Keler jyly ótýi múmkin parlament saılaýyna Qazaqstandaǵy saıası partıalardyń basshylary álden daıyndalyp ketken sıaqty. Máselen, «Aq jol» partıasy Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna arnalǵan merekelik medaldi zıaly qaýym ókilderi men jýrnalıserge ońdy-soldy taratty. Mundaǵy «Aq jol» basshylarynyń kózdegeni medalǵa ıe bolǵan azamattar aldaǵy saılaýda partıaǵa ish tartyp júrsin degen nıet bolýy múmkin.
Esterińizde bolsa, jýyrda «Aýyl» partıasy men Ǵanı Qasymov basqaratyn Qazaqstannyń patrıottar partıasy birikti. Al, kúni keshe «Aýyl» Halyqtyq demokratıalyq-patrıottyq partıasy ózderiniń resmı saıtynyń tusaýyn kesti. Buǵan deıin resmı saıty bolmaǵan partıa, osylaısha beıresmı túrde saılaýǵa kirisip ketken sıaqty. Sondaı-aq, «Birlik» partıasyda bilek túrip, Parlamentten oryn alýǵa umtylyp jatyr. Ózderińizge belgili buǵan deıin «Rýhanıat» pen «Ádilet» partıasy birigip, azan shaqyryp ózderine «Birlik» dep at qoıǵan bolatyn. Osy birigýlerdiń astarynda saılaýdyń jaqyn arada bolatynyn anyq ańǵarýǵa bolady. Bizdiń paıymdaýymyzsha, aldaǵy ýaqytta Parlamentke 3 partıadan bólek 1 partıa ótýi múmkin.
Al, endi keler jyly ótetin Parlament saılaýynda kimniń aty máreden birinshi oryn alýy múmkin? Negizinde, bul suraqtyń bylaı qoıylýynyń ózi kúlkili sıaqty. Sebebi, «Nur Otan» partıasynyń shappaı-aq báıge alatynyn ekiniń biri biledi. Bir qyzyǵy, teńge qunsyzdanyp, azyq-túlik baǵasy sharyqtasa da, qarasha halyqtyń bas partıaǵa degen «mahabbaty» ortaımaıdy. Negizinde elimizdegi «beldi» saraptamalyq ortalyqtary saılaý qarsańynda qaı partıanyń qansha paıyz alatynyn jarıalaı bastaıdy. Atalǵan statısıkada «kánigi» mamandar «Nur Otan» 90 paıyz daýys jınaıdy» dese, olardyń aıtqan boljamy aına-qatesiz keledi.
«Nur Otannan» keıingi ekinshi oryndy «Aq jol» partıasy alýy ábden múmkin. Óıtkeni, bılik partıasyna «opozısıa» bolyp sanalatyn «Aq jol» Parlamentte oǵash qylyq tanytqan joq. Qarapaıym tilmen aıtsaq «Aq jol» partıasynyń tártibine Prezıdent ákimshiligi «5» degen baǵa qoıady. Alaıda, atalǵan partıany burynǵydaı zıaly qaýym ókilderi qos qoldap qoldamaıdy. Sebebi, kezinde Amangeldi Aıtaly bastaǵan yqpaldy zıaly qaýym ókilderin partıa basshylary «laqtyryp» ketken bolatyn. Sondyqtan da, keler saılaýda Azat Perýashevty ult zıalylary qoldaı qoıady deý qıyn. Desek te, bul másele partıanyń Parlamentten oryn alýyna eshqandaı kedergi keltirmeıdi.
Sondaı-aq, úshinshi bolyp Parlamentke Qazaqstan komýnıstik halyq partıasy ótedi. Árıne, bolshevıkttik ıdeıanyń soıylyp soǵýshy partıanyń Parlamentten oryn alýy ókinishti. Jalpy atalǵan partıanyń Parlamentke ótýi bizdiń bıliktiń ulttyq múddege júrdim-bardym qaraıtynyn ańǵartady. Óıtkeni, 70 jyl boıy bolshevıkter qazaqtyń ıgi jaqsylaryn atyp, qoldan ashtyq uıymdastyrdy. Mine, osyny bile tura bılik Qazaqstan komýnıstik halyq partıasyna múmkindik berdi. Ókinishke qaraı, bul joly da atalǵan partıa Parlamentten oryn alady.
Sońǵy ýaqytta jasalǵan saıası ózgerister Parlamentte 3 partıadan bólek bir nemese eki partıa jiberiletinin ańǵartty. Naqtyraq aıtsaq, «Aýyl» men «Birlik» partıasynyń biri Parlamentten kórinýi múmkin. Óıtkeni, «Aýyl» partıasyn jańalyqtaryn memlekettik buqaralyq aqparat quraldary qazirden bastap nasıhattap jatyr. Ádette, ózderine unamaıtyn partıalardyń jańalyqtaryn úkimetke qarasty BAQ jarıalamaıdy. Sondaı-aq, buqaralyq aqparat quraldary «Birlik» partıasynyń da jumysyn kórsetip júr. Alaıda, qazaqstandyq saıası arenada qazirgi qalyptasqan ahýaldy sarapqa salsaq, «Birlikke» qaraǵanda «Aýyl» partıasynyń aldaǵy saılaýda asyǵy alshysynan túsýi múmkin degen boljam qısynǵa keletin sıyqty.
Serik JOLDASBAI
Astana
