سوڭعى كەزدەرى رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى شيەلەنىستىڭ، اسىرەسە، رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ ۋكراينا قۇرامىنداعى قىرىم اۆتونوميالىق رەسپۋبليكاسىن رەسەي فەدەراسياسىنا قوسۋ تۋرالى زاڭعا قول قويىپ، قىرىمدى اننەكسيالاۋ قۇجاتىنىڭ ءبىر-اق كۇندە بەكىتىلۋى وتانداستارىمىزدى، سونىڭ ىشىندە، ەلى مەن جەرىن، ونىڭ تاۋەلسىزدىگىن سۇيەتىن، بويىندا نامىسى بار كەز-كەلگەن ازاماتتى بارىنشا الاڭداتقانى انىق ءارى جالعاستى الاڭداتۋ ۇستىندە. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە، سونىڭ ىشىندە سولتۇستىك وبلىستارعا، ءتىپتى، جالپى ەلىمىزگە، قالا بەردى بۇكىل ورتالىق ازيالىق ەلدەرگە قاۋىپ-قاتەر ءتوندى دەپ جار سالۋلار مەن بولجام جاساۋلار كوبەيىپ كەتتى. بۇنىڭ ءبارى تەك ءوزىمىزدىڭ ىشكى سەنىمسىزدىگىنەن تۋىلعان بوس ۇرەي عانا.
مەنىڭ ويىمشا ءدال وسى ۋكراينانىڭ تاعدىرىنىڭ ءبىزدىڭ ەلدە قايتالانۋىنىڭ نەگىزى ءالسىز، مۇمكىندىگى تومەن. سەبەبى: بىرىنشىدەن، ەكى ەلدىڭ وسى كەزدەگى قوعامدىق-ساياسي جاعدايىندا زور ايىرماشىلىق بار. ۋكراينادا ءبىراز ۋاقىتقا جالعاسقان شيەلەنىستەر ەلدىڭ ەكونوميكالىق جانە ىشكى ساياسي تۇراقتىلىعىن قاتتى السىرەتتى. سونىڭ سالدارىنان پرەزيدەنت ۆيكتور يانۋكوۆيچ رەسەي استى دا، بيلىككە باسقا ادامدار كەلدى. ولاردىڭ بيلىكتى تولىقتاي يگەرىپ، وڭ-سولىن انىقتاپ الۋىنا رەسەي مۇرشا بەرمەدى. ال بىزدەگى جاعداي باسقا، بۇلاردىڭ بىردە-بىرى ءبىزدىڭ ەلدە جوق، سوندىقتان سىرتقى كۇشتەردىڭ اسەرىنە ءبىزدىڭ ۇكىمەتتىڭ جوسپارلى تۇردە تويتارىس بەرۋىنە مۇمكىندىگى بار.
ەكىنشىدەن، ءبىزدى قورعايتىن حالىقارالىق كەلىسىمدەر مەن شارتتار بار. سونىڭ ءبىرى جانە بىرەگەيى 1994 جىلى بۋداپەشتتە قول قويىلعان كەلىسىم. ول كەلىسىم بويىنشا اقش، انگليا جانە رەسەي قازاقستاننىڭ يادروسىز ەل بولۋىنا وراي، قازاقستاننىڭ دەربەستىگىنە، يەلىك قۇقىعىنا جانە قازىرگى شەكاراسىنا قۇرمەت ەتەتىندىكتەرىن، قارۋلى كۇشپەن اۋماقتىق تۇتاستىعىنا، ساياسي دەربەستىگىنە ءقاۋىپ توندىرمەيتىندىكتەرىن قۇجات ارقىلى راستاعان. بۇل كەلىسىمگە 1995 جىلى جۇڭگو مەن فرانسيادا قول قويعان. دەمەك، قازاقستاننىڭ قولىندا ساياسي تۇتاستىعىن قورعاۋدىڭ حالىقارالىق بەكىتىلگەن قۇجاتى بار. الايدا، ونداي كەلىسىمدەر ۋكراينادا دا بولعان، قىرىمدى