سوۆەت-حان عابباسوۆ – جازۋشى‑دارىگەر، فانتاست، مەديسينا جانە پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى،كسرو دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى، پروفەسسور، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، شقو-سى،زايسان اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى، ماحامبەت اتىنداعى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى، حالىقارالىق نوسترادامۋس اتىنداعى اكادەميانىڭ تولىق مۇشەسى – اكادەميك.
«ادامعا تاربيە بەرمەي تۇرىپ، ءبىلىم مەن عىلىمعا ۇيرەتسەڭ،
ول جۇرگەن ورتاسىنا – اپات اكەلەدى.»
ءال‑فارابي
الەمدىك ينوۆاسياداعى – قازاق رۋحىنىڭ جاڭا جوباسى دەگەنىمىز نە؟. ‑ ءيا‑ءا، بۇل ساۋالدى تەرەڭ ءتۇسىنۋدىڭ ماڭىزى مەن ءمانى، ۇلتتىق وركەننيەتىمىزدىڭ كەلەشەكتەگى پاراساتى بولماق ؟! ەندەشە، ورايىنا لايىق وي ءبولىسىپ، پىكىرلەرىمىزدى ساباقتاستىرىپ كورەلىك…
ەڭ اۋەلى، عىلىم اشقان بۇكىل كوسموس الەمىندەگى زاڭدىلىقتاردى ايتپاي‑اق، ادامزات مەكەندەپ وتىرعان جەر‑انامىزدىڭ تابيعاتىنداعى تۇراقتى ج ءۇ ي ە ل ءى ل ءى ك ت ە ر د ءى ە س ك ە ر س ە ك، ۇسىنىلعالى وتىرعان جوبانىڭ ەڭ باستى يدەياسى مەن باعىتتارى اشىلماق. سوندا، ول نە ؟..
ونى بارىنشا قىسقارتىپ ايتساق، ول – ءبىزدى قورشاعان جاراتىلىس پەن ادام تابيعاتىنداعى جىمداسا بايلانىسىپ جاتقان – كۇللى جۇيە اتاۋلىنىڭ تۇراقتى سىيپاتتارىن – تۇسىنگەن سايىن، تاڭداي قاعا تاڭىرقايتىنىمىز شىندىق. مىنە بۇدان، تەك جۇيەنىڭ قۇدىرەتىمەن عانا، كۇللى تىرشىلىكتىڭ ءومىر سۇرە‑الاتىن زاڭدىلىعىن ۇعىنامىز. ماسەلەن بۇل كورىنىس، وسىمدىكتەر الەمىن دە – تامىرى، ءدىڭى، بۇتاعى، جاپىراعى – بولىپ جۇيەلەنسە، جانۋارلار الەمىن دە – ءتانى مەن جانى – دەلىنسە، ال ادام الەمىن دە – ءتانى مەن جانى جانە رۋحى – دەپ جۇيەلەنەتىنى بەلگىلى. ال، وسىناۋ كۇردەلى قۇبىلىستى، وسىلاي دەي تۇرساق تا..، جوعارىدا ايتىلعان تىرشىلىك الەمىندە كەزدەسەتىن، ءبىر ءتۇردىڭ – بىرنەشە نۇسقاسى بولاتىنى دا انىق. مىسالى، روزا گ ۇلىنىڭ – ونداعان تۇرلەرى، تەرەكتىڭ – سان‑الۋان بولۋى، ءتىپتى جانۋارلارداعى مىسىق پەن يت تەكتەستەردىڭ – ۇلكەندى‑كىشىلى ءار‑الۋاندىقتارى دا تولىپ جاتىر. وسىناۋ، جاراتىلىستاعى تىلسىمى مول تۇراقتى زاڭدىلىقتارعا تۇشىنساق، وندا ادامزاتتىڭ سان ۇلتتى جانە ءار‑ءتۇستى بولۋىنىڭ ماڭىزى دا زور بولسا كەرەك...
