1949 jyly azattyǵyn alyp komýnıserdiń basqarýyna ótken, elimizde aspan asty eli dep áspettelip júrgen alyp kórshimizdiń, jetistigin aıtyp búkil dúnıe júzi tamsanýmen keledi, shynymen bul eldiń ekonomıkasy 1978 jyly qytaıdyń sol kezdegi basshysy Dyń Shıaý Pın el basqarý júıesine túbegeıli reforma jasaǵannan bastap qaryshtap damydy, desede bul eldiń áli de artta qalyp kele jatqan, basqa elderdiń aldynda jerge qaraıtyndaı salalary da jeterlik, sol salalardyń ishindegi eń ózekti degen onyn saralap kórelik.
1. Azyq túlik salasy. Qysqasyn aıtar bolsaq qazir qytaıdan adamǵa zıansyz taza azyq túlik tabý qıynnyń qıyny, tabıǵı azyq túlik joqtyń qasy, túgeldeı hımıalyq zıandy qospalar qosylady, qarapaıym unnyń ózine aǵartý úshin qospa qosylady, mundaı qospalardy qosýdaǵy maqsat syrt kózge sapaly etip kórsetý úshin, qoly jetetin baılary ózderiniń ulttyq taǵamdaryn jegisi klse shetel zavodtarynda óndirilgen túrin tańdaıdy, al qarapaıym halyqtyń qoly jete bermeıdi taza azyq túlikke.
2. Avtokólik óndirisi. 1955 jyly eń alǵashqy avtokólik zavody iske qosylǵan edi bul elde, al ol kezde Ońtústik Koreıada kólik shyǵaratyn zavod degen atymen bolmaǵan, qazirgi kúni Koreı kólikterin búkil álem tanıdy, Qytaıdyń barlyq qalalarynda derlik koreı avtokólikteri shapqylap júr, al Qytaılar alǵash zavodtaryn iske qosqan 60 jyldan beri birde bir sapaly markasymen dúnıe júzlik avtokólik bazaryna ene almaı otyr, bar maqtanatyn Byn Tıan, Da Joń, Doń Fyń degen atpen belgili kólikteri óz bazarlarynan asa almady, onyń ózi kedendik salyqty kóbeıtip, ishki óndiristi janyn sala qorǵaǵandyqtan ǵana aıaǵyn zorǵa basyp keledi.
3. Telkomýnıkasıa salasy, Qytaıdan Amerıkaǵa telefon shalý quny ár mınýtyna 8 ıýan nemese 1,3 dollarǵa teń, al Amerıkadan Qytaıǵa telefon shalý quny budan 15 ese arzan, al endi oılaıtyn bolarsyz, «Qytaıdyń halyq sany kóp AQSH damyǵan el ǵoı» dep, onda Qytaıdyń kórshisi Soltústik Koreıamen salystyrsaq ta jetedi, Soltústik Koreıadan Qytaıǵa telefon shalý quny Qytaıdyń ishki qala aralyq telefon shalý qunynan arzan, jalpy búkil álemmen salystyrp qarasaq ta Qytaıdyń habar almasý salasy eń qymbat elderdiń qatarynda.
- 4. Fýtbol. Qytaıdyń erler quramasy, jan sany men jer kólemi jaǵynan óziniń onnan birine de jetpeıtin kórshileri, Japon men Ońtústik Koreıa quramalaryn áli jeńe almaı keledi, ony bylaı qoıǵanda eń álsiz komandalardyń biri sanalatyn Sırıa quramalarymen oınap jeńýdiń ózi úlken qýanysh olarǵa. Sporttyń bul salasyn qysyq kózdi kórshimiz damyta almaı aq qoıdy.
5. Bilim berý salasy. Bul saladaǵy eń basty másele teńsizdik, bul elde orta mektepti bitirgen soń, joǵarǵy oqý orynana túsý úshin emtıhan tapsyrady, onda turǵan ne bar deısiz ǵoı, másele mynada, oqý shart jaǵdaıy tómen myńdaǵan kedeı aýyl qystaqtarda oqyp jatqan mılıondaǵan oqýshylarmen, úlken qalalardaǵy profesorlar men ǵalymdar sabaq beretin, zıatkerlik mektepterde oqıtyn qalanyń oqýshylary, qıyndyq dárejesi birdeı emtıhan suraqtaryna jaýap berip básekege túsedi, nátıjesinde, qalanyń oqýshylary top tobymen ýnıversıtetterge oqýǵa tússe, aýyldyń ne bir talantty balalary qoǵamǵa shyǵyp qara jumys isteıdi nemese jumyssyzdardyń qataryn kóbeıtedi.
6. Turǵyn úı qurylysy salasy. Qytaıdaǵy eń bylyqqa batqan sala, bul saladaǵy zańsyz aqsha aınalymy bireýlerdiń qaltasyn qampaıtsa, al bireýlerdi zar ıletip keledi, Qytaı chınovnıkteriniń qulqynyna tyǵylatyn ıýandardyń kóp bóligi osy saladan keledi, qarjy polısıasynyń ázirge shamasy keler emes bul salaǵa.
7. Óndiristik apattar. Sońǵy statısıkalyq málimetterge qaraǵanda, dúnıe júzindegi sońǵy 30 jylda bolǵan úlkendi kishili soǵystan qaza tapqan adamdardyń sany, sońǵy 30 jylda qytaıdyń óndiristik apattarda qaza tapqan adamdardan kóp emes, munshama kóp adam ólýiniń sebeteri, óndiris qaýipsizdigin saqtamaý, kenishterden shyǵatyn ýly gazdardyń kesiri, nemese ýly gazdyń sońǵy zardaptarynan qaza tabady. 
8. Densaýlyq saqtaý salasy. Qytaı medısınasy sońǵy jyldary biraz jetistike jetti, biraq másele mynada, eger qytaıda ómir súrseńiz artyq birneshe myń AQSH dollaryn saqtaı júrińiz, alda jalda densaýlyǵyńyz syr berip jatsa, aqysyz em qabyldaımyn dep oılamaı aq qoıyńyz, onyń ústine emdeý aqysy da ýdaı qymbat, emdeletin aqshasy joq kedeılerdiń aýrýhana bosaǵasynda jatyp qaıtys bolýy qalypty jaǵdaı sanalady bul elde.
9. Mádenıet. Qytaı halqy álemdegi eń mádenıeti tómen halyqtyń biri, qoǵamdyq orynda qaqyrynyp túkiriný, jazdyń aptap ystyǵynda kóshede balaǵyn túrip otyrý t, b, bular endi adam aýyzy baratyndary ǵan, budan basqa aýyz barmaıtyn ersi qylyqtaryn bul jerge jazýdyń ózi yńǵaısyz.
10. Kólik qatynasy. Kólik sanynyń kún sanap artýyna ilesip, qytaı qalalaryndaǵy júrip turý qıyndap barady, saǵattap turatyn kólik keptelisi, júrgizýshi mádenıetiniń tómendigi, kólik apattarynyń jıileýi Qytaıdyń basyn qatyrǵan ózekti máselelerdiń biri bolyp keledi.
Qytaıshadan aýdarǵan Serjan Qasen