قوسىپ الۋدا رەسەي ءبىرقاتار كەلىسىمدەردى بۇزدى. ولاردىڭ اراسىندا بۇۇ جارعىسى، ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق كەڭەسى جارعىسى، 1975 جىلعى حەلسينكي كەلىسىمى، 1997 جىلعى ۋكراينا-رەسەي ەكىجاقتى كەلىسىم-شارتى، جۋىردا مەرزىمى ۇزارتىلعان قۇجات - قارا تەڭىز فلوتىن جالعا الۋ جونىندەگى كەلىسىم بار. ولاي بولسا، بۇل حالىقارالىق كەلىسىمنىڭ قۇنى بولماعانى ما؟ -دەپ سۇراق قويۋىڭىز مۇمكىن. ارينە، بۇل كەلىسىم رەسەيدىڭ الدىنا كولدەنەڭ تارتىلدى. الايدا، رەسەي ونى تەرىسكە شىعارۋدىڭ جولىن تاپتى، تاپقان جولى: ۋكراينانىڭ ول كەزدەگى ۇكىمەتى باسقا بولدى، بۇگىنگى ۇكىمەتىمەن كەلىسىم جاساعان جوقپىز-دەدى. ال بىزدە 1991 جىلدان بەرى ءبىر ۇكىمەت. رەسەيدىڭ سىلتاۋ تابار ورنى جوق. ۇكىمەتتىڭ ۇزاق وتىرۋىنىڭ ءبىر پايداسى وسى بولار. بۇدان باسقا دا قۇجاتتار بار، ونى دا ايتايىن. ونىڭ ءبىرى، 1996 جىلىدىڭ ساۋىرىندە قىتايدىڭ شاڭحاي قالاسىندا قازاقستان، رەسەي، قىرعىزستان، جۇڭگو جانە تاجىكستان ەلدەرى اراسىنداعى كەلىسىم. ودان سىرت، قازاقستان مەن رەسەي اراسىندا 1992 جىلى 25 مامىردا قول قويىسقان دوستىق، سەلبەستىك جانە ءوزارا كومەك شارتى بار. بۇل شارت بويىنشا ەكى ەلدىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعى مەن يەلىك قۇقىعىن ءوزارا ساقتاۋ جانە قۇرمەت ەتۋ مىندەتتەرى انىق كورسەتىلگەن. قازاقستان رەسەيدەن باسقا، ءوزىنىڭ ۇلتتىق تاۋەلسىزدىگىنە كەپىلدىك ەتەتىن باسقا دا الپاۋىت ەلدەرمەن ءوزارا كەلىسىمى بار. مىسالى، 1994 جىلى اقپاندا اقش-تا قول قويىلعان "دەموكراتيالىق سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناستار ەرەجەسى"-دەپ اتالاتىن كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەكى ەلدىڭ نەگىزگى زاڭدى قۇجاتى بولىپ كەلە جاتقان كەلىسىم بار. مۇندا دا اقش ءۇشىن قازاقستاننىڭ قاۋىپسىزدىگى، دەربەستىگى، يەلىك قۇقىعى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعى اسا ماڭىزدى، توتەنشە كەلەلى ماسەلە ەكەندىگى كورسەتىلگەن. ونىڭ ۇستىنە ەلىمىز بۇۇ تانىعان ەگەمەندى ەل، ءارى 1996 جىلى ەلىمىز بۇۇ بويىنشا بەيبىتشىلىكتى قورعاۋ قيمىلىنا قاتىسۋ قۇقىعىنا يە بولعان مەملەكەت. وسى تەكتەس قۇجاتتار مەن كەلىسىمدەر ەلەمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىنىڭ حالىقارالىق زاڭدىق كەپىلى بولماق.