بۇكىل تىرشىلىك الەمىندەگى وسىنشاما قۇبىلىستاردىڭ كىلتى، تەك جاراتىلىستىڭ گەنەفونى مەن تەگىندە جاتقاندىعى بەلگىلى. بۇل عىلىمدا جان‑جاقتى زەرتتەلىپ انىقتالعان قۇبىلىس؟!.. ولاي بولسا، تىرشىلىكتىڭ تۇرلەرىنە جاتاتىن – وسىمدىكتەر، جانۋارلار، ادامزات – الەمدەرىندەگى تەكتىك نەگىزدەرى ەش وزگەرىسكە تۇسپەي ساقتالۋى باستى شارت ەكەن. ەندەشە، عالامدانۋدىڭ قىسپاعىنان – حالقىمىزدىڭ قازاقى رۋحىن – ساقتاپ قالۋدىڭ ماڭىزىن تۇسىنەتىن ۋاقىت كەلدى. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن، ولاردى تاقىرىپ‑تاقىرىپتارعا جىكتەپ تالداعانىمىز ءجون سىيااقتى...
ءى. حالىقتىق بولىمىس پەن تەكتى ساقتاۋ ؛
‑ كەستەلەپ ايتساق، قازىرگى تاڭدا «جەر – تۇيمەدەي، الەم كەڭىستىگى – قالپاقتاي» بولىپ قالعاندىقتان، ادامزاتتىڭ ارالاس‑قۇرالاستارى ەرەكشە جيىلەپ كەتكەنى انىق. سوندىقتان، ولاردىڭ ءبىر‑بىرىنە دەگەن اسەرلەرى، بۇرىن‑سوڭدى بولىپ كورمەگەن سىيپاتتارعا اۋىسۋى اسقىنىپ بارادى. كۇشتىسى، السىزدەۋىن وزىنە ءسىڭىرىپ الۋعا تىرىسۋشىلىق مول. مىنە، ءدال وسىدان ساقتانۋدىڭ جولى بار ما ؟ ارينە، بار !.. ول – حالىقتىق بولىمىسىڭدى (مەنتاليتەتىڭدى) ساقتايتىن ‑ ۇلتتىق ءداستۇر‑سالتىڭ مەن انا ءتىلىڭ ‑ ەكەنى بەلگىلى. بۇل ەكەۋى تەرەڭدە جاتقان تەگىڭدى دە ساقتايدى. جاھاندانۋدىڭ قىسپاعىنا شىدايتىن – جارىلمايتىن جاڭعاق – تەك وسى ەكەۋى ەكەنىن ۇرپاعىمىزدىڭ بىلگەنى ءجون. وسى كەزەڭدەگى باستى جاۋىمىز – ەلىكتەۋشىلىك – ەكەنىن ەستەن شىعارۋعا بولمايدى...
