ەكونوميست: ۇلتتىق قوردا اقشا ونسىز دا از قالدى

/uploads/thumbnail/20170709064707213_small.jpg

بۇگىن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق جاعدايى كەڭىنەن تالقىلاندى. الدا نە بولاتىنى بەلگىسىز دەگەن ەلباسى جيىن بارىسىندا ءبىرقاتار ترانسفەرتتەردى قىسقارتىپ، ۇلتتىق قورداعى قاراجاتتى ساقتاۋدى تاپسىردى.

وعان سەبەپ، ۇلتتىق ەكونوميكا  ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا، ۇلتتىق قورداعى اكتيۆ 64،7 ملرد اقش دوللارىنا جەتىپ، قازاقستاننىڭ حالىقارالىق رەزەرۆi جىل باسىنان بەرi 4،2 پايىزعا ءوسىپ، 95،2 ملرد اقش دوللارىن قۇراعان.

ۇكىمەتتىڭ بۇل وتىرىسىنداعى ەلباسىنىڭ ۇلتتىق قورداعى قارجىنى ساقتاۋدى قاداعالالاۋىنىڭ بىردەن ءبىر سەبەبى: بيىل ەلىمىزدە ينفلياسيانىڭ تومەندەۋى بايقالعان. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى قۋاندىق بىشىمبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، تامىز ايىندا ايلىق ينفلياسيا 0،2 پايىزعا دەيiن باياۋلاپ، جىلدىڭ باسىنان 5،4 پايىزدى قۇراعان.

ەكونوميست الىبەك اللياروۆتىڭ ايتۋىنشا، ءبىزدىڭ ەكونوميكالىق جاعدايىمىزدا ينفلياسيانىڭ بۇل كورسەتكىشى جاقسى. الايدا ستاندارتقا ساي ەمەس ەكەن.

-ستاندارت بويىنشا جاقسى ينفلياسيا 2 % بولىپ سانالى. ءبىراق بۇعان دەيىن بىزگە ءالى ۇزاق. ءبىراز ۋاقىت تا، جاعداي دا كەرەك، - دەيدى ا.اللياروۆ.

ال ينفلياسيانى ستاندارتقا دەيىن دالىزدە قالىپتى ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك دەگەن سۇراققا ەكونوميست ۇلتتىق قوردى ءسوز ەتتى.

-ينفلياسيانى جالپى دالىزدە 2-3 % - دا ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن حالىقتىڭ قارجىسىنا ەمەس، ساۋدا-ساتتىق بايلانىسىن ارتتىرعان ءجون. قازىرگى جاعدايدا قورداعى اقشاعا تيىسۋگە بولمايدى، بىزدە قور ونسىز دا از. سول ءۇشىن تەڭگەنىڭ تابيعي كۋرسىن ساقتاۋ دا ءتيىمسىز. مۇناي بولسا ارزان. وتە ارزان، - دەيدى ەكونوميست .

ايتپاقشى، ەكونوميستەر مۇناي وتە ارزان دەپ دابىل قاعىپ جاتقاندا، استانادا بەنزين باعاسى قىمباتتاپ تا ۇلگەردى.  

سونىمەن بۇگىن استانادا كەيبىر جانار-جاعارماي بەكەتتەرىندە اي-92 ماركالى بەنزين باعاسى قىمباتتادى.  مىسالى، بەكەتتەردە اي-92 بەنزينىنىڭ ءليترى 126 تەڭگەدەن 129 تەڭگە كوتەرىلسە،  اي-95 ماركالى بەنزيننىڭ دە باعاسى 149 تەڭگەدەن 152 تەڭگەگە ءوستى.

ۇلتتىق قور دەمەكشى...

پرەزيدەنت ۇكىمەتكە بيىلعا ارنالعان رەسپۋبديكالىق بيۋدجەتكە وزگەرىستەر ەنگىزىپ، پارلامەنتكە ۇسىنۋدى تاپسىردى. وزگەرىستەر جاساۋ كەزىندە ۇلتتىق قورداعى قارجىنى ساقتاۋدى قاتاڭ ەسكەرتتى دە.

بىزگە رەزەرۆ كەرەك دەگەن ەلباسى ۇلتتىق قورداعى قارجىنى الماۋعا، ترانسفەرت كولەمىن 400 ملرد دەڭگەگە قىسقارتۋعا تاپسىردى.

الەمدىك ەكونوميكانىڭ قازىرگى جاعدايى تۋرالى ايتقان نازاربايەۆ ەۋروپا مەن رەسەي توڭىرەگىندەگى اxۋالدىڭ دا ەل ەكونوميكاسىنا اسەر ەتپەي قويمايتىنىن جەتكىزدى. الايدا، سوعان قاراماستان، ەل ۇكىمەتى xالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن تومەندەتپەۋى ءتيىس دەدى ەلباسى.

وسى وراي جەكەشەلەندىرۋسىز ەكونوميكانىڭ العا ىلگەرىلەمەيتىنىن دە ايتىپ، جەكەشەلەندىرۋدىڭ قالاي ءجۇرىپ جاتقانىن سۇرادى.

مينيستردiڭ ايتۋىنشا، 299 نىسان جەكەشەلەندiرiءلىپ، ودان بارلىعى 85،5 ملرد تەڭگە قارجى تۇسكەن.

«1991-1995 جىلدارى وتكiزiلگەن جەكەشەلەندiرۋ قازiرگiدەن جەڭiل ءوتتi دەپ سانايمىن. جەكەشەلەندiرۋگە قارسى تۇرماۋ كەرەك. ونسىز ەكونوميكا ءارi قاراي قوزعالمايدى. تەك قانا قاجەتتi ماسەلەلەر بولسا جارايدى، باسقانىڭ بارلىعى جەكەنiڭ قولىندا بولۋى كەرەك. سوندا عانا بiزدiڭ بيزنەس وركەندەپ-وسەدى»، - دەيدi مەملەكەت باسشىسى.

ال ەكونوميست الىبەك اللياروۆ جەكەشەلەندىرۋدىڭ ەكونوميكاعا ايتارلىقتاي ۇلكەن اسەرى بولمايتىنىن العا تارتادى.

-جەكەشەلەندىرۋ كەرەك، ءبىراق كەيبىر تابيعي مونوپوليالىق وبەكتىلەر بار، ولار مەملەكەتتىڭ باقىلاۋىندا قالۋى ءتيىس. جەكەشەلەندىرۋدىڭ ەكونوميكاعا اسەرى شامالى، بيزنەس قالاي بار، سولاي جۇمىس جاسايدى. ەكونوميكانى كوتەرۋ جانە ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە (شوب) سالىناتىن سالىقتى الىپ تاستاۋ كەرەك. سوندا عانا بيزنەسكە جان بىتەدى. بيۋدجەتتىڭ 80 % - ىن ءىرى مونوپوليستەر مەن جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار تولتىرادى، سوندىقتان شوب سالىعىن الىپ تاستاسا، بيۋدجەتتەن ەشتەڭە جوعالپايدى، - دەيدى ەكونوميست.

ينديرا قۋات

قاتىستى ماقالالار