ۇشىنشىدەن، ەلىمىز الپاۋىت ەلدەردىڭ ەكونوميكالىق مۇددەلەرى توعىسقان ايماق. ەلىمىزدە مول تابيعي رەسۋرستارىنىڭ قورىنىڭ بولۋى ەلىمىز ءۇشىن كوپتەگەن دامىعان ەلدەردىڭ مۇددەسىن توقايلاستىرىپ، سىرت كۇشتەردىڭ باسىمدىلىعىن تەڭ ۇستاۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. سوندىقتان بايلىعى مول، جەرى كەڭ قازاقستاندى ەشبىر مۇددەلى ەل جەكە ءبىر مەملەكەتتىڭ يەلىگىنە بەرىپ قويىپ قاراپ وتىرماسى انىق. ءتىپتى، رەسەيمەن مۇددەلىك تۇرعىسىنان ۇقساستىعى بار جۇڭگو دا ۋكراينا ماسەلەسىندە بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە ۋكراينانىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعىن قولداۋ تۋرالى اقش ۇسىنعان جوباعا داۋىس بەرەردە بەيتاراپتىق ساقتاپ، قالىس قالعانىن بىلەمىز. الايدا، ماسەلە قازاقستانمەن بولعاندا ونىڭ قالىس قالمايتىنا انىق. ونىڭ ەكى سەبەبى بار: ءبىرى ەلىمىزدىڭ قارا التىنى مەن استىعىنا بايلانىستى ەكونوميكالىق جاعى بولسا، ەكىنشىدەن، ءوز ىشىندەگى ساياسي تۇراقتىلىققا اسەر ەتەدى دەپ الاڭدۋى. ەلباسىنىڭ كوپ جاقتىلى ساياسات ۇستانۋىنىڭ ءبىر سەبەبى وسىندا جاتىر. سوڭعى كەزەكتى ۇكىمەت وتىرىسىندا ۇكىمەتكە جۇكتەلگەن شەتەلدىك ينۆەستورلاردى كوپتەپ تارتۋدى تالاپ ەتۋىنىڭ ءبىر ۇشى وسىندا بولسا كەرەك.
تورتىنشىدەن، رەسەيدىڭ ەندىگى باستى نازاردا ۇستاعانى قازاقستان ەمەس، ول ۋكراينانىڭ شىعىس ايماعى. ون ايماقتا ەكى وتتىڭ ورتاسىندا قالعان ورىس ءتىلدى ازاماتتار كوپ، رەسەي ولاردىڭ ماسەلەسىن ءبىر جاقتى ەتۋى ءتيىس. ونى دا قىرىمداعى سەناريمەن جاۋلاۋعا كىرىسە مە، جوق الدە باسقا ءادىس قولدانا ما؟ ول جاعى ازىرگە بەلگىسىز. قالايدا ءبىر شارا قولدانۋى مۇمكىن. ويتكەنى، شارا قولدانباسا ءوز قانداستارىن وتقا يتەرىپ، سوڭىندا تايقىپ شىعىپ كەتكەندىك بولادى. ول ءپۋتيننىڭ بەدەلىنە نۇقسان ەتەرى انىق. ال شارا قولدانار بولسا، ول قىرىمنان بەتەر قيىنعا تۇسەرى بەك مۇمكىن. قىرىمعا كىرەردە باستى ەكى ءتۇرلى سەبەپتى كورسەتتى. ءبىرىنشىسى، قارا تەڭىزدەگى اسكەري تەڭىز فلوتىنىڭ مۇددەسى، ەكىنشىدەن، سونداعى ورىس ءتىلدى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتىق مۇدەسىن قورعاۋ. ال شىعىس ايماققا كەلگەندە سوڭعى ءۋاجى عانا قالادى. ول ءۋاج بۇۇ-نىڭ بىتىمگەرشىلىك اياسىندا شەشىم تاباتىن الەۋمەتتىك ماسەلەگە سايادى. ونىڭ ۇستىنە حالىقارالىق ۇيىمدار رەسەيدىڭ جالعاستى تايراڭداۋىنا قاراپ وتىرماس. سەبەبى، رەسەيدىڭ باياعى كەڭەس وداعى كەزىندەگىدەي كۇش الىپ كەتۋى باتىستىڭ دا، قىتايدىڭ دا، مۇسىلمان الەمىنىڭ دە قالاعانى ەمەس.
بەسىنشىدەن، رەسەيدىڭ تۇپكى ويى كەلمەسكە كەتكەن كەڭەس وداعىن جاڭعىرتۋ نەگىزىندە الەمدەگى باستى ويىنشىعا اينالۋ بولسا، وندا قازاقستاننىڭ سولتۇستىك ايماقتارىن قىرىم تاسىلىمەن تارتىپ الىپ، قازاقستانمەن جانە باسقا دا ەلدەرمەن الاكوز بولۋدىڭ قاجەتى جوق. قايتا، ەكونوميكالىق تۇرعىدان جاۋلاپ الۋ ءتاسىلىن قولدانىپ، سول ارقىلى قازاقستاندى ايتپاعاندا تۇتاس ورتالىق ازيانى ءوزىنىڭ الاقانىندا ۇستايتىن "تاۋەلسىز، ءبىراق تاۋەلدى" نىسانعا اينالدىرىپ قويۋى ولار ءۇشىن ءتيىمدى بولارى انىق.