ءىى. ۇلتتىق تاربيە مەن ءبىلىم جۇيەسى؛
‑قازاق رۋحىنىڭ ينوۆاسياسى مەن تەحنولوگياسىن جاسايتىن دا، ونى ايقىندايتىن دا، وسى ەكى جۇيە بولىپ تابىلادى. ءتىپتى، قاي حالىقتىڭ بولماسىن، جالپى ادامزاتتىڭ كەلەشەگى مەن وركەنيەتى وسى ەكى جۇيەنىڭ دۇرىس شەشىلۋى مەن جەتىلۋىنە بايلانىستى. ادامنىڭ تابيعاتپەن ۇندەسكەن دۇرىس تاربيەسى – تىرشىلىكتىڭ ىرگەتاسى بولعان دا، ونىڭ ساپالى ءبىلىمى – ءومىرىنىڭ مازمۇنىن انىقتايتىن ايناسى ەكەنى انىق. ەندەشە، قازاق حالقى ءوزىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن تەرەڭ سەزىنگىسى كەلسە، بۇگىنگى ۇرپاق تاربيەسى مەن ءبىلىم جۇيەلەرىنە سىندارلى قاراۋى كەرەك. سوناۋ زمانعى بوداندىقتان كەلە جاتقان «ەۆروپاسەنتريزم مەتودولوگياسىنىڭ» زارداپتارىن تانىپ بىلۋمەن قوسا، ونان قۇتىلۋدىڭ جاڭا ءىلىمىن جاساۋى قاجەت. جاڭا ءىلىمنىڭ نەگىزى ‑ ۇلتتىق بولىمىس (مەنتاليتەت) پەن ءداستۇر‑سالتتىڭ – وزىق ۇلگىلەرىنە سۇيەنۋ ارقىلى، قازاق رۋحىنىڭ پاراساتتى مەن كىسىلىگىنىڭ كەلبەتىن انىقتاماق. سوندا عانا – ەلىكتەۋشىلىكتىڭ ەربەڭىنەن – قۇتىلىپ، ءوزىنىڭ ۇلتتىق بەينەسىن قالىپتاستىرعان، ادامزاتقا ەلەۋلى ەل بولارىمىزعا سەنەمىن. مۇنىڭ جولى اسا ءبىر قىيىن دا ەمەس! ويتكەنى، بىزگە اللانىڭ راحىمىمەن بەرىلگەن ‑ «ۇرپاق تاربيەسىنىڭ جاڭا ءىلىمى» ‑ تاۋەلسىزدىگىمىزبەن بىرگە كەلىپ، حالقىمىزدىڭ اراسىندا ءجۇرىپ جاتقانىن ايتساق تا بولادى. العاش رەت 1991 جىلى شىققان «ىزگىلىك الىپپەسى»، «حالىق پەداگوگيكاسىنىڭ نەگىزدەرى»(1995)، «حالىق پەداگوگيكاسى مەن پسيحولوگياسىنىڭ نەگىزدەرى»(2005)، «پەداگوگيكا مەن پسيحولوگيا نەگىزدەرى»(2008)، «ۇرپاق تاربيەسىنىڭ جاڭا ءىلىمى»(2012)... اتتى مونوگرافيالار مەن وقۋلىقتاردا، ادام تاربيەسىنىڭ مۇلدەم جاڭا – ەكى ساتىلى مەتودولوگياسى مەن جۇيەلەرى (جۇرەك تاربيەسى مەن اقىل تاربيەسى) جانە نەگىزدەرى – ەگجەي‑تەگجەي جازىلعان ەدى. مۇنى حالقىمىز جىلى قابىلداپ قولدانىپ تا، جۇرگىزىپ تە جاتىر. ونىڭ جەمىستەرى رەسپۋبليكا كولەمىندە كورىنە دە باستادى. تەك، بۇل جاڭالىقتى، مەملەكەت باسىنداعى باسشىلارىمىز عانا ەلەمەي ءجۇر...
ءىىى. ادامزات تاريحىنداعى «ۇلت رۋحىنا» نەگىزدەگەن دەرەك ؛
- الەمدە، وسى ماسەلەنى شەشكەن ەل بار ما؟ ساۋال ورىندى؟! ەندەشە، از‑كەم وسى جايىندا ءسوز قوزعاعانىمىز ءجون. مىسالدى، «الەمدىك پەداگوگيكالىق وي‑سانا» (2011،7ت.) اتتى كىتاپتان كەلتىرىپ كورەلىك...
