Ońtústik óńir ýaq malǵa baı. Sonyń ishinde asyl tuqymdy maldyń úlesi az emes. Oblysta 120 sharýa qojalyǵy asyl tuqymdy qoı ósirýge erekshe basymdyq berip otyr.
Búginde oblysta 4 111,4 myń qoı men eshki bar eken. Álbette, bul sharýalardyń eren eńbegi men memleket tarapynan berilgen qarjylaı kómekti tıimdi paıdalanýdyń arqasy. Tórt túliktiń ishinde qoı sharýashylyǵynda asyldandyrý jumystaryna kóbirek mán berilgen. Buǵan sharýalardyń ózderi qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Mundaǵy maqsat - az shyǵyn jumsap, kóp ónim alý.
Ońtústiktiń maqtanyshy - «Ordabasy» atty asyl tuqymdy qoı túri. Bul - ońtústik ǵalymdarynyń 21 jyldyq eńbeginiń jemisi. Bir atalyq mal basy 120 kg deıin et beredi. Búginde el aýmaǵyna taralǵan et baǵytyndaǵy atalmysh qoı tuqymyna kórshi memleketter de qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Óıtkeni, jańa tuqymdy qoılar ystyq pen sýyqqa tózimdi, shólge shydamdy. Júni men maıy az, eti mol. Tórt aılyq qozynyń ortasha salmaǵy 40 keli tartady. İri, saqa saýlyqtardiki - 70-90, al qoshqarlarynyń salmaǵy shamamen 95-ten 120 kelige deıin jetedi. Ettiligine baılanysty mundaı qoı tuqymy qazirdiń ózinde asa ótimdi. Qazaqy qoıdyń taǵy bir ereksheligi - barlyq jerdiń tabıǵatyna tez beıimdeledi. Tózimdi, jer tańdamaıdy, jyldam jetilip, tez qońdanady.
Búginde oblysta 70 myń bas «Ordabasy» qoıy bar. Negizinen, bul qoı tuqymynyń basyn kóbeıtýdi Ordabasy, Qazyǵurt, Saryaǵash, Otyrar jáne Saıram aýdandarynyń shopandary myqtap qolǵa alǵan. Máselen, Ordabasy aýdanyndaǵy «Seraly» sharýa qojalyǵy bul qoıdy 20 jyldan beri ósirip keledi. «Qazir usaq maldyń maı emes, et berý ónimdiligine erekshe mán beriledi. Buryn kerisinshe edi. Sol sebepti, bul qoılardyń boıyna maı emes, etti kóp jınaıtyndyǵy kópshilikti qyzyqtyrady. Bıyldyń ózinde Almaty, Jambyl, Qyzylorda oblystaryna 2500 saýlyq pen tusaq sattyq», - deıdi sharýa qojalyǵynyń basshysy Seraly Ábjanov.
Búginde «Seraly» sharýashylyǵynda 8 myńǵa jýyq «Ordabasy» qoıy bar. Ótken jyly memleketten 5 mln 200 myń, bıyl 5,5 mln teńge alyp, ıgilikti iske jumsapty. Taıaýda aýdanǵa saparlap kelgen oblys ákimi B. Atamqulov osy sharýashylyqqa arnaıy soǵyp, mal jaıymen tanysypty.
Ońtústik Qazaqstan oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqaramasynyń bólim meńgerýshisi Oraztaı Naýatulynyń aıtýynsha, bıyl «Ordabasy» tuqymy jergilikti maldardy uryqtandyrýǵa qoldanylýda. «Sebebi, memleket tarapynan asyl tuqymdy qoshqarlardy jalpy sharýaǵa birdeı etip, analyq bastaryn tegin qashyrtýǵa kómek berilip otyr. Barlyq shyǵyndardy memleket kóteredi. Qazirgi tańda 80 myńdaı maldy uryqtandyrý jumystary júrip jatyr» deıdi maman.
Bólim meńgerýshisiniń aıtýynsha, aǵymdaǵy jyly «Altyn asyq» baǵdarlamasy aıasynda 40 myńǵa jýyq tusaq satyp alynǵan. Memleketten beriletin sýbsıdıa da sharýalarǵa az kómek emes. Aıtalyq, qoıdyń analyq basynyń saýlyǵyna 1500 teńgeden sýbsıdıa beriledi. Maldy asyldandyrý úshin satyp alynatyn bir bas maldyń sýbsıdıasy - 8000 teńge.
Derekkóz: QazAqparat