التىنشىدان، ەلباسىنىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ساياسي تۇلعا رەتىندەگى باسىمدىلىعى مەن تانىمدىلىعى قىرىم داعدارىسىنىڭ ءبىزدىڭ ەلدە قايتالانبايتىندىعىنىڭ ءبىر كورىنىسى. قازىرگى ۋكراينا باسشىلارىنىڭ قايسى تانىمال؟ قايسى الەمدىك دەڭگەيدە مويىندالعان ساياساتكەر؟ ەشقايسىسى. ال ەلباسى باتىس پەن شىعىسقا بىردەي تانىمال، ءسوزى ءوتىمدى تۇلعا. ونىڭ ۇستىنە ەلباسى ءوزى تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعان ەلدى ءوزى كوزى تىرىسىندە، ءوزى بيلىك تۇعىرىندا تۇرعان كەزدە باسقا بىرەۋدىڭ جەتەگىنە تاۋەلسىزدىكتى جەتەلەتىپ جىبەرمەسى انىق. ول ءوز ويىن تالاي مارتە: ەگەر قانداي ءبىر ۇيىم قازاقستاننىڭ ەگەمەندىگىنە قاتەر توندىرەتىن بولسا، قازاقستان ول ۇيىمنان شىعۋعا دايىن -دەپ اشىق ايتتى.
قازاقستان قاتارداعى دامۋشى ەل بولسا دا، كوپتەگەن حالىقارالىق ۇيىمدارعا مۇشە جانە ەقىۇ سياقتى تانىمال ۇيىمدارعا دا ءتوراعالىق ەتتى، ءارى الەمدىك دەڭگەيدەگى ەكونوميكالىق جانە ساياسي، سونداي-اق ءدىني كەلىسىمدەردى استانا جانە الماتى قالالارىندا قاتارىنان وتكىزىپ كەلەدى، وسىنىڭ بارلىعى دا ەلباسىنىڭ قازاقستاندى، قازاقتى الەمگە ادەيى تانىتۋ ماقساتىنان تۋعان ءىس-شارالار ەدى. وسى تانىتۋدىڭ ءوزى دە ەلىمىزدىڭ سىرتقى بەدەلىن اسقاقتاتىپ، الدە قالاي كەلەڭسىزدىكتەر تۋىنداسا الەم جۇرتشىلىعى بىلمەيتىن قايداعى ءبىر ەل ەمەس، قايتا، الەم حالقى بەي-جاي قاراي المايتىن ەل مارتەبەسىنە يە ەتتى. بۇل دا بولسا، ەلباسىنىڭ كورەگەن ساياساتىنىڭ ءبىر جەمىسى.
جەتىنشىدەن، قازاق حالقى جانە ونىڭ قۇلدىق سانادان ازات جاس ۇرپاعىنىڭ ەرىك-جىگەرى مەن قايرات-كۇشى 23 جىلدىق تاۋەلسىزدىك كەزەڭدە ۇلت نامىسى ويانىپ، تاۋەلسىزدىكتىڭ ءتاتتى ءدامىن سەزىنىپ ۇلگىردىك. بوداندىقتىڭ دا زارى ۇمىتىلعان جوق. تاڭداۋ انىق، مىندەت ايقان. سوندىقتان قويداي قوڭىر بولساقتا، جىلقىداي تەكتىلىك بويىمىزدا بار.
قورىتا ايتقاندا، بىزگە ءدال وسى كەزەڭدە ۇرەيدەن گورى سەنىمنىڭ بولعانى دۇرىس. سەنىمسىزدىك كۇللى ساتسىزدىكتىڭ باسى. ال سەنىم جەڭىستىڭ اناسى. بوس ۇرەي، دالباسا قورقۋ ادامنىڭ كۇشىن الىپ، ءۇمىتىن كەسەتىن، شاراسىزدىقتىڭ شىرماۋىنا شاتيتىن سۇر جىلاننىڭ ءوزى. الايدا، مەن، بىزدە ءبارى جاقسى، قام-قايعىسىز جاتىڭدار دەۋدەن اۋلاقپىن. دانا حالقىمىز "جاۋ جوق دەمە، جار استىندا"-دەيدى. مىنا قىم-قۋىت دۇنيەدە جاۋدىڭ قاي تۇستان شىعارىن بولجاپ ءبىلۋ قيىن. سوندىقتان قاشاندا ساقتىق كەرەك، ساقتىقپەن بىرگە ۇزدىكسىز دامۋ كەرەك. قازاقتا "شىعىسىنا يەسى باسشى"-دەگەن اتالى ءسوز بار. بۇل ءارقانداي شىعىن نەمەسە جوعالتۋ يەسىنىڭ وي-ساناسى مەن ىس-ارەكەتىنە بايلانىستى دەگەندى مەڭزەيدى. تاۋەلسىزدىك تە سولاي، ءوزىمىزدىڭ ويىمىز بەن ءىسىمىز دۇرىس بولماسا، ونىڭ قولدان شىعىپ كەتۋى وتە وڭاي. وسى ءوزىمىزدىڭ باسشى بولۋىمىز ۇكىمەتىمىزدەن باستاپ ءار ءبىر ازاماتىمىزعا دەيىن جالعاساتىن جاۋاپكەرشىلىك. دۇرىس بولماعان ساياسي شەشىمدەر، زياندى ەكونوميكالىق كەلىسىمدەر، قاتەرلى وداقتاستار، باسقارۋداعى بيۋروكراتيالىق، امىرشىل-اكىمشىلدىك، ۇرلىق-قارلىق، جالقاۋلىق، ەرىنشەكتىك، جەمقورلىق، ساتقىندىق، نامىسسىزدىق، يمانسىزدىق، بىلىمسىزدىك، كەدەيلىك ت.ب. وسى تەكتەس كەلەڭسىزدىكتەردىڭ بارلىعى دا ءوزىمىز باسشى بولىپ تاۋەلسىزدىكتى تۇعىرىنان تايدىرۋدىڭ تاسىلدەرى بولماق.
ولاي بولسا، نە ىستەۋىمىز كەرەك؟ -دەگەن سۇراق تۋارى حاق. مەنىڭ تۇسىنىگىمشە، مۇمكىن بولسا قولعا الۋعا ءتيىستى ماڭىزدى ءىس-شارالار قاتارىنا مىنالاردى اتار ەدىم:
- كەدەندىك وداق شەڭبەرىندەگى جالعاستى ينتەگراسيالانۋ ءۇردىسىن باياۋلاتۋ ءتيىس. تاياۋ ۋاقىتتا قالىپتاسقالى وتىرعان ءبىرتۇتاس ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭىستىك شارتتارىن قايتا قاراۋ نەمەسە باس تارتۋ كەرەك.
- كوشى-قونعا بايلانىستى زاڭدىق تالاپتاردى قايتا قاراپ، قوس ازاماتتىق العان ازاماتتاردى قاتاڭ جازالاپ، قۇزىرەتتى ورىنداردا جۇمىس ىستەۋىنە جول بەرمەۋ كەرەك.
- ورالمانداردىڭ كەلۋىنە، ازاماتتىق الۋىنا قويىلعان كەدىرگىلەردى الىپ تاستاپ، بۇرىنعىدان دا ارتىق جەڭىلدىك بەرۋى جانە باعىتتى، جوسپارلى تۇردە ورنالاستىرۋ ءتيىس.
- ءبىلىم بەرۋ سالاسى مەن اسكەري-قورعانىس سالاسىن قارجىلاندىرۋدى بارىنشا تەزدەتۋ جانە ۇتىمدى ەتۋ قاجەت. اسكەري تەحنيكالاردى رەسەيدەن ەمەس، باسقا دامىعان ەلدەردەن الۋ ءتيىس.
- مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ىسىندەگى سونىڭ ىشىندە، اسىرەسە قورعانىس سالاسى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىقتى قاتاڭ جازالاۋ جانە ونى مەملەكەتكە ساتقىندىق رەتىندە باعالاۋ قاجەت.
- ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىنە جات پيعىلدى ەلدەر مەن توپتاردىڭ اقپاراتتىق قۇرالدارىنىڭ، راديو، تەليەۆيدەنيە، ينتەرنەت رەسۋرستارىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ونىڭ ورنىن وتاندىق، حالىققا ادال قىزمەت ەتەتىن ارنالارمەن تولتىرۋعا كۇش سالۋ لازىم.
- تۇركى تىلدەس ەلدەرمەن بايلانىستى نىعايتىپ، كەڭەستىك يدەولوگيا كەزىندە ءبولىنىپ قالعان ارالىقتى بارىنشا جاقىنداتۋ ءتيىس. "كوپ قورقىتادى، تەرەڭ باتىرادى" دەگەن بار.