«... دامىعان مەملەكەتتەر اراسىندا جاپونيانىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ەرەكشە. جاپوندىقتار ەڭ الدىمەن وزدەرىنىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن جوعارى باعالايدى. ولاردىڭ ءبىلىم مەن تاربيە جۇيەسىندە، بالاباقشا مەن مەكتەپ قابىرعاسىنان – ادەپتىلىك، ۇلتتىق سيپاتتاعى قۇندىلىقتار مەن ادامگەرشىلىك جانە يماندىلىق پەن ونەگەلىلىكتى – ەڭ نەگىزگى ماقسات ەتىپ قوياادى. جاپوندىقتار باستى ءۇش قاسيەتتى قادىر تۇتادى. ءبىرىنشى ‑ ۇلت مۇددەسىن‑ جەكە باستىڭ مۇددەسىنەن جوعارى قويۋ، ەكىنشى ‑ بىلىمگە قۇشتارلىق، ءۇشىنشى – ەڭبەكسۇيگىشتىكتى – بالا جاسىنان قاستەرلەۋگە تاربيەلەيدى. بۇرىنعى، «جۇڭگو عىلىمى – جاپونيا رۋحى» (نانساي‑ۆاكون) دەگەن ۇراندى «جاپون رۋحى‑ شىعىس تەحنيكاسى» (ۆاكون‑ەساي) اتتى ۇرانمەن الماستىردى. «ۆاكون‑ەساي» دەگەن – «شەتەلدىكتەر تاپقان ءبىلىمدى الۋ، ءبىراق ولارعا جاپون رۋحى مەن ويلاۋ وبرازىنان اۋىتقۋىنا مۇمكىندىك بەرمەۋ» ‑ دەگەندى بىلدىرەدى. جاپونيا ءبىلىم بەرۋدە ەڭ الدىمەن تاربيەگە ەرەكشە ءمان بەرەتىن مەملەكەت...» بولىپ تابىلادى. تاربيە مەن ءبىلىم بەرۋدىڭ وسىنداي جۇيەسىن ۇسىنعان نيتوبە ينادزونى جاپون حالقى ۇلى پەداگوگ رەتىندە دارىپتەيدى.ايتسەدە ول – جازۋشى، پۋبليسيست، قوعام قايراتكەرى، پەداگوگ جانە فيلوسوف رەتىندە الەمگە تانىلعانىن ەسكەرگەن ءجون...
مىنەكي، «ەۆروپاسەنتريزمگە» تابىنبايتىن ەلدىڭ ءبىرى جاپونيا بولسا، ال جەر بەتىندە ءبىز بىلمەيتىن مەملەكەتتەر قانشاما دەسەڭىز ءشى ؟!.. سوندىقتان، ءبىز كوتەرىپ وتىرعان «ينوۆاسياداعى – قازاق رۋحىنىڭ جوباسى» ەشبىر اعاتتىققا جول بەرىپ وتىرعان جوق. مۇنى مەملەكەت دەڭگەيىندە دامىتۋدى ۇسىنامىن جانە تۇسىنىستىكپەن قابىلداناتىنىنا سەنەمىن...
ءىۋ. مادەنيەت پەن ەكونوميكانىڭ دامۋىنا رۋحتىڭ اسەرى ؛
- كەزكەلگەن حالىقتىڭ وزىنە ءتان مادەنيەتىن – ءداستۇرى مەن سالتىنىڭ ۇزدىك ۇلگىلەرى جانە باي ەرتەگى‑اڭىز، ەپوستارى – سىيپاتتايتىن بولسا، كونە زاماندارداعى جەتكەن جەتىستىكتەرىن – ارحيولوگيالىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرى – دۇنيەگە پاش ەتىپ دالەلدەيتىنى بەلگىلى. بۇنىڭ دەرەگى ەتىپ، سوڭعى جىلدارداعى قازاق دالاسىنىڭ ءتورت قۇبىلاسىنان تابىلعان «التىن ادامداردىڭ» بەينەلەرىن ايتسادا جەتىپ جاتىر. وسىناۋ، ەكى ءتۇرلى نۇسقادا كورسەتىلگەن تۇجىرىمداردان، قازاق رۋحىنىڭ كورىنىستەرى ايقىن دا انىق بايقالادى. مۇنىڭ ناقتى مىسالى رەتىندە، رۋحاني قازىنامىزداعى –مىڭنان استام باتىرلار جىرى مەن ليرو‑ەپوستارعا قوسا، سونشاما باي اڭىز‑ەرتەگىلەردىڭ سان‑سالا تۇرلەرىن – دالەل رەتىندە كەلتىرۋگە بولادى...
