Samal súıdi betimdi. Aq sáýlesin tógedi únsiz janarǵa Aı. Bir meıirge júrgenimdi-aı qana almaı! Súıgenimniń (qý sezimniń álegi), Sýyq búgin sálemi. Kúntizbede án salady Aqyrap. Onyń da áni, meniń de ánim – japyraq. Aq qaıyń tur kúzgi jelge tonalyp, Men de erteń ketsem be eken joǵalyp??? ** Dertińe qalaı tózemin, sensiz de synyq qanatym. Adasqan men bir sóz edim – Táńirim ǵana tabatyn. Jazmyshym jumbaq jasyrǵan, jaýabyn men de umyttym. Jaýraǵan muzdaı ǵasyrdan, janymdy nege jylyttyń? Jylyttyń nege janymdy, órtenip ketsin dediń be, Umytyp múlde barymdy, dert emip ketsin dediń be? Kórdim de seni, kúıge endim – qalyqtap kókte júrgendeı. Úmittenýdi úırendim – úrkenshek kóńil úndemeı. Jer basyp júrgen súldem tek, aqsha bult boldy ańsarym. Men múlde ómir súrgem joq – armandaýmenen sharshadym! Tuman da tuman tańdardan, qalaısha taptyń sen meni, Jazylmaı qalǵan mańdaıǵa, eı, taǵdyrymnyń kermegi?!! Tumar qyp jyrǵa taǵatyn, qasıet tunǵan kóz edim. Sensiz de synyq qanatym. Dertińe qalaı tózemin???-- Aı da bolǵym kelmeıdi, aspany bar. Aspany bar, ǵazaly, dastany bar. Men Gúl bolǵym keledi, dúnıeniń Ulylyǵyn tamyrsyz tastan uǵar.   Kúnim dep te aldama. Kún emespin. Janymdy órtep júr áli Muń. Eles. Tún. Men Gúl bolǵym keledi qolyńdaǵy, Suraı almaı júrse eken senen eshkim. Sabaǵyma túsirmes ýaqyt syzyn, Aq kúlteme jyrymnan jaqut tizdim. Eńlik gúl edim men. Qyzǵaldaqqa Qolyń sozdyń. Qaıtemin... (Baqytsyzbyn). ** Baqytym sen demeıdi endi, ýaqyt emdemeıdi endi. Qapyda kez bolǵany sol, altyn da jez bolǵany sol; Árime muń tunady,  bári de umytylady, Jylama, júregim meniń! Taǵdyrym talqan bolsa da, ar-muńym arqandalsa da, Otyna kúıgenim edi, órtenip súıgenim edi. Keselge bul shydar Kúz, kináli biz shyǵarmyz, Jylama, júregim meniń! Asqardan qulamaý úshin, basqaǵa jyr arnaý úshin, Túndigin kóńil túrer me ed, qaıtadan ómir súrer me ed... Kesheniń kelmeıtini úshin, tek eles terbeıtini úshin, Jylaıyq, jylasaq eger...