- مەكتەپ جانە جوو-دا وتانشىلدىق تاربيەگە باسا ءمان بەرۋ قاجەت. "وتاندى ءسۇيۋ يماننان" دەگەندەي ءدىني باسقارمانىڭ دا وسى سالاعا ات سالىسۋىن تالاپ ەتۋ ءتيىس. ءدىن مەملەكەتتىك يدەولوگيادان بولەك ءومىر سۇرەتىن قۇبىلىس ەمەس، قايتا مەملەكەت مۇددەسىنە جۇمىس ىستەۋى قۇپتارلىق بولادى.
- وتاندىق ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ سان-سالالى جولدارىن قاراستىرىپ، حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە جۇمىس ىستەۋ كەرەك.
- رەسەيمەن اراداعى اسكەري پاليگوندار مەن بايقوڭىر عارىش ايلاعىنا بايلانىستى كەلىسىمدەردى قايتا قاراۋ ءتيىس. ءارى بايقوڭىردى جالعا الاعاندىعى ءۇشىن اقشا ورنىنا ولاردان تەحنيكا الۋدى توقتاتىپ، تازا اقشا الۋدى تالاپ ەتۋ جانە سومانىڭ كولەمىن ءوسىرۋ قاجەت.
- بيلىك باسىنداعى ازاماتتاردان باسقا، عالىمداردا، ونەر ادامدارى دا حالىق الدىندا اسقان جاۋاپكەرشىلىكپەن ءوز مىندەتتەرىن ادال وتەۋگە ۇيرەنۋ ءتيىس. سەبەبى حالىقتا بالا سەكىلدى ۇلكەنگە قاراپ وسەدى.
- ءاربىر ازامات جاقسىلىققا جولىقسا ءوزىنىڭ پىسىقتىعىنان، كەدەرگىگە تاپ بولسا، ۇكىمەتتەن، باسشىلىقتان نەمەسە بىرەۋدەن كورە كەتەتىن جىلاڭقىلىقتى قويىپ، ءوز بويىنداعى نامىسىن قايراپ، ەرىنبەي ەڭبەكتەنۋگە تالپىنۋ ءتيىس.
- مەملەكەتتىك جاردەماقىنى جانە زەينەتاقىنى مولايتىپ، جاستاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋگە شىنايى نيەتپەن كومەكتەسىپ، ولاردىڭ باسپانالى بولۋىنا، جۇمىسپەن قامتىلۋىنا جاعداي جاساۋى ءتيىس، سول ارقىلى حالىق سانىن كوبەيتۋدى قولعا الۋ قاجەت.
- شەتەلدەرمەن بولعان ينۆەستيسيالىق قاتىناستى بارىنشا كۇشەيتىپ، اكىمشىلدىك بيۋروكراتيالىقتان قول ءۇزۋ ءتيىس.
اباي دانامىزدىڭ "ءبىرىڭدى قازاق ءبىرىڭ دوس، كورمەسەڭ ءىستىڭ ءبارى بوس" -دەگەن ۇلاعاتتى ۇندەۋى ءالى دە ءوزىنىڭ ومىرشەڭدىگىن جويعان جوق، جويماق تۇگىل كۇن وتكەن سايىن ماڭىزىن ارتتىرىپ، حالقىمىزدىڭ اۋىز بىرشىلىگىن ساقتاۋدىڭ قانشالىق كەرەك ەكەندىگىن كورسەتىپ وتىر.
قۇرمەتتى اعايىن، مەن قاراپايىم قازاق ازاماتى رەتىندە وسى ءبىر اسا ماڭىزدى تاقىرىپقا قاتىستى ءوز وي-پىكىرىمدى جازدىم. الاش ازاماتتارىمەن وي بولىسكىم كەلەدى. مەندىك كوڭىل ماقساتى: "جاقسى لەبىز جارىم ىرىس" نەمەسە "نە ويلاساڭ سول بولادى" - دەگەندەي جاقسىلىقتى ايتۋ، جاقسىلىقتى ويلاۋ مەن تىلەۋ جانە سوعان تالپىنۋ.
قاستەر سارقىتقان ۇلى،
ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك گەوگرافيا عىلىمدارى كانديداتى.
اباي ات. قازۇپۋ ماگيسترانتۋرا جانە دوكتورانتۋرا
ينستيتۋتىنىڭ دوسەنتى
سۋرەت: beauty-places.com
قامشى سىلتەيدى