ادامزات قوعامىنىڭ قايىرىمدىلىعى مەن پاراساتى –ساپالى تاربيە مەن ءبىلىم جۇيەلەرىنىڭ جەتىلۋىنە – تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى، ايدان انىق بەلگىلى بولىپ وتىر. ەندەشە، جەر بەتىندەگى بۇگىنگە دەيىنگى ءبىر جاقتى جۇرگىزىلىپ كەلگەن ‑ ءتان تاربيەسىنىڭ كەمشىلىكتەرى ‑ ارى قاراي جالعاستىرۋدىڭ الدى اپات ەكەنى انىقتالا باستالدى. ويتكەنى، ادامنىڭ ءمانى – جانى مەن رۋحىندا – ەكەندىگىن كۆانتتىق ەنەرگيا تۇسىنىكتەرىنىڭ تىلسىمدارى ايشىقتاپ بەردى. ولاي بولسا، ادامداعى ءۇش جۇيەنىڭ – ءتان – جان – رۋحتىڭ – تاربيە ۇندەستىكتەرىن تاپپاي، اباي‑عۇلاما ارمانداعان «تولىق ادام – نۇرلى اقىلدىڭ» بولۋى دا مۇمكىن ەمەس ەكەنى راس. سوندىقتان دا، تاۋەلسىزدىگىمىزبەن داڭ‑قۇرداس ءبىز ۇسىنىپ جۇرگەن – «ادام تاربيەسىنىڭ جاڭا ءىلىمى» ‑ اللانىڭ بەرگەن ايانىنداي قاسيەتتى ءىس. ەندىگى جەردە ۋاقىتتى وزدىرا بەرمەي – ۇلت باسشىسى اتانعان، پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتاننان باستاپ ‑ بۇكىل حالقىمىز بولىپ تالقىلاپ، جەتىلدىرە پايدالانۋعا كىرىسكەن ءجون. مەن وسىناۋ جازىلىپ جاتقان عىلىمي ەڭبەكتىڭ ەكىنشى تاقىرىبىندا ‑ ءىى. ۇلتتىق تاربيە مەن ءبىلىم جۇيەسى؛‑ تاراۋىندا كورسەتىلگەن مونوگرافيالاردا تولىق ايتىلاتىندىقتان، جاڭا ءىلىمنىڭ بۇگە‑شىگەسىنە دەيىن سول ەڭبەكتەردەن تانىسۋدى ۇسىنامىن. تەك، قىسقا بولسادا ەسكەرتەتىن جاعداي، جاڭا ءىلىمنىڭ بىزدەر ۇسىناتىن – ەكى ساتىلى مەتودولوگياسى – ونىڭ ءى‑ءشى بيولوگيالىق ينديۆيد ساتىسىنان شىعاتىن ‑ جۇرەك تاربيەسى جۇيەسى، ءىى‑ءشى سانانى جەتىلدىرۋ ساتىسىنان شىعاتىن – اقىل تاربيەسى جۇيەسى – وسى ەكى جۇيەدەن باستاۋ الاتىن – جەتى ءتۇرلى نەگىزدەرى – تۇگەلىمەن دەرلىك، حالىقتىق ءداستۇر‑سالتىمىزبەن ۇندەسىپ جاتقانىن ايتقان ءجون. بۇل ۇسىنىلعان «ادام تاربيەسىنىڭ جاڭا ءىلىمىنىڭ – مەتودولوگياسى مەن جۇيەلەرى جانە نەگىزدەرى – بۇرىن‑سوڭدى الەمدىك پەداگوگيكادا ايتىلماعان. جۇرتىمىزدا ‑ جۇرەك تىربيەسىمەن تۋعان تۇلعالاردىڭ سانى – اسا مول. بۇعان سوناۋ كونە زامانداردان باستاپ كوپتەگەن مىسالدار كەلتىرۋگە بولادى. ءبىزدىڭ ەرامىزدان بۇرىن وتكەن – الىپ ەر تۇڭعا، ۇلى مودە حان، اياز بي، الاشا ت.ب. – ەرامىزدىڭ باستاپقى كەزىندە تۇركى قاعاناتىن قۇرعاندار – تونىكوك، بۋمىن، ەستەمىس، قاپاعان، كۇلتەگىندەر..‑ ورتا عاسىردىڭ ۇلى تۇلعالارى – شىڭعىس حان، كۇشىلىك حان، جوشى، باتۋ، قوبىلاندى، الپامىس، بەيبارىس ت. ب. – كەشەگى قازاق حاندىعىن قۇرعاندار – ءاز‑جانىبەك، كەرەي، قاسىم، حاقنازار، ءاز‑تاۋكە، جيرەنشە، قاراشاش، وتەيبويداق، اسان‑قايعى، موڭكە بي – كەشە عانا وتكەن ءتارىزدى ‑ حالقىمىزدىڭ ۇلى قولباسشىسى قابانباي‑باتىر، سەرىكتەرى بوگەنباي، ناۋرىزباي، رايىمبەكتەر مەن بۇحار‑جىراۋ، ابىلاي، ايتەكە،تولە، قازىبەك، قۇتتىبايلار – اكادەميا بىتىرمەگەندەر ەكەنى بەلگىلى. مىنە، بۇلاردىڭ بارلىعى دا – جۇرەك تاربيەسى جۇيەسىنىڭ – قۇدۇرەتىمەن دۇنيەگە كەلگەن جاندار ؟!.. ولاي بولسا، بۇرىنعى پاراساتتى انالارىمىز – قۇرساعىندا جاننىڭ ون ەكى ارنالارىن اشا بىلگەندىكتەن – سابيلەرىنىڭ جۇرەك تاربيەلەرى ويانىپ تۋعان. ەندەشە، ءبىز ۇسىنىپ جۇرگەن «ۇرپاق تاربيەسىنىڭ جاڭا ءىلىمى» كوكتەن تۇسكەن جوق. حالقىمىزدىڭ تەكتىك قاسيەتى مەن ءداستۇر‑سالتىندا بولعاندىعىمەن قۇندى. ەندى مىناۋ، عىلىمى مەن ءبىلىمى دامىپ، جاراتىلىستىڭ نە ءبىر تىلسىمدارىن اشىپ جاتقان زامانعا كەرەگى، ادامداعى – ءتان –جان – رۋح – تاربيەلەرىنىڭ ۇندەستىكتەرى قاجەت بولىپ تۇر. سوندا ادامزات قاۋىمى، ءوزىنىڭ تاربيەسىن وسىناۋ ءۇش تاعاننىڭ قۇدۇرەتىمەن شەشسە، ىقىلىم زامانداردان اڭساپ كەلە جاتقان قايىرىمدى قوعامىن ورناتىپ، ەكونوميكاسى شالقىپ ىزگىلىككە تولى ادىلەتپەن ءومىر سۇرەدى...
ت ءۇ ي ءى ن
- ءيا‑ءا، سوندا عانا ءال‑فارابي ايتقان تاربيەسىزدىكپەن كەلەتىن اپاتتاردان ارىلىپ، قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالايتىن قوعام ورنايدى. ادامزات ءوز بويىنداعى وزىمشىلدىك پەن قۇمارلىقتان بەزىنىپ، بەسىنشى راسساداعى ءتان قۇمارلىعىنان ارىلىپ، التىنشى راسساداعى جان قۇمارلىعىنا اۋىسادى. مىنە بۇل سىيپات، مايا كالەندارىنداعى جىيرما التى مىڭ جىلعا سوزىلعان ءداۋىردىڭ اياقتالۋىمەن، ەندى مۇلدەم جاڭا ساناعا اۋىسقان ادامزاتتىڭ ەپوحاسى باستالادى…
- ءومىر مەن تۇرمىستاعى تىرشىلىك تاربيە مەن ءبىلىم بەرۋدى بەلگىلەيدى. بۇل ەكەۋى ادام ءومىرىنىڭ ءمانى مەن ساپاسىن وزگەرتۋمەن قوسا، مەملەكەتتى بايىتادى. سوندىقتان قوعام مەن مەكتەپ تىعىز بايلانىستا بولۋى كەرەك. وقىتۋدىڭ تەمىرقازىعى تاربيە مەن ءبىلىم، جان‑جاقتى ءارى جۇيەلى بولۋى شارت. وسىنىڭ ءبارى ىزگىلىك پەن راحىم ءۇشىن ەكەنى، ەستەن شىعارىلماعانى ءجون. ۇلتتىق مەملەكەتتىڭ تاعدىرى، بالاباقشاسى مەن باستاۋىش مەكتەپتەردىڭ ساپاسىنا تىكەلەي بايلانىستى.ونىڭ كىلتى ۇلاعاتتى ۇستازداردىڭ قولىندا ەكەنى ەرەكشە ەسكەرىلۋگە ءتيىس.ولاي بولسا، ۇستازداردىڭ ەڭبەكتەرى بارىنشا باعالانعانى دۇرىس. ۇلتتىق مەملەكەت ۇستازدارىنا جاعداي جاساماسا، ەل دە كوركەيمەيدى جانە الەمدە تىنىشتىق پەن بەيبىت ءومىر دە بولمايدى. ۇستاز ناداندىق پەن جاۋىزدىقتى اۋىزدىقتايتىن قۇدىرەت يەسى دەسەك ارتىق ەمەس. سوندىقتان دا، ۇستاز بولۋدىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن مىندەتى اسا اۋىر ەكەنىن ۇققاندا عانا جاقسىلىق كەلمەك. وسىنىڭ ىشىندە ەرەكشە اتاۋعا تۇراتىن – اسىرەسە تاربيە مادەنيەتى – ادامنىڭ پاراساتىن دا، مەملەكەتتىڭ مارتەبەسىن دە جاسايدى. الەمدىك ينوۆاسياداعى – قازاق رۋحىنىڭ جاڭا جوباسىن جاساۋعا ۇمتىلعانداعى ‑ تابىلعان تولعانىستار مەن ويلاردىڭ جىيىنتىعى وسىنداي ۇعىمداردى بەرەدى. پىكىر قوسىڭىزدار...
پايدالانعان ادەبيەتتەر:
ءى. الەمدىك پەداگوگيكالىق وي‑سانا، ا. 2011. 10‑توم.
2. ادەبي جادىگەرلەر، ا. 2011. 15-توم.
3.سوۆەت-حان عابباسوۆ. ىزگىلىك الىپپەسى، ا.1991. ءى‑ءشى جانە ءىى‑ءشى كىتاپ.
4. سوۆەت‑حان عابباسوۆ. حالىق پەداگوگيكاسىنىڭ نەگىزدەرى، ا. 1995.
5. سوۆەت‑حان عابباسوۆ. حالىق پەداگوگيكاسى مەن پسيحولوگياسىنىڭ
نەگىزدەرى، ا. 2005.
6. سوۆەت-حان عابباسوۆ.پەداگوگيكا مەن پسيحولوگيا نەگىزدەرى،(وقۋلىق) ا. 2008.
7. سوۆەت-حان عابباسوۆ. ۇرپاق تاربيەسىنىڭ جاڭا ءىلىمى، ا. 2012. 1-2 كءىتاپ.
8. پسيحولوگيا (ادامزات اقىل‑ويىنىڭ قازىناسى)، ا. 2006. 10-توم.
